Талун. 2017-10-03 - История изменений

Коваль Катя: /* ЭТНОПАРК ВЫЛЬМАС */

2018-08-31T07:37:42Z

‎ЭТНОПАРК ВЫЛЬМАС

Коваль Катя: /* ВЕЛӦДАН ФОРУМ */

2018-08-31T07:37:28Z

‎ВЕЛӦДАН ФОРУМ

Коваль Катя: /* Текст */

2018-08-31T07:37:14Z

‎Текст

Внесённые изменения

Коваль Катя: /* ВЕЛӦДАН ФОРУМ */

2018-08-31T06:29:36Z

‎ВЕЛӦДАН ФОРУМ

Коваль Катя: /* ТӦД МИЯНЛЫСЬ */

2018-08-31T06:19:48Z

‎ТӦД МИЯНЛЫСЬ

Коваль Катя: /* АВТОКВЕСТ */

2018-08-31T06:19:37Z

‎АВТОКВЕСТ

Коваль Катя: /* ЛЫЗЬ ВЫЛӦ */

2018-08-31T06:19:23Z

‎ЛЫЗЬ ВЫЛӦ

Коваль Катя: /* ОТСАВНЫ КАГАЛЫ */

2018-08-31T06:19:08Z

‎ОТСАВНЫ КАГАЛЫ

Коваль Катя: /* КОНТРАФАКТЫСЬ ЛЕКАРСТВО */

2018-08-31T06:18:51Z

‎КОНТРАФАКТЫСЬ ЛЕКАРСТВО

Коваль Катя: /* ЭТНОПАРК ВЫЛЬМАС */

2018-08-31T06:18:35Z

‎ЭТНОПАРК ВЫЛЬМАС

@@ Строка 63: / Строка 63: @@
   Дарья Шучалина (общественнӧй палатаӧ пырысь):
-−
   — Ӧти видзӧдласыс абу парк сӧвмӧдӧм серти: кодкӧ ӧтитор вӧзйӧ, кодкӧ – мӧдтор, а колӧ, мед ӧти туйвизь вӧлі. Шойччысьяслы колӧ вӧзйыны сэтшӧм график, медым быд здук, кодӧс сійӧ коллялӧ паркын, сылы вӧлі интереснӧ, медым сійӧ окотапырысь колис сэтчӧ ассьыс сьӧм.

@@ Строка 31: / Строка 31: @@
   ''Светлана Зорькина (Печораса администрацияын велӧдан управленньӧӧн веськӧдлысь):''
-−
   — Челядьлы окота велӧдчыны бур велӧдысь дорын, медым урокъяс вӧлінсы интереснӧйӧсь, медым велӧдысь найӧс радейтіс, гӧгӧрвоис, висьталіс уна выльтор. Та вӧсна, кор велӧдысь локтӧ кутшӧмкӧ курсъяс бӧрын, вайӧ мыйкӧ выльтор, челядьлы таысь нимкодь.

@@ Строка 22: / Строка 22: @@
 Прӧверочнӧй уджъяс да ӧтувъя экзаменъяс серти позьӧ стӧча шуны, кутшӧм школаяс пырӧны двоечникъяс лыдӧ, а кодъяслы позьӧ пуктыны бур ӧценка. Кулӧмдін районлы эм мыйӧн ошйысьны. Татчӧс челядь медся бура петкӧдчӧны олимпиадаясын. Таво 9-ӧд классын велӧдчысьяс ставӧн босьтісны аттестат, а школаяс помалысьяс пӧвстысь сӧмын ӧти морт эз вермы сдайтны ЕГЭ. Та кадӧ 4 во сайын на татшӧмыс вӧліс 38. Буретш тайӧ омӧль лыдпасыс и  ышӧдіс муниципалитетса велӧдчан юкӧнлы вежны уджаланног.
-  Оксана Лебедева (Кулӧмдінса администрацияын велӧдан управлениеӧн веськӧдлысь): «Та бӧрын вӧлі вӧчӧма ыджыд туялан удж. Уджалім быд велӧдыськӧд, быд школакӧд, кӧні челядьлӧн омӧль тӧдӧмлунныс. Кодӧскӧ мӧдӧдім кыпӧдны квалификациясӧ, видзӧдлім, кутшӧм челядькӧд колӧ уджавны торйӧн. Та могысь ыджыд удж вӧчис районса методическӧй юкӧн».
+  ''Оксана Лебедева (Кулӧмдінса администрацияын велӧдан управлениеӧн веськӧдлысь)'': «Та бӧрын вӧлі вӧчӧма ыджыд туялан удж. Уджалім быд велӧдыськӧд, быд школакӧд, кӧні челядьлӧн омӧль тӧдӧмлунныс. Кодӧскӧ мӧдӧдім кыпӧдны квалификациясӧ, видзӧдлім, кутшӧм челядькӧд колӧ уджавны торйӧн. Та могысь ыджыд удж вӧчис районса методическӧй юкӧн».
 Но талун районын эм 3 школа, мый кыскӧны муниципалитетса велӧдчан юкӧнсӧ увланьӧ. Та вӧсна сӧвмӧдчан удж мунӧ водзӧ.

@@ Строка 129: / Строка 129: @@
 Квайт арӧса Кира Лажанева петкӧдчис Первой каналлӧн «Лучше всех» передачаын. Сыктывкарса нывкаӧс Максим Галкин нимӧдіс, кыдзи кисьтлӧн императрицаӧн да китайса живопись петкӧдлысьӧн. Медводз найӧ тӧдмасисны Киралӧн кужанлунӧн, а сэсся пырӧдчисны китайса живопись техникаӧ: тайӧ пу, би, му, кӧрт да ва. Сэсся нывка велӧдыштіс нуӧдысьӧс.
-[15]
+ [15]
 Кира висьталіс, мый серпасасьӧ 3 во нин. Нывкалы козьналісны чӧскыдторъяса рюкзак да плюшысь понмӧс. Съёмкаяс бӧрын сійӧ повтӧг сетіс интервью, а сэсся Комиысь котыр муніс Москва кузя экскурсия вылӧ.

@@ Строка 112: / Строка 112: @@
 Туйӧ петӧны ӧтпырйӧ 8 команда. Ӧткымыныс на пиысь петкӧдчылісны нин татшӧмсяма ордйысьӧмын, но век жӧ ӧтмоза ставныс дасьтысисны тайӧ квест кежлӧ. Колӧ лӧсьӧдны транспорт навигаторъяс, нӧшта думыштны командалы ним, пас да торъя атрибутика.
-[4]
+ [4]
 Командаясӧ пырӧны уджъёртъяс и дзонь семьяяс. Шуам, главбухлӧн экипажын гӧтырыс да кыкнан нылыс.
-Александр Плюснин (автоквестын петкӧдчысь): «Тайӧ бур позянлун кад коллявны семьякӧд, бура шойччыны, гӧллясьыштны рытнас Сосногорск кузя».
+ Александр Плюснин (автоквестын петкӧдчысь): «Тайӧ бур позянлун кад коллявны семьякӧд, бура шойччыны, гӧллясьыштны рытнас Сосногорск кузя».
 Сӧмын юӧртӧны старт, машинаяс уськӧдчӧны туйӧ. Медводдза здукъяссянь командаяс панӧны ёсь ордйысьӧм.
-Константин Баладжаев (автоквест котыртысь): «Став заданиеяссӧ налы сетӧны телепонъяс пыр, найӧ асьныс корсьӧны пасйӧминъяс, кытчӧдз колӧ воӧдчыны, кутшӧм мытшӧд колӧ венны, фотографируйтны ставсӧ. Со тадзи выльысь и выльысь налы воӧны индӧдъяс».
+ Константин Баладжаев (автоквест котыртысь): «Став заданиеяссӧ налы сетӧны телепонъяс пыр, найӧ асьныс корсьӧны пасйӧминъяс, кытчӧдз колӧ воӧдчыны, кутшӧм мытшӧд колӧ венны, фотографируйтны ставсӧ. Со тадзи выльысь и выльысь налы воӧны индӧдъяс».
 Ставнас венны колӧ 6 тшупӧд. Медшӧрыс ставсӧ вӧчны тэрыба, ордйыны соперникӧс. Быд экипаж тышкасьӧ победа вӧсна. Став тшупӧдъясысь налы сеталӧны баллъяс. Кодлӧн унджык лоӧ, сійӧ и вермас. Дерт, финишӧдз эз ставыс воны, но таысь некод оз шогсьы, ӧд медшӧрыс ӧта-мӧдкӧд тӧдмасьӧм, опытӧн вежласьӧм, а мойвиас пӧ мӧдысь – шмонитӧны квестӧ пырӧдчысьяс.

@@ Строка 96: / Строка 96: @@
 «На лыжи!» сибирса уджтасӧн веськӧдлысь Александр Пак. Сійӧ кутас снимайтны, кыдзи спортсмен венӧ спорткомплекслысь трасса да сы йылысь неыджыд висьт. Снимайтӧны стадион и квадрокоптерӧн. Тадзи уджтас котыртысьяс чукӧртӧны россияса лызьӧн котралан базаяслысь каталог, медым быд морт сэсся вермис накӧд тӧдмасьны. Та кындзи сайт вылын уна нин мукӧд видео: кодзувъяс ышӧдӧны сувтны лызь вылӧ, нимала спортсменъяскӧд интервью да спорта гажъяс йылысь видеоотчётъяс.
-Александр Пак («На лыжи!» проектӧн веськӧдлысь): «Ми котыртам семьяяслы лызьӧн котралан гажъяс, уна йӧза котралӧмъяс. Эм весиг торъя ордйысьӧм: Иркутск, Красноярск край, Хакасиялӧн первенство. Ӧні татчӧ содтам и Коми. Сэні петкӧдчӧны дас кыксянь дас вит арӧсӧдз ныв-зон. Нуӧдам и тренеръяслы семинаръяс. Панім тайӧ уджсӧ велӧдысьяссянь, кодъяс уджалӧны медся ичӧт спортсменъяскӧд. Ӧні пансьӧ нин коймӧд юкӧн. Ӧткымын регионъяс вуджисны нин выль тшупӧдӧ».
+ Александр Пак («На лыжи!» проектӧн веськӧдлысь): «Ми котыртам семьяяслы лызьӧн котралан гажъяс, уна йӧза котралӧмъяс. Эм весиг торъя ордйысьӧм: Иркутск, Красноярск край, Хакасиялӧн первенство. Ӧні татчӧ содтам и Коми. Сэні петкӧдчӧны дас кыксянь дас вит арӧсӧдз ныв-зон. Нуӧдам и тренеръяслы семинаръяс. Панім тайӧ уджсӧ велӧдысьяссянь, кодъяс уджалӧны медся ичӧт спортсменъяскӧд. Ӧні пансьӧ нин коймӧд юкӧн. Ӧткымын регионъяс вуджисны нин выль тшупӧдӧ».
 Нӧшта проект могмӧдӧ и регионъяслысь сборнӧй командаяс экипировкаӧн. Шуам, медводдза воас спонсоръяс сетісны Иркутск обласьт, Красноярск край да Хакасияса спортсменъяслы 98 комплект паськӧм, 140 сайӧ гоз лызь, 58 гоз лызь-роллер, лызь ботинки да мукӧд коланатор.
-Николай Бережной (Республикаса физкультура да спорт министр): «Тайӧ уджтас отсалас республикаса сборнӧйяслы форма да кӧлуйӧн. Нӧшта сёрнитам и республикаса лызьӧн котралан комплекс бурмӧдӧм вылӧ отсӧг йылысь».
+ Николай Бережной (Республикаса физкультура да спорт министр): «Тайӧ уджтас отсалас республикаса сборнӧйяслы форма да кӧлуйӧн. Нӧшта сёрнитам и республикаса лызьӧн котралан комплекс бурмӧдӧм вылӧ отсӧг йылысь».
 «На лыжи!» благотворительнӧй проектлӧн могъясысь ӧти – быдтыны выль чемпионъясӧс, кодъяс 22 воын кутасны петкӧдчыны Россия вӧсна тӧвся олимпиадаын. 3-4 воӧн тайӧ пӧ вӧчны зэв сьӧкыд, шуӧ Александр Пак, но ӧні, кор уджтасӧ тшӧтш пырӧдчис и Коми, кӧні зэв бурӧсь лызьӧн котралан традицияяс да нӧшта на тайӧ лызьлӧн чужанін, котыртысьяс оз майшасьны: шедӧдӧмъяс пӧ быть лоасны.

@@ Строка 77: / Строка 77: @@
 Тайӧ мозаикасӧ Даша мамыскӧд чукӧртӧны тӧлысь нин. Тайӧ манитӧ шог мӧвпъясысь. Но мамыслӧн мукӧддырйи век жӧ доршасьӧ синваыс. А со нылыс кутчысьӧ крепыда: чорыд висьӧм тыдалӧ сӧмын нывкалӧн син улас пемыд кытш серти. Став прӧст кадсӧ Даша зільӧ мыйкӧ вӧчны кинас либӧ лыддьысьны. Нӧшта пӧдругаыс тшӧкыда волывлӧ гаж вылӧ.
-Даша Кузнецова: «Ми ёнджыка видзӧдам телевизор, серпасалам, краситам серпасъяс».
+ Даша Кузнецова: «Ми ёнджыка видзӧдам телевизор, серпасалам, краситам серпасъяс».
 Неважӧн на чайтісны, мый став лёкыс колис бӧрӧ. Химиотерапия да облучение курсъяс бӧрын быттьӧ  лимфобластнӧй лейкоз сувтіс. Даша весиг бара на муніс велӧдчыны школаӧ, но, кыдзи тыдовтчис, сійӧс виччысис выль тыш, нӧшта на сьӧкыд.
-Наталья Кузнецова (Дашалӧн мам): «Апрель 15-ӧд лунӧ на волім, шуисны, бур ставыс. Ми нимкодьпырысь мунім гортӧ. А сэсся школаын челядьлысь сакар туялӧм могысь босьтісны вир. Меным звӧнитліс школаса медсестра да шуис, мый менам нывкалӧн зэв уна лейкоцитыс. Ме звӧнитлі врачлы, коді тшӧктіс пыр жӧ локны больничаӧ».
+ Наталья Кузнецова (Дашалӧн мам): «Апрель 15-ӧд лунӧ на волім, шуисны, бур ставыс. Ми нимкодьпырысь мунім гортӧ. А сэсся школаын челядьлысь сакар туялӧм могысь босьтісны вир. Меным звӧнитліс школаса медсестра да шуис, мый менам нывкалӧн зэв уна лейкоцитыс. Ме звӧнитлі врачлы, коді тшӧктіс пыр жӧ локны больничаӧ».
 Бара на капельничаяс, терпиттӧм дой да юр висьӧм. Но мамыслӧн кывъяс серти, Даша весиг ӧтчыдысь эз бӧрддзы. Рам, этша сёрниа кага бура гӧгӧрвоӧ: бурдӧдчан туй зэв сьӧкыд. Врачьяс серти, рецидивысь бурдӧдӧм бӧрын нывкалӧн кылӧмыс ёна бурмис.
-Андрей Карманов (врач-онколог): «Унджык врач лыддьӧны, мый колӧ вежны лы вем, медым сэсся рецидивыс эз нин ло, медым висьӧмыс эз бергӧдчы».
+ Андрей Карманов (врач-онколог): «Унджык врач лыддьӧны, мый колӧ вежны лы вем, медым сэсся рецидивыс эз нин ло, медым висьӧмыс эз бергӧдчы».
 Октябр 7-ӧд лунӧ Даша мамыскӧд мӧдӧдчасны Раиса Горбачева нима Санкт-Петербургса федеральнӧй шӧринӧ, кӧні нывкалы уна тӧлысь ковмас  тышкасьны висьӧмыскӧд. Талун сылы колӧ зэв ыджыд отсӧг сьӧлӧма йӧзсянь, медым венны тайӧ лёк вӧрӧгсӧ.

@@ Строка 67: / Строка 67: @@
 «Колӧ чорыдджыка дӧзьӧритны фармацевтикаын вузасьӧм,» – татшӧм кывкӧртӧд вӧчис Правительствоын веськӧдлысьӧс медводдза вежысь Лариса Максимова. Талун регионын пыр тшӧкыдджыка эрдӧдӧны контрафакта лекарствояс вузалӧм. Тайӧ мытшӧд вылын Росздравнадзор уджалӧ ӧтвыв пытшкӧс делӧяс министерствокӧд. Котыртӧма и ведомствояскостса комиссия. 2017 во заводитчӧмсянь сетӧма торкалӧмъяс бырӧдӧм вылӧ 24 тшӧктӧм. Ёнджыкасӧ найӧ йитчӧмаӧсь лекарствояс видзӧм да медицина техника дӧзьӧритӧмкӧд. Мырддьӧма сюрс лёк препарат да 10 сюрс пасйытӧм. Панӧма 20 административнӧй делӧ, ӧти мортӧс юркарын кыскӧма уголовнӧй кывкутӧмӧ.
-Алексей Козлов (МВД-ын видзтысьӧм да коррупциякӧд тышкасьӧм управлениеӧн веськӧдлысьӧс вежысь): «Тайӧ мортыс тыртіс кар тайӧ аналогъясӧн. Таысь кыскис 200 сюрс шайт гӧгӧр. Пыр на мунӧны прӧверкаяс, весиг стенд да пуяс вылысь объявлениеяс видзӧдалам».
+ Алексей Козлов (МВД-ын видзтысьӧм да коррупциякӧд тышкасьӧм управлениеӧн веськӧдлысьӧс вежысь): «Тайӧ мортыс тыртіс кар тайӧ аналогъясӧн. Таысь кыскис 200 сюрс шайт гӧгӧр. Пыр на мунӧны прӧверкаяс, весиг стенд да пуяс вылысь объявлениеяс видзӧдалам».
 [8:16]??? операция дырйи сӧмын прӧверитӧма 166 объект, мырддьӧма 15 сикас лекарство да медикамент. Тайӧ пластыр, лолалан вӧнь да БАД-яс. Та кындзи аптекаясын вузасьӧны велӧдчытӧм йӧз.

@@ Строка 43: / Строка 43: @@
 Этнопаркӧ воан да аддзан: сы пасьтала паськӧдчӧма, но мыйлакӧ туристъясыс татчӧ шоча кутісны волыны. Гожӧмбыдӧн пасйылӧны 10000 гӧгӧр мортӧс, а тӧвнас и дзик татчӧ пӧшти некод оз кежавлы. 6 во чӧжӧн парк вежис 4 кӧзяинӧс, и быдӧнлӧн вӧлі ас видзӧдлас сійӧс сӧвмӧдӧм кузя, но мӧвпъяс олӧмӧ некод эз и пӧрт.
-Сергей Емельянов (культура, туризм да архивнӧй делӧ кузя министр): «Менам киясын тырыс документ, коді йитчӧма парккӧд. Мый сыкӧд вӧчны? Колӧ вӧчны ставсӧ, мед йӧз воисны татчӧ, мед збыль лоис йӧзлӧн шойччанінӧн».
+ Сергей Емельянов (культура, туризм да архивнӧй делӧ кузя министр): «Менам киясын тырыс документ, коді йитчӧма парккӧд. Мый сыкӧд вӧчны? Колӧ вӧчны ставсӧ, мед йӧз воисны татчӧ, мед збыль лоис йӧзлӧн шойччанінӧн».
 Ыб сикт, кӧні и меститчӧма паркыс, кыскӧ аслас мича инъясӧн, но волӧны на вылӧ видзӧдлыны сӧмын лыда йӧз. А колӧ пӧ эськӧ экскурсияяс котыртлыны, пасйӧны Ыбса историко-краеведческӧй музейын уджалысьяс. Водзті татчӧ волісны школаяс, ӧні дугдісны. Этнопарк оз жӧ ёртась музейкӧд, а ӧд тані эм, мыйӧн чуймӧдны волысьясӧс.
-Нина Безносикова (Ыб сиктса историко-краеведческӧй музейӧн веськӧдлысь): «Этнопарккӧд сёрнитчыны ог вермӧй. Пыр корам, медым котыръяс, кодъяс волӧны паркӧ, вайласны и миянӧдз, но сэтчӧс веськӧдлысьяс шуӧны, мый миян музей оз пыр налӧн маршрутӧ.
+ Нина Безносикова (Ыб сиктса историко-краеведческӧй музейӧн веськӧдлысь): «Этнопарккӧд сёрнитчыны ог вермӧй. Пыр корам, медым котыръяс, кодъяс волӧны паркӧ, вайласны и миянӧдз, но сэтчӧс веськӧдлысьяс шуӧны, мый миян музей оз пыр налӧн маршрутӧ.
 Эм вӧзйӧм восьтыны паркын национально-культурнӧй автономияяслысь площадкаяс. Сёрнитчыны йӧктан да сьылан котыръяскӧд, медым гажӧдісны шойччысьясӧс, и унджык морт кӧсйис эськӧ волыны та вылӧ видзӧдлыны.
-Дарья Шучалина (общественнӧй палатаӧ пырысь): «Ӧти видзӧдласыс абу парк сӧвмӧдӧм серти: кодкӧ ӧтитор вӧзйӧ, кодкӧ – мӧдтор, а колӧ, мед ӧти туйвизь вӧлі. Шойччысьяслы колӧ вӧзйыны сэтшӧм график, медым быд здук, кодӧс сійӧ коллялӧ паркын, сылы вӧлі интереснӧ, медым сійӧ окотапырысь колис сэтчӧ ассьыс сьӧм».
+ Дарья Шучалина (общественнӧй палатаӧ пырысь): «Ӧти видзӧдласыс абу парк сӧвмӧдӧм серти: кодкӧ ӧтитор вӧзйӧ, кодкӧ – мӧдтор, а колӧ, мед ӧти туйвизь вӧлі. Шойччысьяслы колӧ вӧзйыны сэтшӧм график, медым быд здук, кодӧс сійӧ коллялӧ паркын, сылы вӧлі интереснӧ, медым сійӧ окотапырысь колис сэтчӧ ассьыс сьӧм».
 Ӧні видалӧны некымын турмаршрут: спортивнӧй ориентирование, джиппинг да квадротуръяс. Мӧвпалӧны уджӧ пыртны «Гонка героев» федеральнӧй уджтас.
-Елена Иванова (финн-угор этнопаркӧн веськӧдлысь): «Тайӧ гонкаыс - аслыссикас экстрим, туй венӧм вылӧ мунӧ уна вын. Сьӧкыд, дерт, ёна колӧ вын-эбӧс видзны, но та дырйи уна сьӧлӧмкылӧмъяс, кор воӧдчан помӧдз».
+ Елена Иванова (финн-угор этнопаркӧн веськӧдлысь): «Тайӧ гонкаыс - аслыссикас экстрим, туй венӧм вылӧ мунӧ уна вын. Сьӧкыд, дерт, ёна колӧ вын-эбӧс видзны, но та дырйи уна сьӧлӧмкылӧмъяс, кор воӧдчан помӧдз».
 Парк ӧні корсьӧ спонсоръясӧс мӧвпъяс олӧмӧ пӧртӧм могысь. Бизнеслӧн отсӧгтӧг збыльмӧдны найӧс оз артмы.