Азия - История изменений

Ӧньӧ Лав: /* Ыджда, куйланін да дорӧсъяс */

2020-06-13T18:01:41Z

‎Ыджда, куйланін да дорӧсъяс

Ӧньӧ Лав в 17:58, 13 лӧддза-номъя 2020

2020-06-13T17:58:04Z

Ӧньӧ Лав в 17:46, 13 лӧддза-номъя 2020

2020-06-13T17:46:47Z

Ӧньӧ Лав в 16:00, 22 ода кора 2017

2017-05-22T16:00:03Z

Внесённые изменения

Ӧньӧ Лав в 15:59, 22 ода кора 2017

2017-05-22T15:59:02Z

Внесённые изменения

Ӧньӧ Лав в 15:56, 22 ода кора 2017

2017-05-22T15:56:50Z

Ӧньӧ Лав: Новая страница: «Азия Мушар карта вылын Азия - му юкöнъясысь медыджыд. Куйлö во…»

2017-05-22T15:54:52Z

Новая страница: «right|thumb|300px|Азия Мушар карта вылын Азия - му юкöнъясысь медыджыд. Куйлö во…»

Внесённые изменения

@@ Строка 31: / Строка 31: @@
 Войвылын Азиялӧн куим кӧдж: [[Ямал кӧдж|Ямал]], [[Таймыр кӧдз|Таймыр]] да [[Чукотка кӧдж|Чукотка]]; Войвыв йиа океан артмӧдӧ саридзьяс: [[Кара саридз|Кара]], [[Лӧпта саридз|Лӧпта]], [[Асыввыв Сибыр саридз|Асыввыв Сибыр]] да [[Чукотка саридз|Чукотка]]. Таймырсянь войвывланьын куйлӧ Войвыв Му архипелаг, а асыввылын Таймырсянь — [[Выль Сибыр діяс]], [[Врангель ді]]. Азиялысь асыввыв вадоръяссӧ кытшалӧны Лӧнь океанса саридзьяс: [[Беринг саридз|Беринг]], [[Оката саридз|Оката]], [[Мупом саридз|Ниппон]], [[Виж саридз|Виж]], [[Асыввыв Китай саридз|Асыввыв Китай]], да [[Лунвыв Китай саридз|Лунвыв Китай]] саридзьяс.
-Лунвылын Азияысь ми аддзам куим ыджыд кӧдж: [[Аравия]], [[Индостан]] да [[Индокитай]]; асыввылын — [[Камчатка]] да Коръё, рытыввылын — [[Ичӧт Азия]]. Таысь ӧтдор, Азияса вадоръясын эмӧсь уна діяс. Асыввывті найӧ артмӧдӧны сикӧтш моз нюжалан лёдзъяс; сэні медся гырысь діяс — [[Курила]], [[Ниппон діяс]] да [[Сахалин]], кодӧс торйӧдӧ материкысь Тотара вис; асыв-лунвылын — [[Тайвань]] ді да Пилиппинса діяс, мирас медся ыджыд Малайя архипелаг, кытчӧ пырӧны ыджыд діяс: [[Борнео]], [[Суматра]], [[Калимантан]], [[Ява]], кодъяс шусьӧны [[Сунда діяс]]ӧн.
+Лунвылын Азияысь ми аддзам куим ыджыд кӧдж: [[Аравия]], [[Индостан]] да [[Индокитай]]; асыввылын — [[Камчатка]] да [[Корея]], рытыввылын — [[Ичӧт Азия]]. Таысь ӧтдор, Азияса вадоръясын эмӧсь уна діяс. Асыввывті найӧ артмӧдӧны сикӧтш моз нюжалан лёдзьяс; сэні медся гырысь діяс — [[Курила діяс|Курила]], [[Ниппон діяс]] да [[Сахалин]], кодӧс торйӧдӧ материкысь Тотара вис; асыв-лунвылын — [[Тайвань]] ді да [[Пилиппин діяс|Пилиппин діяс]], мирас медся ыджыд [[Малайя архипелаг]], кытчӧ пырӧны ыджыд діяс: [[Борнео]], [[Суматра]], [[Калимантан]], [[Ява]], кодъяс шусьӧны [[Сунда діяс]]ӧн.
-Азия лунвылын — Индіа океан; сылӧн саридзьяс — [[Аравияса]] да [[Гӧрд]], куръяяс — [[Бенгал]] да [[Перс]]. Индостансянь лунвывланьын — [[Шри Ланка]] (Цейлон) ді, а Ичӧт Азиясянь лунвывланьын — [[Кипр]] ді.
+Азия лунвылын — [[Индіа океан]]; сылӧн саридзьяс — [[Араб саридз|Аравияса]] да [[Гӧрд саридз|Гӧрд]], куръяяс — [[Бенгал куръя|Бенгал]] да [[Перс куръя|Перс]]. Индостансянь лунвывланьын — [[Шри Ланка]] (Цейлон) ді, а Ичӧт Азиясянь лунвывланьын — [[Кипр]] ді.
 Азиялӧн дорӧсыс зэв сибыд вадорса канмуяс костын ӧта-мӧдкӧд саридз вывті волысьӧмлы, а сідзжӧ и мукӧд му юкӧнъяскӧд волысьӧмлы. Асыввыв вадоръясыс Азиялӧн йитчӧны лунвыв вадоръяскӧд Малакка да Сунда висъясӧн, а лунвыв вадоръясыс Азиялӧн рытыввыв вадоръяскӧд да став Европакӧд — Баб-эль-Мандеб вискӧн да Суэц каналӧн. [[Австралия]]кӧд да [[Африка]]кӧд Азия йитчӧ Индіа океан вывті мунан туйясӧн, а [[Америка]]кӧд — Лӧнь океанса туйясӧн. [[Панама канал]] пыр мунӧ мӧд туй, коді йитӧ Азияӧс Европакӧд.
-Колӧ шуны, географияса куйланіныс Азиялӧн бур, но абу, дерт, Европалӧн кодь, сы вӧсна мый Азия куйлӧ Атлантувса океанса тӧдчана саридзвыв туйясысь бокын.
+Колӧ шуны, географияса куйланіныс Азиялӧн бур, но абу, дерт, Европалӧн кодь, сы вӧсна мый Азия куйлӧ Атлантика океанса саридзвыв тӧдчана туйясысь бокын.
 == Веркӧс ==

@@ Строка 11: / Строка 11: @@
-Азия — зэв ыджыд му юкӧн; сійӧ босьтӧ коймӧд юкӧн гӧгӧр став косін веркӧссьыс да дас кыкӧд юкӧн став мушар веркӧссьыс. Лунвылын сылӧн [[Малакка кӧдж]] пӧшти воӧ экваторӧдз, а [[Малайя архипелаг]] пырӧ 11° вылӧ лунвыв шарджынйӧ, сійӧ лоӧ быттьӧкӧ [[Австралия|Австралияӧ]] вуджан поскӧн. Войвылын [[Челюскин нӧрыс]] сӧмын 12°-ӧн оз во Войвыв полюсӧдз, а [[Войвыв му|Войвыв Мулӧн]] діясыс воӧны полюслань нӧшта на матӧдз.
+Азия — зэв ыджыд му юкӧн; сійӧ босьтӧ коймӧд юкӧн гӧгӧр став косін веркӧссьыс да дас кыкӧд юкӧн став мушар веркӧссьыс. Лунвылын сылӧн [[Малакка кӧдж]] пӧшти воӧ экваторӧдз, а [[Малайя архипелаг]] пырӧ 11° вылӧ лунвыв шарджынйӧ, сійӧ лоӧ быттьӧкӧ [[Австралия|Австралияӧ]] вуджан поскӧн. Войвылын [[Челюскин нӧрыс]] сӧмын 12°-ӧн оз во Войвыв полюсӧдз, а [[Войвыв му діяс|Войвыв Мулӧн]] діясыс воӧны полюслань нӧшта на матӧдз.
-Кор [[Сингапур]] карын, коді сулалӧ Азия лунвыв пом бердса ді вылын, тулысын луншӧр кадын шонді сулалӧ веськыда юр весьтын — зенитын, сэки Челюскин нӧрысын сійӧ тыдалӧ дзик эжтас дінас.
+Кор [[Сингапур]] карын, коді сулалӧ Азия лунвыв пом бердса ді вылын, тулысын лун шӧр кадын шонді сулалӧ веськыда юр весьтын — зенитын, сэки Челюскин нӧрысын сійӧ тыдалӧ дзик эжтас дінас.
-Кор Босфор вадорын лоӧ луншӧркад, сэки Дежнёв нӧрыс вылын 10 час рыт нин.
+Кор Босфор вадорын лоӧ лун шӧр кад, сэки [[Дежнёв нӧрыс]] вылын 10 час рыт нин.
-Асыввылын [[Дежнёв нӧрыс]] воӧ зэв матӧдз [[Америка]] дінӧ, и тӧлын [[Беринг вис|Беринг висса]] йи вывті позьӧ понъясӧн вуджны Азияысь Америкаӧ ӧти лунӧн. Рытыввылын [[Ичӧт Азия]] кӧдж воӧ матӧдз [[Балкана кӧдж]] дінӧдз, кодысь Азияӧс торйӧдӧны саридзьяс — [[Эгей саридз|Эгей]] да [[Мрамор саридз|Мрамор]] — да векньыдик висъяс — [[Дардан]] да [[Босфор]]; Босфорлӧн пасьтаыс неыджыд — 600-сянь 3500 м-ӧдз.
+Асыввылын Дежнёв нӧрыс воӧ зэв матӧдз [[Америка]] дінӧ, и тӧлын [[Беринг вис|Беринг висса]] йи вывті позьӧ понъясӧн вуджны Азияысь Америкаӧ ӧти лунӧн. Рытыввылын [[Ичӧт Азия]] кӧдж воӧ матӧдз [[Балкана кӧдж]] дінӧдз, кодысь Азияӧс торйӧдӧны саридзьяс — [[Эгей саридз|Эгей]] да [[Мрамор саридз|Мрамор]] — да векньыдик висъяс — [[Дардан]] да [[Босфор]]; Босфорлӧн пасьтаыс неыджыд — 600-сянь 3500 м-ӧдз.
 Европакӧд Азия ӧтлаасьӧ топыда.
-Вежтассӧ на костын нуӧдӧны [[Урал]] керӧсъясӧд асыввывла дорӧдыс, Урал ю кузя да Кума-Маныч лажмалӧмӧд.
+Вежтассӧ на костын нуӧдӧны [[Урал]] керӧсъясӧд асыввывла дорӧдыс, [[Урал ю|Урал]] ю кузя да Кума-Маныч лажмалӧмӧд.
 [[Африка]] дінӧдз Азия сідзжӧ воӧ зэв матӧ. [[Суэц канал]], кодӧс кодйӧма [[Суэц вуджанін]] вомӧн, сӧмын 100—130 м пасьта, [[Баб-эль-Мандеб]] — араб ногӧн «синва ӧдзӧс» — вислӧн пасьтаыс 37 км.
-Кык боксянь Азияӧс кытшалӧны кынмывтӧм океанъяс; коймӧд боксянь — рытыввывсянь сы бердӧ воӧны саридзьяс коймӧд океанлӧн — Атлантувсалӧн. Войвылын Азияӧс кытшалӧ [[Войвыв йиа океан]].
+Кык боксянь Азияӧс кытшалӧны кынмывтӧм океанъяс; коймӧд боксянь — рытыввывсянь сы бердӧ воӧны саридзьяс коймӧд океанлӧн — [[Атлантика океан|Атлантувса]]лӧн. Войвылын Азияӧс кытшалӧ [[Войвыв йиа океан]].
 Дорӧсыс Азиялӧн абуджык вундалӧм Европалӧн дорысь: кӧджъяс да діяс тані босьтӧны витӧд пайсӧ став мувывторсьыс. Саридзьяс омӧля пырӧны материк пытшкас; тані эмӧсь мутасъяс саридзсянь 2 сюрс км сайын дай ылынджык. Но саридзьяс да куръяяс вель ёна жӧ пырӧны Азия вадоръясӧ, торъя нин асыввыв вадоръясӧ.
-Войвылын Азиялӧн куим кӧдж: Ямал, Таймыр да Чукотка; Войвыв йиа океан артмӧдӧ саридзьяс: Кара, Лӧпта, Асыввыв-Сибырса да Чукотка. Таймырсянь войвывланьын куйлӧ Войвыв Му архипелаг, а асыввылын Таймырсянь — Выль-Сибырса діяс, Врангель ді. Азиялысь асыввыв вадоръяссӧ кытшалӧны Лӧнь океанса саридзьяс: Беринг, Оката, Ниппонса, Виж, Асыввыв-Китайса, да Лунвыв-Китайса саридзьяс.
+Войвылын Азиялӧн куим кӧдж: [[Ямал кӧдж|Ямал]], [[Таймыр кӧдз|Таймыр]] да [[Чукотка кӧдж|Чукотка]]; Войвыв йиа океан артмӧдӧ саридзьяс: [[Кара саридз|Кара]], [[Лӧпта саридз|Лӧпта]], [[Асыввыв Сибыр саридз|Асыввыв Сибыр]] да [[Чукотка саридз|Чукотка]]. Таймырсянь войвывланьын куйлӧ Войвыв Му архипелаг, а асыввылын Таймырсянь — [[Выль Сибыр діяс]], [[Врангель ді]]. Азиялысь асыввыв вадоръяссӧ кытшалӧны Лӧнь океанса саридзьяс: [[Беринг саридз|Беринг]], [[Оката саридз|Оката]], [[Мупом саридз|Ниппон]], [[Виж саридз|Виж]], [[Асыввыв Китай саридз|Асыввыв Китай]], да [[Лунвыв Китай саридз|Лунвыв Китай]] саридзьяс.
-Лунвылын Азияысь ми аддзам куим ыджыд кӧдж: Аравия, Индостан да Индокитай; асыввылын — Камчатка да Коръё, рытыввылын — Ичӧт Азия. Таысь ӧтдор, Азияса вадоръясын эмӧсь уна діяс. Асыввывті найӧ артмӧдӧны сикӧтш моз нюжалан лёдзъяс; сэні медся гырысь діяс — Курила, Ниппон діяс да Сахалин, кодӧс торйӧдӧ материкысь Тотара вис; асыв-лунвылын — Тайвань ді да Пилиппинса діяс, мирас медся ыджыд Малайя архипелаг, кытчӧ пырӧны ыджыд діяс: Борнео, Суматра, Калимантан, Ява, кодъяс шусьӧны Сунда діясӧн.
+Лунвылын Азияысь ми аддзам куим ыджыд кӧдж: [[Аравия]], [[Индостан]] да [[Индокитай]]; асыввылын — [[Камчатка]] да Коръё, рытыввылын — [[Ичӧт Азия]]. Таысь ӧтдор, Азияса вадоръясын эмӧсь уна діяс. Асыввывті найӧ артмӧдӧны сикӧтш моз нюжалан лёдзъяс; сэні медся гырысь діяс — [[Курила]], [[Ниппон діяс]] да [[Сахалин]], кодӧс торйӧдӧ материкысь Тотара вис; асыв-лунвылын — [[Тайвань]] ді да Пилиппинса діяс, мирас медся ыджыд Малайя архипелаг, кытчӧ пырӧны ыджыд діяс: [[Борнео]], [[Суматра]], [[Калимантан]], [[Ява]], кодъяс шусьӧны [[Сунда діяс]]ӧн.
-Азия лунвылын — Индіа океан; сылӧн саридзьяс — Аравияса да Гӧрд, куръяяс — Бенгал да Перс. Индостансянь лунвывланьын — Шри Ланка (Цейлон) ді, а Ичӧт Азиясянь лунвывланьын — Кипр ді.
+Азия лунвылын — Индіа океан; сылӧн саридзьяс — [[Аравияса]] да [[Гӧрд]], куръяяс — [[Бенгал]] да [[Перс]]. Индостансянь лунвывланьын — [[Шри Ланка]] (Цейлон) ді, а Ичӧт Азиясянь лунвывланьын — [[Кипр]] ді.
-Азиялӧн дорӧсыс зэв сибыд вадорса канмуяс костын ӧта-мӧдкӧд саридз вывті волысьӧмлы, а сідзжӧ и мукӧд му юкӧнъяскӧд волысьӧмлы. Асыввыв вадоръясыс Азиялӧн йитчӧны лунвыв вадоръяскӧд Малакка да Сунда висъясӧн, а лунвыв вадоръясыс Азиялӧн рытыввыв вадоръяскӧд да став Европакӧд — Баб-эль-Мандеб вискӧн да Суэц каналӧн. Австралиякӧд да Африкакӧд Азия йитчӧ Индіа океан вывті мунан туйясӧн, а Америкакӧд — Лӧнь океанса туйясӧн. Панама канал пыр мунӧ мӧд туй, коді йитӧ Азияӧс Европакӧд.
+Азиялӧн дорӧсыс зэв сибыд вадорса канмуяс костын ӧта-мӧдкӧд саридз вывті волысьӧмлы, а сідзжӧ и мукӧд му юкӧнъяскӧд волысьӧмлы. Асыввыв вадоръясыс Азиялӧн йитчӧны лунвыв вадоръяскӧд Малакка да Сунда висъясӧн, а лунвыв вадоръясыс Азиялӧн рытыввыв вадоръяскӧд да став Европакӧд — Баб-эль-Мандеб вискӧн да Суэц каналӧн. [[Австралия]]кӧд да [[Африка]]кӧд Азия йитчӧ Индіа океан вывті мунан туйясӧн, а [[Америка]]кӧд — Лӧнь океанса туйясӧн. [[Панама канал]] пыр мунӧ мӧд туй, коді йитӧ Азияӧс Европакӧд.
 Колӧ шуны, географияса куйланіныс Азиялӧн бур, но абу, дерт, Европалӧн кодь, сы вӧсна мый Азия куйлӧ Атлантувса океанса тӧдчана саридзвыв туйясысь бокын.

← Предыдущая		Версия 17:46, 13 лӧддза-номъя 2020
Строка 553:		Строка 553:

	[[Категория:Мувежъяс]]		[[Категория:Мувежъяс]]
		+	[[Категория:Азия]]

@@ Строка 1: / Строка 1: @@
 [[Файл:LocationAsia.png|right|thumb|300px|Азия Мушар карта вылын]]
-Азия - му юкöнъясысь медыджыд. Куйлö войвыв шарджынйын. Öтув [[Европа|Европакöд]] артмöдö мувеж Евразия.
+Азия — му юкöнъясысь медыджыд. Куйлö войвыв шарджынйын. Öтув [[Европа|Европакöд]] артмöдö мувеж Евразия.
-Мувывтор – 43,810,582 км².
+Олысьыс — 4.050.404.193 морт.
@@ Строка 12: / Строка 11: @@
-Азия – зэв ыджыд му юкöн; сiйö босьтö коймöд юкöн гöгöр став косiн веркöссьыс да дас кыкöд юкöн став мушар веркöссьыс. Лунвылын сылöн [[Малакка кöдж]] пöшти воö экваторöдз, а [[Малайя архипелаг]] пырö 11° вылö лунвыв шарджынйö, сiйö лоö быттьöкö [[Австралия|Австралияö]] вуджан поскöн. Войвылын [[Челюскин нöрыс]] сöмын 12°-öн оз во Войвыв полюсöдз, а [[Войвыв му|Войвыв Мулöн]] дiясыс воöны полюслань нöшта на матöдз.
+Азия — зэв ыджыд му юкöн; сiйö босьтö коймöд юкöн гöгöр став косiн веркöссьыс да дас кыкöд юкöн став мушар веркöссьыс. Лунвылын сылöн [[Малакка кöдж]] пöшти воö экваторöдз, а [[Малайя архипелаг]] пырö 11° вылö лунвыв шарджынйö, сiйö лоö быттьöкö [[Австралия|Австралияö]] вуджан поскöн. Войвылын [[Челюскин нöрыс]] сöмын 12°-öн оз во Войвыв полюсöдз, а [[Войвыв му|Войвыв Мулöн]] дiясыс воöны полюслань нöшта на матöдз.
 Кор [[Сингапур]] карын, кодi сулалö Азия лунвыв пом бердса дi вылын, тулысын луншöр кадын шондi сулалö веськыда юр весьтын – зенитын, сэки Челюскин нöрысын сiйö тыдалö дзик эжтас дiнас.