Африка - История изменений

Ӧньӧ Лав: /* Ыджда, куйланін да дорӧсъяс */

2022-06-23T09:58:04Z

‎Ыджда, куйланін да дорӧсъяс

Ӧньӧ Лав в 19:02, 4 урасьӧм 2020

2020-02-04T19:02:59Z

Ӧньӧ Лав в 18:58, 4 урасьӧм 2020

2020-02-04T18:58:33Z

Ӧньӧ Лав в 17:34, 4 урасьӧм 2020

2020-02-04T17:34:41Z

Ӧньӧ Лав: /* Климат */

2020-02-04T17:32:32Z

‎Климат

Ӧньӧ Лав в 16:42, 4 урасьӧм 2020

2020-02-04T16:42:16Z

Ӧньӧ Лав в 16:09, 22 ода кора 2017

2017-05-22T16:09:09Z

Ӧньӧ Лав в 16:08, 22 ода кора 2017

2017-05-22T16:08:37Z

Ӧньӧ Лав в 16:04, 22 ода кора 2017

2017-05-22T16:04:54Z

Внесённые изменения

Ӧньӧ Лав: Новая страница: «Африка Мушар карта вылын '''Африка''' — мувеж да му юкӧн, коді…»

2017-05-22T16:02:55Z

Новая страница: «|thumb|300px|rіght|Африка Мушар карта вылын '''Африка''' — мувеж да му юкӧн, коді…»

Внесённые изменения

@@ Строка 9: / Строка 9: @@
 == Ыджда, куйланін да дорӧсъяс ==
+Мутас сертиыс Африка куим мындаӧн ыджыдджык [[Европа|Европаысь]]. Войвывсянь лунвылӧ сійӧ кыссьӧ 8 сюрс км кузя да пӧшти сы мында жӧ рытывсянь асыввылӧ.
 Экватор вуджӧ Африкаӧс пӧшти шӧрӧдыс: войвыв помыс сылӧн — Абьяд нӧрыс — сулалӧ 37-ӧд параллель вылын войвыв пасьтӧсын, а лунвыв помыс — Ем нӧрыс — 35 параллельын лунвыв пасьтӧсын.
@@ Строка 25: / Строка 24: @@
 Африка вадоръясын, кызвынас, абуӧсь весиг бухтаяс, Мушӧр саридз дорысь ӧтдор.
 Океан вадоръяс Африкаын найӧ тэчасног вӧсна омӧля сибаланаӧсь суднояслы: сэтчӧ пыр швачкӧны гырысь гыяс, кодъяс локтӧны ылысянь, восьса океансянь, кӧні век буалӧны ыджыд тӧвъяс. Гӧрд саридзлӧн вадоръясыс абу сибыдӧсь коралл рифъяс понда; тайӧ — медшоныд саридз му вылын, да коралл полипъяс сэні зэв ӧдйӧ лэптӧны ассьыныс стрӧйбаяссӧ.
 == Африкаӧс туялӧм ==

@@ Строка 1: / Строка 1: @@
 [[Файл:LocatіonAfrіca.png||thumb|300px|rіght|Африка Мушар карта вылын]]
-'''Африка''' — материк да му юкӧн, коді куйлӧ [[Мушӧр саридз|Мушӧр]] да [[Гӧрд саридз|Гӧрд саридзьяссянь]] лунвылын, [[Атлантувса океан]] дорысь асыввывлань да [[Индия океан]] дорысь рытыввывлань. Тайӧ ыджданас мӧд му юкӧн [[Азия]] бӧрын. Африкаын эм 53 асшӧр канму, нӧшта нёльсӧ оз пыдди пуктыны, а вит мутасыс йӧз кан улынӧсь.
+'''Африка''' — материк да му юкӧн, коді куйлӧ [[Мушӧр саридз|Мушӧр]] да [[Гӧрд саридз|Гӧрд саридзьяссянь]] лунвылын, [[Атлантувса океан]] дорысь асыввывлань да [[Индия океан]] дорысь рытыввывлань. Ыджданас сійӧ лоӧ мӧд му юкӧн [[Азия]] бӧрын. Африкаын эм 53 асшӧр канму, нӧшта нёльсӧ оз пыдди пуктыны, а вит мутасыс йӧз кан улынӧсь.
 Африкаын олӧ 960 млн. морт.

@@ Строка 1: / Строка 1: @@
 [[Файл:LocatіonAfrіca.png||thumb|300px|rіght|Африка Мушар карта вылын]]
-'''Африка''' — мувеж да му юкӧн, коді куйлӧ [[Мушӧр саридз|Мушӧр]] да [[Гӧрд саридз|Гӧрд саридзъясянь]] лунвылын, [[Атлантувса океан]] дорысь асыввывлань да [[Индия океан]] дорысь рытыввывлань. Тайӧ ыджданас мӧд мувеж [[Азия]] бӧрын. Африкаын эм 53 асшӧр канму, нӧшта нёльсӧ оз пыдди пуктыны, а вит мутасыс йӧз кан улынӧсь.
+'''Африка''' — материк да му юкӧн, коді куйлӧ [[Мушӧр саридз|Мушӧр]] да [[Гӧрд саридз|Гӧрд саридзьяссянь]] лунвылын, [[Атлантувса океан]] дорысь асыввывлань да [[Индия океан]] дорысь рытыввывлань. Тайӧ ыджданас мӧд му юкӧн [[Азия]] бӧрын. Африкаын эм 53 асшӧр канму, нӧшта нёльсӧ оз пыдди пуктыны, а вит мутасыс йӧз кан улынӧсь.
 Африкаын олӧ 960 млн. морт.

@@ Строка 33: / Строка 33: @@
 Европасаяс зэв важ кадъяссянь волывлісны Африка войвыв вадоръясӧ, важысянь тӧдлісны найӧ сідзжӧ Гӧрд саридз вадоръясӧс, кыті ветлісны Суэц вуджанінсянь Индияӧ. Но став мукӧд паськыд местаяссӧ Африкалысь европасаяс тӧдмалісны неважӧн. Буретш ХV-ӧд нэмын португалса морякъяс Европасянь Индияӧ саридзвыв туй корсигӧн, туялісны став рытыввыв вадорсӧ Африкалысь да воисны нӧрысӧдз, кӧні материк дорыс чукыльтӧ асыв-войвывлань. Тайӧ нӧрыссӧ найӧ шуисны Бушковъяс нӧрысӧн, а сэсся сетісны сылы выль ним — [[Бур Лача нӧрыс]] — найӧ чайтісны, мый сійӧс кытшовтӧм бӧрын позьӧ воны Индіӧ. И збыльысь [[Васко-да-Гама]] кытшовтіс лунвыв Африкаӧс, муніс асыввыв вадор пӧлӧныс экваторӧдзыс, вуджис Индия океан да сувтіс Индостан вадорӧ. Тадзи Васко-да-Гама вӧчис ӧтпырйӧ кык ыджыд удж: восьтіс саридзвыв туй Индияӧ дай тӧдмаліс, мый Африкаӧс лунвывсянь и асыввывсянь кытшалӧ океан.
-Медзводдза морт, коді вӧчис гырысь ветлӧмъяс пыдӧдз Африка материк пытшкӧ, вӧлі [[Ливингстон]]. Сійӧ туяліс [[Замбези]] ю да аддзис сы вылысь зэв ыджыд борган и шуис сійӧ [[Виктория ты|Виктория]]. Сы бӧрын сійӧ восьтіс [[Ньяса ты]], [[Конго ю|Конго юлысь]] вылыс помсӧ да Бангвеоло ты. Ливингстон зэв шоча юӧртліс ас йывсьыс чужанінас да ӧти кадӧ чайтлісны, сійӧ пӧ кулӧма. Корсьны сійӧс мӧдӧдчис америкаса [[Стэнли]]. Африка асыввыв вадорын, [[Занзибар]] дікӧд паныд, Стэнли чукӧртіс ыджыд караван, муніс [[Танганьика]] ты дорӧ, сэні сійӧ аддзис Ливингстонӧс. Тайӧ тысӧ ӧтлаын кытшовтӧм бӧрын, Стэнли бӧр муніс, а Ливингстон мӧдӧдчис водзӧ лунвывлань, но регыд кулі малярияысь. Стэнли вӧчис нӧшта куим ветлӧм Африкаӧд, тӧдмаліс Виктория ты, Конго ю да важ тропикдорса вӧръяс ю пӧлӧныс.
+Медводдза морт, коді вӧчис гырысь ветлӧмъяс пыдӧдз Африка материк пытшкӧ, вӧлі [[Ливингстон]]. Сійӧ туяліс [[Замбези]] ю да аддзис сы вылысь зэв ыджыд борган и шуис сійӧ [[Виктория ты|Виктория]]. Сы бӧрын сійӧ восьтіс [[Ньяса ты]], [[Конго ю|Конго юлысь]] вылыс помсӧ да Бангвеоло ты. Ливингстон зэв шоча юӧртліс ас йывсьыс чужанінас да ӧти кадӧ чайтлісны, сійӧ пӧ кулӧма. Корсьны сійӧс мӧдӧдчис америкаса [[Стэнли]]. Африка асыввыв вадорын, [[Занзибар]] дікӧд паныд, Стэнли чукӧртіс ыджыд караван, муніс [[Танганьика]] ты дорӧ, сэні сійӧ аддзис Ливингстонӧс. Тайӧ тысӧ ӧтлаын кытшовтӧм бӧрын, Стэнли бӧр муніс, а Ливингстон мӧдӧдчис водзӧ лунвывлань, но регыд кулі малярияысь. Стэнли вӧчис нӧшта куим ветлӧм Африкаӧд, тӧдмаліс Виктория ты, Конго ю да важ тропикдорса вӧръяс ю пӧлӧныс.
@@ Строка 39: / Строка 39: @@
 [[Файл:topography of afrіca.png|thumb|200px|Африкалӧн физикаса мусерпас]]
-Пӧшти став Африкаыс дзоньнас — зэв ыджыд ӧти плато — вывтас тшӧтшкӧсін, шӧр судтаыс сылӧн 600 м-ысь вылынджык саридз тшупӧдсянь. Лунтыръясӧн, кузь вежонъясӧн мунӧны сэті караванъяс, и туй вылын оз паныдасьлы ни мусюръяс, ни весиг гырысьджык мылькъяс. Шыльыд рельеф кокньӧдӧ ӧні кӧрттуйяс да автомобиль туйяс нюжӧдны. Тайӧ ыджыд платолӧн доръясыс зӧмӧсь да гырысь тшупӧдъясӧн (террасаясӧн) лэччӧны саридз вадоръяслань. Но дзик саридз вадор пӧлӧныс мунӧ нюрсялӧм да малярияӧсь векньыдик увтас полоса.
+Пӧшти став Африкаыс дзоньнас — зэв ыджыд ӧти плато — вывтас тшӧтшкӧсін, шӧр судтаыс сылӧн 600 м-ысь вылынджык саридз тшупӧдсянь. Лунтыръясӧн, кузь вежонъясӧн мунӧны сэті караванъяс, и туй вылын оз паныдасьлы ни мусюръяс, ни весиг гырысьджык мылькъяс. Шыльыд рельеф кокньӧдӧ ӧні кӧрт туйяс да автомобиль туйяс нюжӧдны. Тайӧ ыджыд платолӧн доръясыс зӧмӧсь да гырысь тшупӧдъясӧн (террасаясӧн) лэччӧны саридз вадоръяслань. Но дзик саридз вадор пӧлӧныс мунӧ нюрсялӧм да малярияӧсь векньыдик увтас полоса.
 Асыввыв-Африкаса плато потласьӧма тшӧтшкӧс локӧбъясӧ; мукӧдыс на пытшкысь кайӧмаӧсь вылӧ, мукӧдыс, мӧдарӧ, лэччӧмаӧсь улӧ. Медся вылӧ кайӧма [[Эфиопия керӧсаин]]; сійӧ джуджыд ді моз кыпӧдчӧ плато кытшын; шӧркодь судтаыс сылӧн — 2½ сюрс м гӧгӧр.
-Итъёпъя керӧсаин кызвыннас артмӧма гнейсысь да кристаллсяма сланецъясысь, а выліас куйлӧны лыаиз да извесьт из пӧвстъяс. Вылыссяньыс Эфиопия вевттьысьӧма кынмӧм лава шоръясӧн. Став кырыв местаыс вундассьӧма джуджыд сёртасъясӧн; на костын кыпӧдчӧны пызан сяма керӧсъяс — амбаяс. Амбаяс весьтас нӧшта вылынджык кыпӧдчӧны кусӧм вулканъяслӧн куполъяс.
+Итъёпъя керӧсаин кызвыннас артмӧма гнейсысь да кристалл сяма сланечьясысь, а выліас куйлӧны лыаиз да извесьт из пӧвстъяс. Вылыссяньыс Эфиопия вевттьысьӧма кынмӧм лава шоръясӧн. Став кырыв местаыс вундассьӧма джуджыд сёртасъясӧн; на костын кыпӧдчӧны пызан сяма керӧсъяс — амбаяс. Амбаяс весьтас нӧшта вылынджык кыпӧдчӧны кусӧм вулканъяслӧн куполъяс.
-Лунвывланьын Эфиопиясянь [[Асыввыв-Африкаса плато]] вылын эмӧсь джуджыд, но векни  уськӧса лайковъяс, кӧні куйлӧны тыяс: [[Ньяса]], [[Танганьика]] да мукӧд. Тайӧ тыясыс зэв джуджыдӧсь: Танганьика — джуджта сертиыс матӧ 1,5 км, сетчӧ сӧмын [[Байкал]]лы, ачыс тыыс дзик Байкалсяма жӧ. Лайков доръясас кыпӧдчӧны кусӧм вулканъяс: Кения да Килиманджаро (5890 м), на вылын куйлӧны нэмӧвӧйя лымъяс; тайӧ районас эм весиг ӧти ыпъялан вулкан. Гӧрд саридз артмис му кышын гырысь уськӧс вӧсна; джудждаыс сылӧн 2 км-ысь унджык, а вадоръясыс кайӧны тшупӧдъясӧн 2—3 км судтаӧдз саридз тшупӧдсянь. Мувӧрӧмъяс петкӧдлӧны, мый му кышлӧн вешъясьӧмыс тан мунӧ и ӧні.
+Лунвывланьын Эфиопиясянь [[Асыввыв-Африкаса плато]] вылын эмӧсь джуджыд, но векни уськӧса лайковъяс, кӧні куйлӧны тыяс: [[Ньяса]], [[Танганьика]] да мукӧд. Тайӧ тыясыс зэв джуджыдӧсь: Танганьика — джуджда сертиыс матӧ 1,5 км, сетчӧ сӧмын [[Байкал]]лы, ачыс тыыс дзик Байкал сяма жӧ. Лайков доръясас кыпӧдчӧны кусӧм вулканъяс: Кения да Килиманджаро (5890 м), на вылын куйлӧны нэмӧвӧйя лымъяс; тайӧ районас эм весиг ӧти ыпъялан вулкан. Гӧрд саридз артмис му кышын гырысь уськӧс вӧсна; джудждаыс сылӧн 2 км-ысь унджык, а вадоръясыс кайӧны тшупӧдъясӧн 2—3 км судтаӧдз саридз тшупӧдсянь. Мувӧрӧмъяс петкӧдлӧны, мый му кышлӧн вешъясьӧмыс тан мунӧ и ӧні.
 Дракон керӧсъяс, кодъяс сулалӧны асыв-лунвылын Африкаын плато дорас, сідзжӧ чургӧдчӧм керӧсъяс, тайӧ важъя кӧрӧм керӧсъяс местаын артмӧм, ёна пазавлӧм керӧсъяс.
 Том кӧрӧм керӧсъяс Африкаын пӧшти абуӧсь, Атлас кындзи. Атлас — керӧсаин, тані некымын радӧн мунӧны чукыръяс 3 и весиг 4 сюрс м судтаӧдз. Тайӧ чукыръясыс — Альпъясса да Апеннинъясса том чукыръяслӧн Европаын нюжалӧм.
-Африкаса мупытшкыс зэв озыр зарниӧн, изшомӧн, фосфоритъясӧн, рӧма металлъясӧн да алмазъясӧн, торъя нин лунвыв Африкаын.
+Африкаса му пытшкыс зэв озыр зарниӧн, изшомӧн, фосфоритъясӧн, рӧма металлъясӧн да алмазъясӧн, торъя нин лунвыв Африкаын.
 Сӧмын ӧти ыджыд діыс Африкалӧн — [[Мадагаскар]] — тэчасног сертиыс ӧтсяма материкыскӧд: тайӧ тшупӧда зӧм бокъяса тшӧтшкӧс из глыба. Мукӧд діясыс Африкалӧн либӧ вулканъяссянь артмӧм діяс, шуам, [[Кыптанлун ді|Кыптанлун]], [[Вежа Елена ді|Вежа Елена]], [[Азор діяс|Азор]], Канари діяс, либӧ кораллвывса діяс, шуам, уна посни ді Африка асыввыв вадорын, на лыдын жӧ Занзибар.

@@ Строка 57: / Строка 57: @@
 == Климат ==
+Кызвын юкӧннас Африка куйлӧ тропикъяс костын да климатыс сылӧн пӧсьджык став мукӧд му юкӧнъясысь. Шонді во гӧгӧр шонтӧ зэв ёна; тӧвся да гожся тӧлысьяс костын шонтӧглӧн торъялӧм пӧшти некутшӧм абу.
 Меджар мутасыс став му вылын, — сійӧ овтӧмин [[Сахара]].
@@ Строка 67: / Строка 66: @@
 Кызвын юкӧныс Сахаралӧн — изъя овтӧмин, уналаын куш кыртъясыс сылӧн ассяма сюръяяс кодьӧсь, пирамидаяс, тшакъяс кодьӧсь да с. в. Но уна места босьтӧны сэні сідзжӧ лыаяс да сёйяс.
-Сахара кос со мый понда. Рытывсянь сійӧс кытшалӧ Атлантикаса океанлӧн сійӧ юкӧныс, кӧні вогӧгӧр помала пӧльтӧны асыв-вой пассатъяс, найӧ нуӧны океанысь васӧ Лунвыв Америкаланьӧ. Сыысь ӧтдор, Сахара дорын океан ваыс кӧдзыд: пассатъяс вӧтлӧны веркӧсса шоныд слӧйсӧ вадоръяссьыс, а сы местаӧ улысяньыс кайӧ кӧдзыдджык ва, коді омӧля пакталӧ.
+Сахара кос со мый понда. Рытывсянь сійӧс кытшалӧ Атлантикаса океанлӧн сійӧ юкӧныс, кӧні во гӧгӧр помала пӧльтӧны асыв-вой пассатъяс, найӧ нуӧны океанысь васӧ Лунвыв Америкаланьӧ. Сыысь ӧтдор, Сахара дорын океан ваыс кӧдзыд: пассатъяс вӧтлӧны веркӧсса шоныд слӧйсӧ вадоръяссьыс, а сы местаӧ улысяньыс кайӧ кӧдзыдджык ва, коді омӧля пакталӧ.
-Пассатъяс пӧльтӧны сідзжӧ и Сахара весьтас. Найӧ нуӧны сынӧдсӧ кӧдзыдджык местаясысь шоныдджыкинъясӧ, но мунігас сынӧдыс сідзжӧ шоналӧ да ылыстчӧ насыщение чутсянь. Сы понда Сахара весьтын оз артмыны кымӧръяс да оз овлыны зэръяс пӧшти некор. Нил ю визувтӧ Сахара пыр ни ӧти вож босьттӧг.
+Пассатъяс пӧльтӧны сідзжӧ и Сахара весьтас. Найӧ нуӧны сынӧдсӧ кӧдзыдджык местаясысь шоныдджыкинъясӧ, но мунігас сынӧдыс сідзжӧ шоналӧ да ылыстчӧ насыщенньӧ чутсянь. Сы понда Сахара весьтын оз артмыны кымӧръяс да оз овлыны зэръяс пӧшти некор. Нил ю визувтӧ Сахара пыр ни ӧти вож босьттӧг.
-Лунвывланьын Сахарасянь куйлӧны жар да васӧд мутасъяс; найӧ мунӧны экваторсянь кыкнанладор бокас. Сэні океансянь локтысь ульсов сынӧдыс пӧшти пыр кайӧ вывлань, мыйысь артмӧны кымӧръяс да ёна зэрӧ. Торъя ёна зэрӧ Гвинея куръя вадорын. Конго ю бассейнын гырысь зэръяс мунӧны пӧшти вогӧгӧр. Тайӧ васӧд экваторладорсӧ кытшовтӧ войвывсянь, асыввывсянь да лунвывсянь зэв кузь от, кӧні тӧлын овлӧны косьтан жаръяс, а зэръяс медсясӧ овлӧны гожся тӧлысьясын, торъя нин кор луншӧр шонді сулалӧ зенитын, — веськыда юр весьтын.
+Лунвывланьын Сахарасянь куйлӧны жар да васӧд мутасъяс; найӧ мунӧны экваторсянь кыкнанладор бокас. Сэні океансянь локтысь ульсов сынӧдыс пӧшти пыр кайӧ вывлань, мыйысь артмӧны кымӧръяс да ёна зэрӧ. Торъя ёна зэрӧ Гвинея куръя вадорын. Конго ю бассейнын гырысь зэръяс мунӧны пӧшти во гӧгӧр. Тайӧ васӧд экваторладорсӧ кытшовтӧ войвывсянь, асыввывсянь да лунвывсянь зэв кузь от, кӧні тӧлын овлӧны косьтан жаръяс, а зэръяс медсясӧ овлӧны гожся тӧлысьясын, торъя нин кор лун шӧр шонді сулалӧ зенитын, — веськыда юр весьтын.
-Тайӧ зэръяссӧ сідзи и шуӧны — зенит зэръяс. Найӧ локтӧны кызвынысьсӧ ӧти и сійӧ жӧ часъясӧ луннас. Асылын енэжыс сэзь, и, шонді, войся русӧ разӧдӧм бӧрын, зэв ёна пӧжӧ; луншӧр кежлӧ шоналӧм васӧд сынӧд кайӧ вылӧ да сэні кӧдзалӧ; пырысьтӧм-пыр жӧ енэжын ӧшйӧны кыз кымӧръяс, заводитчӧ кӧш помысь кисьтан зэр, гымалӧ да помала чардалӧ. Войнас енэж бара сэзьдӧ, еджыд сук ру вевттьӧ став увтас местаяссӧ. Тропикдорса Африкаӧд ветлысь-мунысьяс ёна норасьӧны лыӧдзыд мӧрччан тайӧ кӧдзыд руяс (туманъяс) вылӧ; весиг велалӧм негръяс оз петны удж вылӧ, кытчӧдз шонді оз вӧтлы войся русӧ.
+Тайӧ зэръяссӧ сідзи и шуӧны — зенит зэръяс. Найӧ локтӧны кызвынысьсӧ ӧти и сійӧ жӧ часъясӧ луннас. Асылын енэжыс сэзь, и, шонді, войся русӧ разӧдӧм бӧрын, зэв ёна пӧжӧ; лун шӧр кежлӧ шоналӧм васӧд сынӧд кайӧ вылӧ да сэні кӧдзалӧ; пырысьтӧм-пыр жӧ енэжын ӧшйӧны кыз кымӧръяс, заводитчӧ кӧш помысь кисьтан зэр, гымалӧ да помала чардалӧ. Войнас енэж бара сэзьдӧ, еджыд сук ру вевттьӧ став увтас местаяссӧ. Тропикдорса Африкаӧд ветлысь-мунысьяс ёна норасьӧны лыӧдзыд мӧрччан тайӧ кӧдзыд руяс (туманъяс) вылӧ; весиг велалӧм негръяс оз петны удж вылӧ, кытчӧдз шонді оз вӧтлы войся русӧ.
-Лунвыв тропиксянь лунвывланьын климат Африкалӧн шӧрвыйӧ шоныд. Гожӧмын, мӧдногӧн кӧ ӧшым, январ да февраль тӧлысьясын, сэні сулалӧ зэв жар поводдя, а тӧлын сэні овлӧ ыркыд, джуджыдджык инъясын весигтӧ усьӧ лым. Зэръясӧс вайӧны татчӧ асыв-лун пассатъяс, кодъяс локтӧны Индіа океансянь. Сы понда Дракон керӧсъяс вылын зэр овлӧ уна, а водзӧ рытывланьӧ, кӧні куйлӧ Калахари овтӧмин, зэр овлӧ зэв этша.
+Лунвыв тропиксянь лунвывланьын климат Африкалӧн шӧрвыйӧ шоныд. Гожӧмын, мӧд ногӧн кӧ ӧшым, январ да февраль тӧлысьясын, сэні сулалӧ зэв жар поводдя, а тӧлын сэні овлӧ ыркыд, джуджыдджык инъясын весигтӧ усьӧ лым. Зэръясӧс вайӧны татчӧ асыв-лун пассатъяс, кодъяс локтӧны Индіа океансянь. Сы понда Дракон керӧсъяс вылын зэр овлӧ уна, а водзӧ рытывланьӧ, кӧні куйлӧ Калахари овтӧмин, зэр овлӧ зэв этша.
 Зэрыс оз овлы тані нӧшта и сы понда, мый Калахарилысь вадоръяссӧ кытшалӧны кӧдзыд визувъяс, кыдзи и рытыввыв вадоръяссӧ Сахаралысь.
 Сӧмын дзик лунвылас Африкаын пӧльтӧны тӧлын рытыв тӧвъяс, кодъяс вайӧны уна енэжва; гожӧмыс сэні, мӧдарӧ, кос. Климат серти тайӧ местаыс дзик ӧтсяма Африка войвыв вадоръяскӧд да Италиякӧд. И тан и сэн климатыс тропикувса. Сӧмын тӧлыс Африка лунвылын овлӧ сэки, кор войвылын сулалӧ жар да кос гожӧм.
 == Юяс да тыяс ==

← Предыдущая		Версия 16:42, 4 урасьӧм 2020
Строка 25:		Строка 25:

	Африка вадоръясын, кызвынас, абуӧсь весиг бухтаяс, Мушӧр саридз дорысь ӧтдор.		Африка вадоръясын, кызвынас, абуӧсь весиг бухтаяс, Мушӧр саридз дорысь ӧтдор.
−	Океан вадоръяс Африкаын найӧ тэчасног вӧсна омӧля сибаланаӧсь суднояслы: сэтчӧ пыр швачкӧны гырысь гыяс, кодъяс локтӧны ылысянь, восьса океансянь, кӧні век буалӧны ыджыд тӧвъяс. Гӧрд саридзлӧн вадоръясыс абу сибыдӧсь коралл рифъяс понда; тайӧ — медшоныд саридз му вылын, да коралл полипъяс сэні зэв ӧдйӧ ~~лэбтӧны~~ ассьыныс стрӧйбаяссӧ.	+	Океан вадоръяс Африкаын найӧ тэчасног вӧсна омӧля сибаланаӧсь суднояслы: сэтчӧ пыр швачкӧны гырысь гыяс, кодъяс локтӧны ылысянь, восьса океансянь, кӧні век буалӧны ыджыд тӧвъяс. Гӧрд саридзлӧн вадоръясыс абу сибыдӧсь коралл рифъяс понда; тайӧ — медшоныд саридз му вылын, да коралл полипъяс сэні зэв ӧдйӧ лэптӧны ассьыныс стрӧйбаяссӧ.

← Предыдущая		Версия 16:09, 22 ода кора 2017
Строка 4:		Строка 4:
	Африкаын олӧ 960 млн. морт.		Африкаын олӧ 960 млн. морт.

−	Африкалӧн мувывтор — ~~0065000~~ ыджда.	+	Африкалӧн мувывтор — 30065000 км² ыджда.

← Предыдущая		Версия 16:08, 22 ода кора 2017
Строка 4:		Строка 4:
	Африкаын олӧ 960 млн. морт.		Африкаын олӧ 960 млн. морт.

−	Африкалӧн мувывтор ~~- {{км²\|30065000}}~~ ыджда.	+	Африкалӧн мувывтор — 0065000 ыджда.