Физика (6-ӧд класслы 1933ʼ вося небӧг)

Фалеев Г.И., Перышкин А.В. Физика : шӧр школалы велӧдчан книга : мӧд часть : 6-ӧд во велӧдчысьяслы. Сыктывкар: Коми госиздат, 1933. 131 лб.

Небӧг йылысь

Гижанногӧн: коми латынь.

Юриндалысь

МУНӦМ

І-ой юкӧд. Мунӧм йылысь вежӧртас.

• 1. Пыртӧд. Лб. 3.
• 2. Мунӧм йылысь вежӧртас. Лб. 4.
• 3. Механика. Лб. 4.
• 4. Мунӧмъяслӧн быдсикас видъяс. Лб. 5.
• 5. Мунӧмлӧн траектория. Лб. 6.
• 6. Мунӧмлӧн ӧд. Лб. 7.
• 7. Пыр ӧткодя веськыда визьӧд мунӧм. Лб. 7.
• 8. Пыр ӧткодя мунӧмлӧн уравненньӧ. Лб. 8.
• 9. Мунӧмӧс графическӧя петкӧдлӧм. Лб. 8.

ІІ-д юкӧд. Ньютонлӧн законъяс.

• 10. Ньютонлӧн первой закон. Лб. 10.
• 11. Инерция. Лб. 11.
• 12. Масса. Лб. 13.
• 13. Вын йылысь гӧгӧрвоӧм. Лб. 13.
• 14. Ӧддзӧм. Лб. 14.
• 15. Неравномернӧй мунӧм. Лб. 15.
• 16. Телӧяслӧн усьӧм. Лб. 15.
• 17. Кыдз ас костаныс ӧтластитӧны вынъяс?. Лб. 16.
• 18. Ньютонлӧн мӧд закон. Лб. 18.
• 19. Вын мурталан единицаяс. Лб. 19.
• 20. Графикӧн вын петкӧдлӧм. Лб. 19.
• 21. Ньютонлӧн коймӧд закон. Лб. 20.

ІІІ-д юкӧд. Вынъяс ӧтлаалӧм.

• 22. Веськыд визь кузя действуйтысь вынъясӧс ӧтлаалӧм. Лб. 23.
• 23. Мӧда-мӧдлы пельӧсног действуйтан вынъяс ӧтлаалӧм. Лб. 24.
• 24. Вынъяс равновесийӧ йылысь гӧгӧрвоӧм. Лб. 25.
• 25. Сьӧкта шӧр. Лб. 25.
• 26. Лабораторнӧй удж №1. Лб. 26.
• 27. Равновесийӧ сикасъяс. Лб. 27.
• 28. Устойчивосьт. Лб. 28.

ІV-д юкӧд. Бергалана мунӧм.

• 29. Бергалана мунӧм. Лб. 29.
• 30. Окружнӧй ӧд. Лб. 29.
• 31. Бергӧдчигъяс дырйи да бергалігӧн инерция. Лб. 30.
• 32. Центробежнӧй вын. Лб. 31.
• 33. Центробежнӧй регулятор. Лб. 33.

V-д юкӧд. Зыртан вын.

• 34. Зыртӧм. Лб. 34.
• 35. Зыртан вын. Лб. 34.
• 36. Лабораторнӧй удж №2. Лб. 35.
• 37. Шарикоподшибник. Лб. 36.
• 38. Пӧльзаа зыртӧм. Лб. 37.

VІ-д юкӧд. Удж да энергия.

• 39. Удж. Лб. 38.
• 40. Мощносьт. Лб. 39.
• 41. Пӧлезнӧй действийӧ коэффициент йылысь вежӧртас. Лб. 40.
• 42. Вечнӧй двигатель. Лб. 40.
• 43. Энергия. Лб. 41.
• 44. Ӧти сикас энергияысь мӧд сикасӧ вуджӧм. Лб. 42.

VІІ-д юкӧд. Кыдзи передайтчӧ мунӧм (движенньӧ).

• 45. Рычаг. Лб. 45.
• 46. Лабораторнӧй удж №3. Лб. 47.
• 47. Кор рычаг вермӧ лоны равновесиеын. Лб. 47.
• 48. Рычагӧн пӧльзуйтчигӧн лоӧ-ӧ уджын воӧм?. Лб. 48.
• 49. Техникаын да быдлунъя олӧмын быд сикас рычагъясӧн уджалӧм. Лб. 49.
• 50. Гез отсӧгӧн мунӧм (движение) передайтчӧм. Лб. 50.
• 51. Вежласьтӧм (неподвижный) блок. Лб. 51.
• 52. Вежласьысь (подвижный) блок. Лб. 51.
• 53. Вӧрӧт. Лб. 53.
• 54. Полиспаст. Лб. 53.
• 55.Пӧлыня плоскосьт. Лб. 54.
• 56. Двигательлысь движенньӧсӧ станокъясӧ передайтӧм. Лб. 57.
• 57. Ременя передача. Лб. 57.
• 58. Пиня кӧлесаясӧн передача. Лб. 58.
• 59. Электромоторъяс отсӧгӧн уджалӧм. Лб. 60.

ТЕПЛОТА.

І-ой юкӧд. Теплота йылысь гӧгӧрвоӧм.

• 1. Пыртӧд. Лб. 62.
• 2. Веществояслӧн юксянлун. Лб. 63.
• 3. Молекулаяс (видзӧд мӧд абзац). Лб. 64.
• 4. Молекулаяслӧн мӧда-мӧд дорӧ кыскысьӧм (притяжение). Лб. 65.
• 5. Молекулаяслӧн вӧрӧм-мунӧм. Лб. 65.
• 6. Броунлӧн тӧдмӧдӧм мунӧм. Лб. 66.
• 7. Газлӧн личкӧм. Лб. 67.
• 8. Бойль-Мариоттлӧн закон. Лб. 67.
• 9. Гей-Люсаклӧн закон. Лб. 68.
• 10. телӧ шонтігӧн мый лоӧ молекулаяскӧд. Лб. 69.
• 11. Мый сэтшӧм теплотаыс?. Лб. 69.

ІІ-д юкӧд. Тепловӧй энергия мурталӧм.

• 12. Шоныд мында мурталан единицаяс. Лб. 71.
• 13. Лабораторнӧй удж №1. Лб. 72.
• 14. Сотчӧмлӧн шоныд. Лб. 72.
• 15. Шоныд сетӧм. Лб. 73.
• 16. Условнӧй ломтас йылысь вежӧртӧм. Лб. 74.
• 17. Теплоёмкосьт. Лб. 74.
• 18. Чорыд телӧяслӧн теплоёмкосьт тӧдмалӧм. Лб. 75.
• 19. Лабораторнӧй удж №2. Лб. 77.

ІІІ-д юкӧд. Шоныд вуджӧм.

• 20. Лабораторнӧй удж №3. Лб. 78.
• 21. Конвекция. Лб. 78.
• 22. Центральнӧй водянӧй отопленньӧ. Лб. 79.
• 23. Кыдзи артмӧ тӧв. Лб. 80.
• 24. Теплопроводносьт. Лб. 80.
• 25. Лабораторнӧй удж №4. Лб. 81.
• 26. Уна сикас веществояслӧн шоныд нуӧданлун. Лб. 82.
• 27. Мый вӧсна телӧяс ас пырыс вермӧны нуӧдны шоныд. Лб. 82.
• 28. Стрӧйбаясын шоныд изоляция сикасъяс. Лб. 83.
• 29. Термос. Лб. 83.
• 30. Лабораторнӧй удж №5. Лб. 84.
• 31. Югӧр лэдзӧм. Лб. 84.
• 32. Шоныд вошӧм да тайӧ торкӧд вермасьӧм. Лб. 86.

ІV-д юкӧд. Агрегатнӧй состоянньӧ вежласьӧм.

• 33. Сылӧм. Лб. 88.
• 34. Сылӧмлӧн помкаяс. Лб. 89.
• 35. Лабораторнӧй удж №6. Лб. 90.
• 36. Быдсикас веществояслӧн сылан чутъяс. Лб. 90.
• 37. Сплавъяс. Лб. 91.
• 38. Сывдысь шоныд. Лб. 92.
• 39. Лабораторнӧй удж №7. Лб. 93.
• 40. Чорзигӧн шоныд выделяйтчӧм. Лб. 94.
• 41. Сылігӧн да чорзигӧн объём вежсьӧм. Лб. 94.
• 42. Пуӧм. Лб. 95.
• 43. Ру конденсация. Лб. 96.
• 44. Лабораторнӧй удж №8. Лб. 96.
• 45. Испаренньӧ (пакталӧм). Лб. 97.
• 46. Руалан да пуан процессъяс. Лб. 98.
• 47. Пуан чутіӧн личкан чутъяс зависимосьт. Лб. 99.
• 48. Котёлъяс. Лб. 102.
• 49. Котёллӧн арматура. Лб. 105.
• 50. Парӧвӧй котёллӧн шоныд баланс. Лб. 105.

V-д юкӧд. Механическӧй энергияӧс тепловӧй энергияӧ пӧртӧм да мӧдарӧ.

• 51. Механическӧй энергияӧс тепловӧйӧ пӧртӧм. Лб. 107-108.
• 52. Тепловӧй энергияӧс механическӧйӧ пӧртӧм. Лб. 108.
• 53. Теплота да удж костын соотношенньӧ. Лб. 108-109.
• 54. Джоульлӧн опыт. Лб. 109-110.
• 55. Энергия видзтысян да ӧти сикасыс мӧд сикасӧ вуджан закон. Лб. 110-112.
• 56. Шоныд энергияӧс мукӧд сикас энергияӧ вуджӧдӧм. Лб. 112.
• 57. Тепловӧй двигательлӧн основнӧй часьтъясыс. Лб. 112-113.
• 58. Паровӧй машинаяс. Лб. 113-114.
• 59. Уаттлӧн машина. Лб. 114-115.
• 60. Автоматическӧя ру юклӧм. Лб. 115-116.
• 61. Веськыд визя мунӧмӧс бергалана мунӧмӧ вежӧм. Лб. 116.
• 62. Паровӧй турбинаяс. Лб. 116-117.
• 63. Лавальлӧн турбина. Лб. 117.
• 64. внутренньӧй сгоранньӧа двигательяс. Лб. 118.
• 65. Нёль такта двигательлӧн схема. Лб. 118-120.
• 66. Юклысь (распределительнӧй) механизм. Лб. 120.
• 67. Дизельлӧн двигатель. Лб. 120.
• 68. Внутренньӧй сгоранньӧа двигательясӧс применяйтӧм. Лб. 121-122.
• 69. Тепловӧй машиналӧн полезнӧй действиеа коэффициент. Лб. 122-123.
• 70. Упражненньӧяслы да юасянъяслы ӧтветъяс. Лб. 124.
• 71. Физика кузя терминъяс. Лб. 125-127.

Пасйӧд

Сканералӧма кышӧдъяс да юрниндалысь 2007-08-22.
PDF дзоньнас вӧчӧдӧма КРВН-ын 2025-12-21.
Тексталӧма 2026-01-01. EL.
Спеллералӧма L 

Вежӧминъяс:
veꞩlaştəmən > veƶlaştəmən (лб. 3)
əţi çasţjas > əţi çaşţjas (лб. 5)
okruƶnosţjas > okruƶnoşţjas (лб. 5)
şekundaьn, ətkoḑ > şekundaьn ətkoḑ (лб. 7)
içetзьk 30 m > içətзьk 30 m (лб. 8)
Formulajasən poļzujtçəmən. > Formulajasən poļzujtçəmən (лб. 8)
kьk veliçina > kьk veļiçina (лб. 8)
tujkost ļьḑḑьnь > tujkost lьḑḑьnь (лб. 9)
sek kəļəsaşьş > sek kəļəsaşьs (лб. 12)
Ʒik-ƶə, siʒ > Ʒik-ƶə siʒ (лб. 13)
liвə gegrəsзьk > liвə gəgrəsзьk (лб. 15)
kolə ļəşədnь > kolə ləşədnь (лб. 19)
sijə-i, şetças > sijə-i şetças (лб. 20)
Lujigən loan > Lьjigən loan (лб. 21)
vərⱬədis doḑşə > vərⱬədis doḑsə (лб. 23)
Çərs dorşan > Çərs dorşaꞑ (лб. 29)
o-əꞩjь > oz əꞩjь (лб. 30)
zəv ꞑəƶjən > zev ꞑəƶjən (лб. 31)
oz-ꞑin Io tьrmьməm > oz-ꞑin Io tьrmьmən (лб. 32)
Uзlen mog > Uзlən mog (лб. 35)
kokꞑədənь səkьd predmetjas > kokꞑədənь şəkьd predmetjas (лб. 36)
kadə loam 75 kgm > kadə loan 75 kgm (лб. 39)
stanokvьvsa pregmet > stanokvьvsa predmet (лб. 40)
ətçьd uзe vərⱬəm > ətçьd uзə vərⱬəm (лб. 41) ?
as soçiꞑeꞑꞑəjanьs > as soçiꞑeꞑꞑəjasanьs (лб. 41)
mьj kьknanladorac > mьj kьknanladoras (лб. 41)
munəme vajədnь > munəmə vajədnь (лб. 42) ?
sijə вergaļigtьr > sijə вergaligtьr (лб. 42)
vek koļə veƶşitəmən > vek koļə veƶşьtəmən (лб. 43) ?
fizikjaslən uзjasьs > fiⱬikjaslən uзjasьs (лб. 43)
uaşanjas > Juaşanjas (лб. 44)
Kuєem jeḑiꞑicajasən > Kuєəm jeḑiꞑicajasən (лб. 44) ?
Rьçage suꞑьs jьlə > Rьçagə suꞑьs jьlə (лб. 47) ?
vozşşəmьs loə > vorsşəmьs loə (лб. 49)
ƶaraвeç mədar > ƶaraveç mədar (лб. 50)
vьnlən ьзda lunьs > vьnlən ьзdalunьs (лб. 51)
veꞩlaştəg krepitema > veꞩlaştəg krepitəma (лб. 51) ?
kəv pamsə gartas > kəv pomsə gartas (лб. 52)
vregnəj > vrednəj (лб. 54)
ⱬoļaꞑik ţeļeƶka > ʒoļaꞑik ţeļeƶka (лб. 54)
mьj pəļьꞑa ploskoştəd > mьj pəlьꞑa ploskoştəd (лб. 55)
pьḑḑi ne вoştnь > pьḑḑi ꞑe вoştnь (лб. 56)
вərgədçigən voʒʒa > вergədçigən voʒʒa (лб. 58)
munəmlьs viⱬnogsə > munəmlьş viⱬnogsə (лб. 60)
maçjassə teşisnь > maçjassə teçisnь (лб. 64)
lezov rəma > ləzov rəma (лб. 66)
kьşəd pьєsa > kьꞩəd pьєsa (лб. 67)
moļekula lьdas loə > moļekula lьdьs loə (лб. 68)
seєəm munemjas şerţi > seєəm munəmjas şerţi (лб. 70) ?
mogьş peļzujtçənь siʒ > mogьş pəļzujtçənь siʒ (лб. 74)
şviꞑeş drəв > şviꞑeç drəв (лб. 74)
vaas ļeʒənь > vaas leʒənь (лб. 76)
Ꞩtaţivə krəpitəj va > Ꞩtaţivə krepitəj va (лб. 78)
loə ꞩonaļəm vaьs > loə ꞩonaləm vaьs (лб. 78)
kuas truвajasьş > kutas truвajasьş (лб. 79)
Ꞩonalən mu pomьş > Ꞩonaləm mu pomьş (лб. 80)
təlьn ꞩonьdʒьk > təlьn ꞩonьdзьk (лб. 82)
вura viⱬə şţenjas > вura viʒə şţenjas (лб. 83)
valьş kəⱬaləm > valьş kəʒaləm (лб. 84)
mədşьs ⱬik ətьlnaə > mədşьs ʒik ətьlnaə (лб. 84)
ꞩunь şь vəsna > ꞩunь sь vəsna (лб. 84)
ꞩonьd vəļi pəļzatəg > ꞩonьd vəli pəļzatəg (лб. 86)
vajədə pəļzatəd una > vajədə pəļzatəg una (лб. 86)
kutnь oz poʒ > kutnь oz poⱬ (лб. 87)
sь-mogьş vəçəm pasjasьn > sь-mogьş vəçəm pasjasən (лб. 88)
da kiʒər sostojaꞑꞑəjasьs > da kiⱬər sostojaꞑꞑəjasьs (лб. 88)
ţərmometr; naftaļin > ţermometr; naftaļin (лб. 90)
ꞩontigən-çorьd > ꞩontigən, çorьd (лб. 90)
kьk jukən ozьsьş > kьk jukən ozьşьş (лб. 92)
Medьm eçkə moļekulajas > Medьm eşkə moļekulajas (лб. 92)
* Va lən kor > * Valən kor (лб. 93)
eєa- > eєaзьk. (лб. 93)
kolə вoⱬtnь ji > kolə вoştnь ji (лб. 93)
vek-ƶə-ꞑiu > vek-ƶə-ꞑin (лб. 95)
kьnmьş vaļən oвjomьs > kьnmьş valən oвjomьs (лб. 95)
kodi vəļi vaas > kodi vəli vaas (лб. 95)
ruə vuʒədəm vьlə > ruə vuзədəm vьlə (лб. 95)
kerka pьꞩkəs ꞩonədan > kerka pьєkəs ꞩonədan (лб. 96)
Tajə ꞩerkoḑ lьdsə > Tajə ꞩərkoḑ lьdsə (лб. 97)
kolə semьn 80 kalorija > kolə səmьn 80 kalorija (лб. 99)
petkədlə, moj artman > petkədlə, mьj artman (лб. 99)
aslьs şikaç uзjas > aslьs şikas uзjas (лб. 100)
Taⱬsə vəçənь > Taʒsə vəçənь (лб. 100)
mədꞑoзkəꞩrnь > mədꞑoз kə ꞩunь (лб. 101)
sogə sьlən ļiçkəmьs > sodə sьlən ļiçkəmьs (лб. 104)
ənəʒ vəçļisnь səmьn > ənəʒ vəçlisnь səmьn (лб. 104)
torjalə voʒⱬa şikas > torjalə voʒʒa şikas (лб. 108) ?
vьlə-kə leⱬnь ru > vьlə-kə leʒnь ru (лб. 108)
Sijə-ꞩə kadas > Sijə-ƶə kadas (лб. 108)
angļijasa uşonəj Dƶouļ > angļijasa uçonəj Dƶouļ (лб. 109)
kodi provodias kuⱬa > kodi provodjas kuⱬa (лб. 111)
da artavļisnь taєəm > da artavlisnь taєəm (лб. 111)
mьjkə-mьnda вəꞩєestvo > mьjkə-mьnda vəꞩєestvo (лб. 112)
kьvjən Lomouosov zev > kьvjən Lomonosov zev (лб. 112)
vuзan sakon? > vuзan zakon? (лб. 112)
maꞩina iuzoвreţitьş. > maꞩina izoвreţitьş. (лб. 114)
da E kəⱬədьşşaꞑ əţi > da E kəʒədьşşaꞑ əţi (лб. 115)
kor poməz jətkəma > kor poməʒ jətkəma (лб. 116)
pьr ətkəḑa uзalə > pьr ətkoḑa uзalə (лб. 116)
zuвçatəj pe-peredaça dьrji > zuвçatəj peredaça dьrji (лб. 117)
parəvəj maєina dorьş > parəvəj maꞩina dorьş (лб. 117)
tajə dviꞑaţeļьs oləmə > tajə dvigaţeļьs oləmə (лб. 118)
dvigaţeļjasьd paşkaļisnь 1878-əd > dvigaţeļjasьd paşkalisnь 1878-əd (лб. 118)
da ḑiⱬel dvigaţeļşaꞑ > da Ḑiⱬel dvigaţeļşaꞑ (лб. 118)
A klapan pьt ciļindras > A klapan pьr ciļindras (лб. 118)
porꞩeꞑsə leⱬənь ulə > porꞩeꞑsə leʒənь ulə (лб. 118)
porꞩeꞑ rasreƶajtə ciļindr > porꞩeꞑ razreƶajtə ciļindr (лб. 119)
vəçnь dastьşana kujim > vəçnь daştьşana kujim (лб. 119)
to mədьm seki-ƶə > to mədьn seki-ƶə (лб. 119)
kojmədьm — raвoçəj > kojmədьn — raвoçəj (лб. 119)
Mьj ļoə вьd > Mьj loə вьd (лб. 120)
Əztaçan priвor > Əztaşan priвor (лб. 120)
uзədə aşьs dvigaţeļьs > uзədə açьs dvigaţeļьs (лб. 120)
dvigaţeļjas lunьs-lun pьr > dvigaţeļjas lunьş-lun pьr (лб. 121)
Ḑiⱬeļļь oz kov > Ḑiⱬeļlь oz kov (лб. 121)
maꞩina dorьs? > maꞩina dorьş? (лб. 122)
maꞩinajasьn poļeⱬnəj ḑejstvijə > maꞩinajasьn poļeznəj ḑejstvijə (лб. 122)
ximimiçeskəj promьꞩļennoştьn > ximiçeskəj promьꞩļennoştьn (лб. 123)
maꞩinajassa poļesnəj ḑejstvijəa > maꞩinajassa poļeznəj ḑejstvijəa (лб. 123)
Вergaļana munəm > Вergalana munəm (лб. 125)
Vьnjas petkədlən > Vьnjas petkədləm (лб. 127)
Munəm julьş veƶərtas > Munəm jьlьş veƶərtas (лб. 128)
lonь ravnovesijəьn > lonь ravnoveşijəьn (лб. 129)
loə-ə uзьꞑ voəm > loə-ə uзьn voəm (лб. 129)
da juasanjaslь otvetjas > da juaşanjaslь otvetjas (лб. 131)