Пос — различия между версиями

Материал из Коми тӧданін
(Полностью удалено содержимое страницы)
Строка 1: Строка 1:
−
А. В. ЛАНКОВ.
 
−
АРТАЛӦМ
 
  
−
Коміӧн лӧԍӧԁісны Жижова М. ԁа Сіԁӧрова А.
 
−
 
−
С. С. С. Р.-са Јӧзјаслӧн шӧрса ԋіга леԇанін
 
−
МӦСКУА, 1926 во
 
−
3000
 
−
Соԁтӧм.
 
−
13. Соԁталӧм лыԁа ԉіԋејка-ԍерԏі.
 
−
Картоныԍ вӧчӧј лыԁа ԉіԋејка.
 
−
14. Соԁталӧм лыԁа кыщ-ԍерԏі.
 
−
15 + 20 = 35.
 
−
Картоныԍ вӧчӧј ыҗыԁ лыԁа кыщ.
 
−
Арталан табԉітса.
 
−
15. Меԁ-воԇԇа віԅса лыԁ-ԁінӧ соԁталӧј мӧԁ віԅса лыԁјас.
 
−
16. Мӧԁ віԅса лыԁјас-ԁінӧ соԁталӧј којмӧԁ віԅса лыԁјас.
 
−
17. Којмӧԁ віԅса лыԁјас-ԁінӧ соԁталӧј ԋоԉӧԁ віԅса лыԁјас.
 
−
18. Меԁ-воԇԇа віԅса лыԁ-ԁінӧ соԁталӧј ԋоԉӧԁ віԏса лыԁјас.
 
−
19. Ԋоԉӧԁ віԅса лыԁјас-ԁінӧ соԁталӧј лыԁјаԍ вітӧԁ віԅыԍ.
 
−
20. Воԇӧ арталӧј лыԁ соԁталӧмӧн мӧԁа-мӧԁ віԅыԍ.
 
−
21. Вӧчӧј картоныԍ ыҗыԁ арталан табԉітса.
 
−
22. Арталӧј шщӧткі-вылын.
 
−
1. Пасјалӧј луԁ-вылын веԍкыԁ ԋоԉпеԉӧса му-пласт саԁ-улӧ 30 сыв куԅта ԁа 20 сыв паԍта.
 
−
Тӧԁӧј, мыј куԅта лоӧ забор саԁ-гӧгӧр.
 
−
2. Саԁҗын-куԅта ԋоԉнан бокас колӧ коԁјыны канава. Мыј куԅта лоӧ канава?
 
−
3. Гіжтӧј саԁлыԍ план кԉеткаа грапітӧм, кабала-вылын? Пасјӧј сы-вылӧ канава.
 
−
Уҗ.
 
−
1. Тушајаснытӧ асԍыныԁ мурталӧј (метрӧн); пасјалӧј ԏетраԃјасаныԁ.
 
−
2. Рісујтӧј асланыԁ ԏетраԃјасӧ тӧварышјасыԁлыԍ туша җуҗта віԅӧн-віԅӧн.
 
−
Меԁ-ыҗыԁ віԅнас пасјӧј меԁ-куԅ тушасӧ, сеԍԍа ӧтарӧ посԋӧԁӧј меԁ-ічӧтӧԇыс.
 
−
3. Тӧԁмалӧј асԍыныԁ ԍӧктанытӧ. Пасјалӧј ас ԏетраԃјасаныԁ.
 
−
Рісујтӧј асԍыныԁ ԍӧктанытӧ ԍіԇ-жӧ, кыԇ рісујтліԁ туша җуҗтанытӧ.
 
−
4. Тӧԁмалӧј, ӧԏі аршінын кымын ԇоԋ саԋԏіметр.
 
−
5. Арталӧј, ӧԏі путын кымын ԇоԋ саԋԏіметр.
 
−
Заԁачајас лӧԍӧԁан торјас
 
−
1. Ва веԁра кыскӧ 30 тув.
 
−
2. Кӧнтуԍ выј веԁра кыскӧ 28 тув.
 
−
3. Веԁра јӧв 31 тув.
 
−
4. Веԁраӧ тӧрӧ 50 стӧкан ва ԉібӧ мукӧԁ кіԅӧртор.
 
−
5. Стӧканӧ тӧрӧ 17 паԋаԍан паԋ.
 
−
6. Паԋаԍан паԋӧ тӧрӧ 4 шщај јуан паԋ.
 
−
7. Шщај јуан паԋӧ тӧрӧ 45 војт.
 
−
8. Ԏеԉеграп ԍурја 4 сыв-куԅта.
 
−
9. Ԏеԉеграп ԍурјајас-кост овлывлӧ 30 — 40 сыв-куԅта.
 
−
10. Кӧрттуј реԉс овлывлӧ 20, 21, 28 пут-куԅта.
 
−
11. Ӧԏі пут реԉс кыскӧ 30 тув.
 
−
Заԁачајас.
 
−
Гортса кывтӧм-пемӧсјас.
 
−
6. Шӧркоԃԃӧм креԍԏанскӧј мӧс во-гӧгӧрын лыԍтӧ (ԍетӧ) 60 веԁра јӧв, кӧза лыԍтӧ 25 веԁра. Уна-ӧ во-гӧгӧрнас ӧтлаын лыԍтаԍны мӧс кӧзакӧԁ?
 
−
7. Тӧлкӧн, бура верԁігӧн, старајтігӧн кӧза вермас јӧв соԁтыны 15 веԁраӧԇ. Уна-ӧ старајтӧмӧн кӧза кутас лыԍтыны во-гӧгӧрын?
 
−
8. Выԉ воӧԇ мӧслы колӧ заптыны 45 пуԁ турун, кӧзалы — 7 пуԁ. Уна-ӧ кыкнаныслы ковмас заптыны турун?
 
−
Уна-ӧ ковмас заптыны кык мӧслы ԁа кӧзалы?
 
−
Уна-ӧ ковмас заптыны 2 кӧзалы ԁа 1 мӧслы?
 
−
9. Ӧԉӧ-Мікул ԋӧбіс 2 ԁоԃ турун. Ӧԏі ԁоԃԃыс кыскӧ 25 пуԁ, мӧԁыс — 22 пуԁ. Тырмас-ӧ сылы ӧԏі мӧскӧс верԁны выԉ воӧԇ ԋӧбӧм туруныс?
 
−
Уҗалӧм.
 
−
10. Іԉԉа-Ваԍ 15 пуԁ ԍу коԉіс кӧјԁыс-вылӧ, 12 пуԁ вот мынтыны, 48 пуԁ ԍојны, 23 пуԁ вузавны. Уна-ӧ чукӧртӧма ԍу Іԉԉа-Ваԍ?
 
−
11. Мікул-Ӧԉӧ арталӧ асԍыс ԋаԋсӧ пуԁовԋаӧн. Сіјӧ чукӧртіс ставсӧ 98 пуԁовԋа. Коԁыс унҗык чукӧртіс, Іԉԉа-Ваԍ аԉі Мікул Ӧԉӧ?
 
−
12. Јепӧ-Іван заптіс пемӧсјаслы верԁас 7 ԁоԃ іԁ іԇас, кык-сымԁа бобӧԋаԋ, 28 ԁоԃ турун. Уна-ӧ верԁас сіјӧ чукӧртіс?
 
−
13. Піԉа-Іван бобӧԋаԋ ез кӧԇлы; турун сіјӧ чукӧртіс 11 ԁоԃԃӧн унҗык Јепӧ-Іваныԍ. Іԁ іԇас сылӧн вӧлі сыкӧԁ ӧт-мынԁа. Уна-ӧ верԁас чукӧртіс Піԉа-Іван?
 
−
14. 2 ԁоԃ бобӧԋаԋ пӧтлун ԍеԏӧ 3 ԁоԃ віԇвыв турун-мынԁа. Арталӧј кымын ԁоԃ віԇвыв турун ковмас верԁны 14 ԁоԃ бобӧԋан- турун-пыԃԃі ԁа 36 ԁоԃ віԇвыв турун-пыԃԃі?
 
−
15. Ічӧт Міш арталӧмӧн лоі — мӧсјас луԁын јірԍӧны во-
 
−
гӧгӧрӧн 23 вежон, картаын сулалӧны 6 вежонӧн унҗык. Кымын вежон воын?
 
−
16. Міјан му-јӧр-гӧгӧр коԉан тулыс зев уна лебалісны руԁіԋік бобувјас, најӧ уна коԉк лсԇісны јог-турун-вылӧ. Коԉкјасԍыс петісны ӧԅім ԍојыԍ гагјас.
 
−
Мі школаԍаԋ ветлім мујас-вылӧ 2 лун, гагјасыԍ мујассӧ весавны. Воԇԇа луннас весалім гагјасыԍ 27 му, мӧԁ луннас 14 муӧн унҗык. Кымын му мі весалім гагјаԍыԍ?
 
−
17. Му-јӧр-пӧлӧн креԍԏанајас коԁјісны кыкнан бокԍаԋыс канавајас. Налы вӧлі колӧ мујас віԇны ԋаԋ ԍојыԍ гагјасыԍ. Мі мурталім канавајасыслыԍ куԅтанысӧ. Ӧтар-бокса канаваыс вӧлі коԁјӧма 34 сыв 2 арш. куԅа, мӧԁар-боксаыс — 15 сывјӧн ԁа 2 аршынӧн куԅҗык. Мыј куԅта коԁјӧмаӧԍ креԍԏана 2 канава?
 
−
18. Іԁ-улын 20 му, ԍу-улын 3 сымԁа, картупеԉ-улын 21 муӧн унҗык ԍуыԍ.
 
−
Кымын му-вылӧ пуктӧмаӧԍ картупеԉ?
 
−
 
−
Јӧз-кост уҗ нуӧԁанін.
 
−
 
−
19. Кужјын воԍтӧмаӧԍ лыԃԃыԍан керка (изба-читальня). Пекԋічаӧ сеԏчӧ волісны 18 морт, субӧтаӧ — кык сымԁа, вӧскреԍеԋԋаӧ 48 морт. Кымын морт воліс сетчӧ кујім лунӧн?
 
−
20. Лыԃԃыԍан керкаын ем кԋігајас, гаԅетјас. Сетчӧ воӧны „Беԁнота“-гаԅет, ,,Југыԁ туј.“ „Беԁнота“ лыԃԃӧны 27 лыԃԃыԍыԍ; „Југыԁ туј“ — 35 мортӧн унҗык. Кымын морт лыԃԃӧ гаԅет?
 
−
21. Міјан ԍіктԍаԋ ԍеԉсӧветӧԇ 7 верст, волісполкомӧԇ —
 
−
15 верст. Ԍеԉсӧветԍаԋ волісполкомӧԇ 12 версԏ. Менам баԏӧ вӧлӧн муніс ԍеԉсӧветӧ; сеԍаԋ сіјӧс ыстӧмаӧԍ могӧн волісполкомӧ; волісполкомԍаԋ воіс гортӧ. Кымын верст сіјӧ муніс вӧлӧн? Тајӧ заԁачасӧ рісујтӧј асланыԁ ԏетраԃјасаныԁ.
 
−
22. Школаын ем бібԉіоԏека. Сетчӧ гіжԍісны лыԃԃыԍыԍјас — 50 мужік-морт, нывбаба — кык сымԁа. Кымын лыԃԃыԍыԍ гіжԍіс сетчӧ?
 
−
Лӧԍӧԁӧ тащӧм-жӧ заԁача ас школаса бібԉіоԏека-јывԍыныԁ.
 
−
23. Меԁ-воԇԇа отԃеԉеԋԋеын велӧԁчӧ 26 чеԉаԃ; мӧԁ отԃеԉеԋԋеын — 8 мортӧн унҗык; 2 старшӧјын ӧтлаын — кык мынԁаӧн ещаҗык меԁ-воԇԇа ԁа мӧԁ отԃеԉеԋԋејасыԍ. Кымын чеԉаԃ велӧԁчӧ школаын?
 
−
Тӧԁмалӧј, кымын чеԉаԃ велӧԁчӧ быԁ отԃеԉеԋԋеын; рісујтӧј сіјӧс віԅӧн-віԅӧн; лӧԍӧԁӧј заԁачајас.
 
−
 
−
Вот.
 
−
 
−
24. Коԉан во міјан ԍікт мынтіс вот ԍуӧн ԁа іԁјӧн. Петыр-Міш мынтіс 22 пуԁовԋа ԍу, сеԍԍа 15 пуԁовԋа іԁ. Арталӧј, уна-ӧ ковмас сылы ԍуӧн мынтыны став вотсӧ? Вот боԍтігӧн 5 пуԁовԋа іԁ-пыԃԃі боԍтӧны 4 пуԁовԋа ԍу.
 
−
25. Петыр-Міш воклыԍ, Петыр-Ваԍлыԍ, боԍтісны вот ԍуӧн; сылыԍ боԍтісны 6 пуԁовԋаӧн унҗык Мішыԍ. Петыр-Ваԍ ез мынты ԍуӧн. Сіјӧ тулыснас вӧлі ԋӧбӧма ԋаԋ зајом-кабалајас. Сіјӧн став вотсӧ мынтіс. Кымын пуԁовԋа боԍтісны вот сылыԍ?
 
−
26. Таво Петыр-Міш вок-вылӧ віԇӧԁӧмӧн ԋӧбіс ԋаԋ-зајом-кабалајас. Ԋӧбіс 2 кабала, 10 пуԁовԋаӧн кабала-вылӧ. 4 кабала — пуԁовԋаа, 1 кабала — 5 пуԁовԋаа. Кымын пуԁовԋа-вылӧ ԋӧбіс сіјӧ ԋаԋ зајом кабалајас?
 
−
Баԏ-мамыԁлыԍ тӧԁмалӧј, уна-ӧ коԉан воӧ мынтӧмаӧԍ вот, уна-ӧ таво-кежлӧ ковмас мынтыны. Ставсӧ сеԍԍа гіжалӧј асланыԁ ԏетраԃјасаԁ.
 
−
Лӧԍӧԁӧј сы-јылыԍ заԁача.
 
−
 
−
Боԍтны лыԁ-вылӧ ас ԍіктса олӧм.
 
−
 
−
27. Школаӧ ветлӧны чеԉаԃ 3 ԍіктыԍ. Ӧԏі ԍіктас 20 керка, мӧԁас — кујім сымԁа, којмӧԁас 16 керка. Кымын керка кујімнан ԍіктас?
 
−
Тіјан школаӧ кымын ԍіктыԍ чеԉаԃ ветлӧны? Кымын керка быԁ ԍіктын?
 
−
Лӧԍӧԁӧј заԁача сы-вылӧ.
 
−
28. Тӧԁмалӧј кущӧм нажетка-вылӧ, кымын морт ветлӧны тіјан ԍіктыԍ.
 
−
Пасјалӧј асланыԁ ԏетраԃјасаныԁ.
 
−
Рісујтӧј віԅӧн-віԅӧн.
 
−
Лӧԍӧԁӧј заԁачајас.
 
−
29. Тӧԁмалӧј, сеԍԍа пасјалӧј ылын-ӧ тіјан школаԍаԋ боԉԋічаӧԇ, ԍеԉсӧветӧԇ, волісполкомӧԇ, ас-увса карӧԇ. Рісујтӧј асланыԁ ԏетраԃјасаԁ; лӧԍӧԁӧј заԁачајас.
 
−
30. Пасјалӧј, уна-ӧ тіјан ԍіктын мӧс, вӧв, ыж, кукаԋ, порԍ.
 
−
Лӧԍӧԁӧј заԁачајас.
 
−
31. Асланыԁ ԍіктса јӧзнытӧ јуклӧј арлыԁ-ԍерԏі: кымын арӧсӧԇ: арӧсԍаԋ — кујімӧԇ; кујімԍаԋ — ԍіԅімӧԇ; ԍіԅімԍаԋ — ԁас кыкӧԇ; ԁас кыкԍаԋ — ԁас кӧкјамысӧԇ; ԁас кӧкјамысԍаԋ — кыԅ вітӧԇ; кыԅвітԍаԋ — комын вітӧԇ; 35 — 45; 45 — 50: 50 — 80; 80 — 100; ԍо арӧсыԍ ыҗыԁҗыкјас.
 
−
Рісујтӧј ԏетраԃјасаныԁ віԅӧн-віԅӧн.
 
−
Лӧԍӧԁӧј заԁачајас.
 
−
 
−
Ыҗта мурталӧм.
 
−
 
−
32. Тіјан школааныԁ коԁ класс ыҗыԁҗык? Коԁыс меԁ-ічӧт?
 
−
33. Тіјан классаныԁ җоҗ аԉі пӧтӧлӧк ыҗыԁҗык? Млаԁшӧј клаесаԁ аԉі стреԃԋӧјаԁ ыҗыԁҗык җоҗ?
 
−
34. Гіжӧј 2 ӧтыжта веԍкыԁԋоԉпеԉӧсајас.
 
−
Гіжӧј 2 веԍкыԁԋоԉпеԉӧса ічӧта-ыҗыԁа.
 
−
35. Веԍкыԁԋоԉпеԉӧсаӧн тӧԁмӧԁігӧн поԅӧ ԍорԋітны најӧ бокјас-јылыԍ, пеԉӧсјас-јылыԍ, ыҗта-јылыԍ.
 
−
Колӧ кужны ыҗта муртавны.
 
−
36. Черԏітӧј ԁӧска-вылӧ кв. аршін, кв. пут., кв метр.
 
−
37. Черԏітӧј җоҗӧ кв. сыв.
 
−
38. Черԏітӧј кыз кабала-вылӧ кык кв. ԃујм, 2 кв. вершӧк, сеԍԍа најӧс вунԁӧј.
 
−
Ывлаын мурталӧј 2 кв. сыв, 2 кв. метр.
 
−
39. Тані кымын кв. саԋԏіметр?
 
−
40. Тані кымын кв. саԋԏіметр'?
 
−
Тані кымын кв. саԋԏіметр?
 
−
Тані кымын кв. саԋԏіметр?
 
−
41. Ывлавылын пасјалӧј 3, 4, 5, 8, 10, 12 кв. метр.
 
−
42. Ывлавылын пасјалӧј 6, 8, 10, 16, 20, 24 кв. метр.
 
−
43. Гіжталӧј кваԁрат 9 кв. ԃм. ыҗта-паԍта.
 
−
Чінталан.
 
−
[...]
 
−
Ывлавылын вочӧж уҗ.
 
−
 
−
44. Мурталӧј ју меԁ-паԍкыԁ інті, сеԍԍа меԁ-векԋіԁ інтіыс. Тӧԁмалӧј мынтаӧн паԍкыԁҗык, коԁыс?
 
−
45. Тӧԁмалӧј ԍіннаныԁ мулыԍ куԅтасӧ, паԍтасӧ.
 
−
Тӧԁмалӧј коԁыс мынтаӧн ыҗыԁҗык.
 
−
46. Воԍковӧн мурталӧј мулыԍ куԅта, паԍта, тӧԁмалӧј мынтаӧн коԁыс ыҗыԁҗык.
 
−
47. Мурталӧј гезјӧн мулыԍ куԅта, паԍта.
 
−
Тӧԁмалӧј мынтаӧн коԁыс ыҗыԁҗык?
 
−
48. Јуӧ шыбытӧј чагтӧр, часі-ԍерԏі тӧԁмалӧј кымын метр сіјӧ кывтас ва візув-куԅта ӧԏі мінутын.
 
−
49. Тӧԁмалӧј, уна-ӧ вермаԁ мунны мінутӧн шӧр-коԃ воԍласӧн. Куԅ-ӧ туј вермаԁ котӧртны 1 мінутын, тӧԁмалӧј котӧртӧмӧн аԉі воԍласӧн куԅҗык туј мунаԁ. Мынԁаӧн унҗык?
 
−
50. Тӧԁмалӧј, уна-ӧ воԍлӧн мунас вӧв мінутын, уна-ӧ мунас
 
−
гӧԋітӧмӧн 1 мінутын. Тӧԁмалӧј кор унҗык мунас, мынԁаӧн унҗык?.
 
−
51. Рісујтӧј віԅӧн-віԅӧн уна-ӧ мунас морт (воԍлӧн, котӧрӧн), вӧв (воԍлӧн, гӧԋечӧн), ва візув.
 
−
52. Рытывԍаԋ асывла-ԁорӧ сувтӧԁлӧј века. Сені пасјӧј 10 метр-куԅа кост, сіјӧ лоӧ керка-бан. Сеԍԍа векаалӧј кык мукӧԁ ԍԏен боксӧ, сен пасјӧј 15 метр-куԅаӧн. Сы-бӧрын тӧԁмалӧј 1 керка ԍԏен-боклыԍ куԅасӧ.
 
−
53. Мурталӧј веԍкыԁԋоԉпеԉӧса 80 сыв куԅта, 30 ԍыв паԍта. Сіјӧ лоӧ ԃеԍеԏіна.
 
−
[Ԃеԍеԏінаӧн мурталӧны му. ]
 
−
 
−
Ԋіма лыԁ чінталӧм.
 
−
[...]
 
−
 
−
31. Чінталӧј шщӧткі-вылын ԋіма лыԁајас метра-мераӧн ԁа ԍӧм лыԁ.
 
−
 
−
 
−
Соԁтан-чінтан.
 
−
9. Лӧԍӧԁӧј ыҗыԁ арталан табԉітса став класыслы гӧгрӧсӧн часі-моз 1 — 100-ӧԇ. Вӧчӧј інԁалан беԃ. Велӧԁчӧј артавны.
 
−
 
−
Чінталӧм-вылӧ заԁачајас.
 
−
 
−
Гортса пемӧсјас.
 
−
 
−
54. Рочын бур мӧс, јӧла рӧԁ — јарославка ԁа колмогорка. Јарославка бура тӧлка верԁӧмӧн, старајтӧмӧн вермас лыԍтыны 40 веԁраӧԇ тӧлыԍын. Шӧркоԃԃӧм лыԍтыԍ колмогорка — 12 веԁраӧн ещаҗык. Кымын веԁра лыԍтӧ колмогорка тӧлыԍын?
 
−
[Јарославка.]
 
−
55. Кок-јывса ԍӧкта јарославка мӧслӧн 22 пуԁ, чіг јај 9 пуԁ. Кымын пуԁ кыскӧ ты, ԍӧлӧм, јур, кокыс?
 
−
56. Шӧркоԃԃӧм кокјыв ԍӧкта колмогорка мӧслӧн 4 пуԁјӧн унҗык. Јур, кок ԁа гырк пыщкӧсыс кыскӧ 14 п. Уна-ӧ кыскӧ јајыс?
 
−
57. Јарославка мӧслӧн јӧв сук. Тӧлыԍԍа лыԍтӧмыԍ поԅӧ чукӧртны 1 1/2 пуԁ выј. Колмогорка мӧс веԁра јӧлыԍ артмӧ 1 тув выј. Кымын тувјӧн унҗык выј артмас тӧлыԍын јарославка мӧс јӧлыԍ?
 
−
58. Картајас овлӧны җоҗаӧԍ і җоҗтӧмӧԍ. Җоҗа картаыԍ кујӧԁ быԁлун весалӧны. Җоҗтӧмыԍ — во-гӧгӧрын ӧтчыԁ, кыкыԍ. Җоҗтӧм картаӧ колӧ воԉӧс ӧԏі мӧслы 55 пуԁ, җоҗа картаӧ воԉӧс колӧ 22 пуԁјӧн ещаҗык. Уна-ӧ воԉӧс ковмас во-гӧгӧрын 1 мӧслы җоҗа картаын?
 
−
59. Шӧркоԃԃӧм мӧслы колӧ тӧвҗын-кежлӧ 85 пуԁ бур іԁ іԇас, бур турун ковмас 30 пуԁјӧн ещаҗык; уна-ӧ ковмас турун тӧвҗын-кежлӧ 1 мӧслы?
 
−
60. Ангԉіјскӧј порԍ рӧԁ зев гырыԍ. 8 арӧса порԍ кыскывлӧ 22 пуԁјӧԇ. Арӧса порԍ 12 пуԁјӧн ещаҗык. Уна-ӧ кыскас сещӧм арӧса порԍ туша?
 
−
61. Арӧса порԍ роч посԋі рӧԁыԍ кыскӧ 2 пуԁ. Пуԁ порԍ јај-вылӧ ԍетны 10 пуԁ ԋаԋ. Арталӧј, кущӧм порԍ рӧԁ барышнӧҗык віԇны.
 
−
62. Аграном віԇлӧма 2 во ангԉіјскӧј рӧԁыԍ порԍ. ІІервојја воас вајӧма 29 порԍ-пі, мӧԁ воас 11 порԍ-піјанӧн ещаҗык.
 
−
Кымын порԍ-пі вајӧма кык воӧн?
 
−
63. Во-чӧж-кежлӧ порԍлы колӧ 15 пуԁ пыԅ, 80 пуԁ картупеԉ; 4 пуԁ картупеԉ сулалӧ сымынԁа-жӧ, мынԁа 1 пуԁ пыԅ. Арталӧј во-гӧгӧрса барыш порԍ туша-вылӧ. Арӧса порԍ-вылӧ ԍетӧны 100 пуԁ ԋаԋ.
 
−
 
−
Заԁачајас му-віԇ уҗалӧм-јылыԍ.
 
−
 
−
64. Воԇԇа воын міјан ԍіктсајас чукӧртісны ԃеԍеԏінаыԍ 45 пуԁјӧн ԍу. Ԍемӧ-Міш асԍыс мусӧ јона раԃејтіс, кујӧԁаліс, кӧԇіс бур којԁысӧн — сіјӧ чукӧртіс ԃеԍеԏінаыԍ 100 пуԁјӧн. Уна-ӧ нӧ унҗык чукӧртіс Ԍемӧ-Міш мукӧԁԍыс?
 
−
65. Меԁ му бурҗыка вајас ԋаԋ, колӧ быԁ пуԁовԋа кӧԇа-улӧ петкӧԁны 10 ԁоԃ кујӧԁ. Пеԁӧр-Павел кӧԇіс 8 пуԁовԋа іԁ. Став кӧԇа-улас сіјӧ петкӧԁіс 45 ԁоԃ кујӧԁ. Кымын ԁоԃ-колі јешщӧ петкӧԁны?
 
−
66. Омӧԉ віԇјас турунтӧмӧԍ, ԃеԍеԏінаыԍ сӧмын верман чукӧртны 48 пуԁ турун. Кірӧ-Ӧԋӧ аслас му-вылӧ кӧԇлӧма бобӧԋаԋ, 1/4 ԃеԍеԏіна-вылыԍ чукӧртӧма 75 пуԁ бобӧԋаԋ турун. Кымын пуԁјӧн ԍетӧма унҗык турун бобӧԋаԋа му омӧԉік віԇ-ԁорыԍ?
 
−
67. Кірӧ-Ӧԋӧ кӧԇӧма ԃеԍеԏін му-вылӧ 96 тув турун кӧјԁыс. Ԏімопејевка кӧԇлӧма 24 тув, мукӧԁ пӧлӧс кӧјԁыс сорлалӧмӧн 35 тув, а коԉасыс сылӧн вӧлӧма гӧрԁ бобӧԋаԋ кӧјԁыс. Уна-ӧ кӧԇлӧма бобӧԋаԋ?
 
−
Тајӧ гіжӧԁ-ԍерԏі лӧԍӧԁӧј заԁачајас.
 
−
Пуктас ԋімјас Колӧ во-кежлӧ ӧԏі морт-вылӧ сымынԁа пуԁ Граԁ му колӧ кваԁр. сыв. Кымын час колӧ уҗавны
 
−
Капуста 4 6 12
 
−
Морков . . . . 2 5 10
 
−
Ԍвеклӧ 3 6 10
 
−
Ԍоркԋі г!- 2 5
 
−
Галан 2 2 5
 
−
Кушман 1 2 2
 
−
Лук 1 4 6
 
−
Ӧгурчі 3 8 15
 
−
Укрӧп Капуста ԁа ӧгурчі солавны. Шыблавны кӧјԁыс став јӧр паԍта. 1
 
−
15 — 21 п. 40 кв. сыв. бӧрӧзԁанас. 66
 
−
68. Боԍтӧј 40 кв. сыв-паԍта му-тор граԁјас-улӧ 1 мортлы. Вӧчалӧј граԁјас, пасјалӧј коԁ граԁ-вылӧ кущӧм пуктас пуктаԁ. Гіжтӧј план.
 
−
69. Граԁјас-вылӧ зев бур петкӧԁны пӧјім. Быԁ кваԁ. сыв-вылӧ поԅӧ пуктыны 5 тувјӧԇ. Школа јӧр-улын 20 кваԁ. сыв. Шкоԉԋікјас петкӧԁісны 2 веԁра 8 тувјӧн. Уна-ӧ ковԅас соԁтыны сетчӧ пӧјім?
 
−
70. Быԁ кв. сыв јӧр му-вылӧ колӧ пуктыны кык пуԁ-мынта кујӧԁ. Арын петкӧԁлісны 40 кв. сыв-паԍта јӧрӧ 2 кыԅ-пуԁја ԏеԉега кујӧԁ. Уна-ӧ ковмас соԁтыны сетчӧ кујӧԁ?
 
−
71. Лаԍеј-Ӧԋӧ пуктіс ԋоԉ 3 пуԁја мешӧк картупеԉ, керіс 96 пуԁ. Кымын пуԁјӧн унҗык керіс пуктӧмԍыс?
 
−
72. Лаԍеј-Ӧԋӧ граԁ му кујӧԁаліс арын, сылӧн суԍеԁыс кујӧԁаліс тулысын, керіс сыыжта-жӧ муыԍ сӧмын 55 пуԁ. Сылыԍ став вынсӧ муыслыԍ кыскіс картупеԉ корјыс. Кымын пуԁјӧн унҗык керіс картупеԉ Лаԍеј-Ӧԋӧ быԁ граԁјыԍ аслас суԍеԁыԍ?
 
−
Јӧзкост уҗаланінјас.
 
−
 
−
73. Јепоӧ (копераԏівӧ) вајісны 10 пуԁја 17 тувја бӧчка ԍеԉгі. Куш бӧчкаыс кыскӧ 1 пуԁ 28 тув. Уна-ӧ бӧчкаын вӧлі ԍеԉгіыс.
 
−
74. Міјан јепоӧ вајісны 96 пуԁ ԏеԉега-шына кӧрт. 27 пуԁ 5 тув сеԍ нуісны совкозӧ. Уна-ӧ коԉі кӧрԏ?
 
−
75. Міјан ԍіктӧ лӧԍӧԁісны прокатнӧј пункт. Сеԍ ԁонтӧм ԁоныԍ ԍетӧны креԍԏаналы вӧԁітчыны быԁ пӧлӧс му уҗалан ыщкан, тӧлӧԁчан машінајас. Меԁ-јона креԍԏанајас вӧԃітчӧны тӧлӧԁчан машінаӧн. Лаԍеј-Ӧԋӧ аслас піыскӧԁ луншӧрӧԇ машінаӧн тӧлӧԁӧ 48 пуԁјӧԇ. Зырјӧн сӧмын вермас тӧлӧԁны 12 пуԁ.
 
−
Мынтаӧн унҗык вермас тӧлӧԁны луншӧрӧԇ машінаӧн?
 
−
76. Прокатнӧј пунктын ем 28 ӧԏік вӧла плуг, 9 кык вӧла плуг. 29 плуг арԏеԉ&піас вӧлі прӧстӧј плугјас, мукӧԁыс бурҗык сорт плуг „Сакка“. Кымын плуг вӧлі „Сакка“ (пабрік) сорт-&
 
−
77. Міјан школаӧ ветлӧны 95 чеԉаԃ. 17 морт гіжԍіс піоԋерӧ, 32 морт комсомолӧ. Кымын гіжԍытӧм чеԉаԃ?
 
−
78. Міјан чеԉаԃјаслы воԍԍіс клуб (спорԏівнӧј). Сетчӧ гіжԍісны 48 шԉен; ԃеԏінајас гіжԍісны 8 мортӧн унҗык нывпосԋіыԍ. Кымын зонпосԋі гіжԍісны клубӧ, кымын нывпосԋі?
 
−
79. Ӧԏі тувсов лунӧ шкоԉԋікјас лӧԍӧԁісны пујас пуктан лун. Ставсӧ пуктісны 85 пу кыԇ ԁа ԉӧм. Ԉӧмсӧ пуктісны 15 пуӧн унҗык. Уна-ӧ пуктісны кыԇ-пу?
 
−
80. Лыԃԃӧј, уна-ӧ меԁ-бӧрја тӧлыԍнас боԍталӧмаӧԍ бібԉіоԏекаыԍ кԋіга. Тӧԁмалӧј кор унҗык боԍталӧмаӧԍ — меԁ-бӧрја тӧлыԍнас, аԉі воԇԇанас?
 
−
Рісујтӧј віԅӧн-віԅӧн, вӧчӧј ԃіаграмма.
 
−
81. Тӧԁмалӧј, кымын шкоԉԋік віԍліс тајӧ тӧлыԍнас.
 
−
Тӧԁмалӧј, тајӧ тӧлыԍнас аԉі воԇԇанас унҗык вӧлі віԍыԍ?
 
−
Рісујтӧј...
 
−
82. Тӧԁмалӧј, кымын віԍыԍӧс вајісны воԇԇа тӧлыԍнас боԉԋічаӧ, кымын бурԁіс, кымын морт кулі. Вӧчӧј ԃіаграмма.
 
−
Лыԁӧ боԍтӧм асму-вывса олӧм.
 
−
 
−
83. Лыԃԃӧј асланыԁ ԍіктыԍ:
 
−
1. Кымын (олыԍ) керка јур,
 
−
2. Кымын вӧвтӧм керка.
 
−
3. Кымын мӧстӧм керка.
 
−
4. Кымын мутӧм олыԍ.
 
−
Вӧчӧј ԃіаграмма.
 
−
84. Јуаԍӧј асланыԁ ԍіктыԍ:
 
−
1. Кымын ԃеԍеԏін му-улын.
 
−
2. Кымын ԃеԍеԏін віԇ-улын.
 
−
3. Вӧчӧј ԃіаграмма. Лӧԍӧԁӧј заԁачајас.
 
−
85. Мурталӧј, тӧԁмалӧј уна-ӧ му граԁ-улын.
 
−
Гіжтӧј план.
 
−
86. Тӧԁмалӧј уна-ӧ му став керка-улас, тіјан ԍікт-улын. Вӧчӧј заԁача.
 
−
87. Тӧԁмаԍӧј кущӧм тіјан ем учрежԃеԋԋӧјас ԍіктын, тӧԁмалӧј, јуалӧј мыј најӧ керӧны, мыјла најӧ колӧны міјанлы?
 
−
88. Јуаԍлӧј асланыԁ баԏ-мамыԁлыԍ, рӧԁвужыԁлыԍ, тӧԁсаыԁлыԍ, коԁі најӧ піыԍ гіжԍӧма пропсојузӧ, кущӧмӧ. Гіжӧј тајӧс.
 
−
89. Тӧԁмалӧј: кымын гіжԍӧма.
 
−
Кымын абу гіжԍӧма.
 
−
Рісујтӧј. Гіжӧј заԁачајас.
 
−
 
−
Ӧктӧм, јукӧм.
 
−
 
−
4-вылӧ ӧктан табԉітса.
 
−
1. Гіжӧј 2-вылӧ ӧктан табԉітса.
 
−
2. Арталӧј шщӧткі-вылын ԋоԉӧн.
 
−
3. 4 X 2 4X3 4X4 4X5 20 X 4 4X6
 
−
Кымын тані віԅ?
 
−
Кымын јӧртӧԁ віԅас? Кымын став јӧртӧԁыс? Соԁтӧј улысԍаԋыс јешщӧ ӧԏік віԅ.
 
−
Кымын лоӧ јӧртӧԁ?
 
−
4. 24 + 4 4 X7
 
−
Кымын колӧ поԁков 7 вӧвлы.
 
−
5. 28 + 4
 
−
4X8
 
−
Гіжтӧј веԍкыԁпеԉӧса 8 віԅыԍ, быԁ віԅ 4 кв. см. Кымын кв. саԋԏіметр лоӧ?
 
−
6. 32 + 4
 
−
4X9
 
−
Ӧшіԋын 4 ԍԏеклӧ-тор. Кымын ԍԏеклӧ 9 ӧшіԋын? Рісујтӧј.
 
−
7. Вӧчӧј ас ԏетраԃаныԁ 9 віԅа 4 пеԉӧса ыҗыԁ јӧртӧԁ, быԁ віԅӧ торјӧԁалӧј бара 9 посԋіԃік јӧртӧԁјас. Сы пыщкӧ гіжӧј 2-ӧн ӧктан табԉітса?
 
−
8. Вӧчӧј кыз кабалаыԍ став класыслы ыҗыԁ табԉітса.
 
−
9. Гіжӧј ӧктан табԉітса 2, 4-ӧн-моз.
 
−
10. 4 X 2 11.4X5 12. 4 X 5
 
−
4X5 4X3 4 X4
 
−
4 X7 4X8 4X9
 
−
 
−
4 пеԉӧ јукӧм.
 
−
 
−
1. Гіжӧј јукан табԉітса 2-вылӧ.
 
−
2. 10 X 4
 
−
3. 4О-ыԍ чінталӧј 4-ӧн.
 
−
4. 4 : 4, 8 : 4, 12 : 4, 16 : 4, 20 : 4.
 
−
5. 28-ыԍ чінталӧј 4-ӧн, кымыныԍ поԅӧ чінтыны?
 
−
28 : 4.
 
−
6. 32-ыԍ чінталӧј 4-ӧн. Кымыныԍ поԅӧ чінтыны?
 
−
32 : 4.
 
−
7. 36-ыԍ чінталӧј 4-ӧн. Кымыныԍ поԅӧ чінтыны?
 
−
36 : 4.
 
−
8. 4 X 5 ' 28 : А
 
−
20 : 4 4 X8
 
−
4 X 6 32 : 4
 
−
' 24 : 4 4 X9
 
−
4 X 7 36 : 4
 
−
9. Јуклӧј 4 пеԉӧ ӧктан-табԉітса-ԍерԏі.
 
−
10. Гіжӧј 4-вылӧ јуклан табԉітса.
 
−
11. 15-ыԍ чінталӧј 4-ӧн. Кымыныԍ поԅӧ чінтыны?
 
−
Кымын коԉӧ?
 
−
12. 17 : 4, 22 : 4, 25 : 4, 29 : 4, 31 : 4, 35 : 4.
 
−
 
−
Заԁачајас.
 
−
 
−
90. Кымын кӧԉӧса ковмас 6 ԏеԉегаӧ?
 
−
91. Кымын пуԁ лоӧ 8 ԋоԉ пуԁја мешӧкын?
 
−
92. Кымын поԁков ковмас 3 тројка вӧвлы?
 
−
93. Му-вылын сулаліс 35 ԍу чумаԉі (суслан). Ӧԏі лунӧн нуісны 7 ԍу ԏеԉега 4 чумаԉіӧн ԏеԉега-вылӧ. Кымын чумаԉі сулалан коԉі му-вылӧ?
 
−
94. 5 зонпосԋі ԁа 3 нывпосԋі мунісны вотчыны. Быԁӧнлы налы ԍурі 4 щакӧн. Кымын щак најӧ ставныс вајісны гортӧ?
 
−
95. Кӧрттуј вагонын 9 лабіч; быԁ лабічын пукалӧ 4 мортӧн. Вагонын 45 морт. Кымын морт вагонын сулалӧ?
 
−
96. Му-вылыԍ керісны 32 пуԁовԋа картупеԉ. Кіԍталісны ԋоԉ пуԁја мешӧкјасӧ. Кымын картупеԉ тыра мешӧк лоі?
 
−
97. Міјан ԍіктԍаԋ карӧԇ 24 верст. Кымын часӧн воан карӧԇ, кутан-кӧ мунны 4 верстӧн час?
 
−
98. Кыкнан туј бокӧ пукталӧмаӧԍ (саԃітӧмаӧԍ) пујас. Туј 36 метр куԅта. Пуԍаԋ пуӧԇ кост 4 метр. Кымын пу быԁмӧ тујјас бокын?
 
−
99. Рісујтӧј заԁачасӧ.
 
−
100. Кымын 4 ԉіста ԏетраԃ петас 28 ԉіст кабалаыԍ?
 
−
101. Школаын 32 чеԉаԃ. Быԁ 4 мортлы ԍетӧны 1 каранԁашӧн. Кымын каранԁаш коԉас ԃужінаыԍ велӧԁчыԍјаслы ԍеталӧм бӧрын?
 
−
102. Марја ԋӧбіс 2 арш. 4 вершӧк куԅа ԉента, јукіс 4 пеԉӧ. Куԅӧ лоі быԁ ԉента тор?
 
−
103. 4 посԋі ԍоркԋі кыскӧ 1 тув. Чуманӧ тӧрӧ 24 сещӧм ԍоркԋі. Кымын тув кыскӧ сіјӧ ԍоркԋіа чуманыс?
 
−
 
−
Вітӧн ӧктӧм.
 
−
 
−
1. 5X2 5X 3 5 X4
 
−
2. Шщӧткі-вылын пукталӧј вітӧн-вітӧн.
 
−
3. 20 ԁ- 5 4 вітурын лоӧ 20 ур, соԁтам вітур. Кымын
 
−
5X5 ур лоӧ?
 
−
3 ԁасур 3 ԁасурын кымын ур?
 
−
10 X 3
 
−
Ԁасурын кымын вітур?
 
−
3 ԁасурын кымын вітур?
 
−
5 X 6
 
−
5. 30 + 5 3 ԁасур-ԁінӧ-кӧ соԁтам вітур, кымын ур лоӧ?
 
−
5X7
 
−
6. 10 X 4 Кымын моԉ 4 шщӧткі сутуга-вылын?
 
−
5 X 8 5 моԉԉӧн кымыныԍ сеԍ поԅӧ боԍтны?
 
−
Тані кымын віԅ? Кымын јӧртӧԁ віԅын?
 
−
Кымын јӧртӧԁ ставыс?
 
−
Віт-пеԉӧ јуклӧм.
 
−
 
−
1. 3:5 10:5 15:5 20:5.
 
−
2. 50-ыԍ чінталӧј вітӧн-вітӧн.
 
−
3. 25-ыԍ чінталӧј вітӧн-вітӧн.
 
−
25:5
 
−
4. 10 јукӧј віт-пеԉӧ.
 
−
Кујімыԍ ԁас јукӧј віт-неԉӧ.
 
−
30:5
 
−
5. 20:5 15:5 35:5.
 
−
6. Ԋоԉыԍ ԁас јукӧј віт-пеԉӧ.
 
−
40:5. '
 
−
7. 25:5 20:5 45:5
 
−
8. Јуклӧј віт-пеԉӧ ӧктӧм табԉітса-ԍерԏі:
 
−
9. 5X5 5X6 5X7 5X8 5x9.
 
−
25:5 30:5 35:5 40:5 45:5.
 
−
10. Гіжӧј віԅӧн 5 пеԉӧ јукан табԉітса.
 
−
11. 22-ыԍ чінталӧј вітӧн-вітӧн. Кымыныԍ поԅӧ чінтыны? Кымын нӧшта коԉӧ?
 
−
12. 18 : 5 22 : 5 24 : 5 29 : 5 38 : 5 47 : 5
 
−
41 : 5 49 : 5 54 : 5
 
−
Заԁачајас.
 
−
104. Гімнаԍԏіка-вылын чеԉаԃ сувтісны 5 мортӧн віԅӧ. Ставыс лоі 6 віԅ. Кымын морт вӧлі гімнаԍԏіка-вылын?
 
−
105. Віԇ-вылыԍ локтӧны 5 пыжӧн 45 морт. Быԁ пыжын пукалӧны ӧтмынԁаӧн. Кымын морт быԁ пыжын?
 
−
106. 5 капуста граԁјыԍ кералісны 5 мачӧн, коԉі нӧшта 12 мач. Кымын вӧлі ставыс капуста мач граԁ-вылын?
 
−
107. Школа јӧрӧ чеԉаԃ пуктісны 8 віԅ, 5 пуӧн быԁ віԅӧ. 28 пу коԍміс, ез кутчіԍ. Кымын пу вужјаԍіс?
 
−
108. Јепоӧ вајісны чукӧрјасӧн 25 стӧкан. Быԁ чукӧрын 5 стӧканӧн. Кымын чукӧр вајісны?
 
−
109. Меԉԋічаыԍ вајісны 9 віт пуԁја мешӧк, 1 мешӧк 2 пуԁја. Кымын пуԁ вајісны ставсӧ меԉԋічаыԍ?
 
−
110. 30 пуԁовԋа картупеԉ кіԍтісны 5 пуԁовԋаа јашщікјасӧ. Кымын јашщік ковміс картупеԉ-улӧ?
 
−
111. 100 шајтыԍ коԉі 5 шајта 7 кабала, 1 ԁас шајта. Кымын шајт віԇӧма лоі?
 
−
112. Ԍіԏеч помаын 62 метр; 22 метр вунԁісны ешкынјас вылӧ. Коԉан ԍіԏечыԍ шӧралісны шушунјас, быԁ шушун-вылӧ 5 метрӧн. Кымын шушун шӧралісны?
 
−
 
−
8 ӧктӧм.
 
−
 
−
1. Шщӧткі-вылын пукталӧј кӧкјамысӧн.
 
−
Тані кымын јӧртӧԁ?
 
−
Рісујтӧј тащӧм-жӧ јӧртӧԁјас, сӧмын 4 віԅа, 8 јӧртӧԁӧн быԁ віԅын.
 
−
24+8 8X4
 
−
Рісујтӧј 5 віԅ, 8 јӧртӧԁӧн віԅын
 
−
8X5
 
−
5X8
 
−
Рісујтӧј 8X6
 
−
Рісујтӧј 8x7
 
−
Рісујтӧј 8x8
 
−
Рісујтӧј 8X9
 
−
 
−
Кӧкјамысӧн јуклӧм.
 
−
 
−
1. Боԍталӧј 80-ыԍ кӧкјамысӧн-кӧкјамысӧн.
 
−
16:8
 
−
2. Боԍталӧј 24-ыԍ кӧкјамысӧн.
 
−
Кымыныԍ поԅас боԍтны?
 
−
24:8
 
−
Чінталӧј 32-ыԍ кӧкјамысӧн.
 
−
4. Чінталӧј 40-ыԍ кӧкјамысӧн.
 
−
Чінталӧј 48-ыԍ кӧкјамысӧн.
 
−
Чінталӧј 56-ыԍ кӧкјамысӧн.
 
−
Чінталӧј 64-ыԍ кӧкјамысӧн.
 
−
Чінталӧј 72-ыԍ кӧкјамысӧн.
 
−
 
−
Заԁачајас.
 
−
 
−
113. Шашкі пӧвјын 8 віԅ; быԁ віԅын 8 јӧртӧԁ. Ворсны понԁігӧн 48 јӧртӧԁ тупкӧса.
 
−
Кымын јӧртӧԁ коԉӧ тупкытӧм?
 
−
114. Лӧԍӧԁӧј 5 кірпіч віԅыԍ, быԁ віԅын 8 кірпічӧн, чукӧр. Лӧԍӧԁісны кык сещӧм чукӧр. Кымын кірпіч коԉӧ 100-ыԍ.
 
−
115. Кымын воԍмушка 1 тувјын; 3 тувјын: 5 тувјын; 4 тувјын; 7 тувјын; 9 тувјын.
 
−
 
−
116. Агасын (піԋаын) 39 бур піԋ, 17 піԋ щыкӧм.
 
−
Піԋјас сувтӧԁалӧма віԅӧн-віԅӧн, быԁ віԅын 8 піԋӧн. Агасын кымын піԋ віԅ?
 
−
117. Кылӧԁны колӧ 100 кер. Најӧс пурјалісны 9 пурјӧ 8 керӧн. Кымын пу коԉі?
 
−
118. 8 морт уҗалісны 2 лун ԋур коԍтан уҗ-вылын. Первоја луннас коԁјісны канава 25 сыв, мӧԁлуннас — 15 сыв. Кымын сывјӧн воіс морт-вылӧ?
 
−
119. 5 час аԍывԍаԋ луншӧрбӧрын часӧԇ меԉԋіча ізіс 72 пуԁ ԍу. Кымын пуԁ сіјӧ ізіс часын?
 
−
 
−
3-ӧн ӧктӧм.
 
−
 
−
1. Ӧктӧј кујімӧн.
 
−
[...]
 
−
6. Гіжӧј јӧртӧԁјасӧ 3-ӧн ӧктӧм табԉітса.
 
−
7. Гіжӧј 3-ӧн ӧктӧм табԉітса віԅӧн-віԅӧн.
 
−
8. Посԋӧԁлӧј аршінӧ: 5 сыв, 8 сыв, 4 сыв 1 аршін, 7 сыв. 2 ар. 9 сыв 1 аршін.
 
−
 
−
Јуклӧј 3 пеԉӧ.
 
−
 
−
1. Боԍталӧј 30-ыԍ кујімӧн.
 
−
2. 6:3, 9:3, 12:3, 15:3, 18:3.
 
−
3. Боԍталӧј 21-ыԍ кујімӧн.
 
−
Кымыныԍ поԅӧ боԍтны кујімӧн: 15:3, 6:3, 21:3.
 
−
4. Боԍталӧј кујімӧн 24-ыԍ. Кымыныԍ поԅӧ боԍтны: 12:3, 24:3.
 
−
5. Боԍталӧј кујімӧн 27-ыԍ. Кымыныԍ поԅӧ боԍтны: 15:3, 12:4, 27:3.
 
−
[...]
 
−
8. Јуклӧј 3 пеԉӧ ӧктӧм табԉітса-ԍерԏі.
 
−
9. Гіжӧј віԅӧн 3-вылӧ јуклан табԉітса.
 
−
10. Аршіныԍ гырԍӧԁӧј сывјӧ. 9 ар.; 15 ар.; 27 ар; 4 ар.; 11 ар.; 16 ар.; 20 ар.; 25 ар.
 
−
[...]
 
−
Квајтӧн ӧктӧм.
 
−
 
−
Рісујтӧј кваԁрат 36 јӧртӧԁӧн.
 
−
[...]
 
−
8. Гіжӧј јӧртӧԁјасӧ 6-ӧн ӧктан табԉітса.
 
−
9. Вӧчӧј ӧктан табԉітса віԅӧн.
 
−
6-вылӧ јуклӧм.
 
−
1. 60-ыԍ чінталӧј 6-тӧн.
 
−
[...]
 
−
[...]
 
−
9. Јуклӧј 6-ӧн ӧктӧм табԉітса-ԍерԏі.
 
−
10. Гіжӧј віԅӧн 6-вылӧ јуклан табԉітса.
 
−
9-ӧн ӧктӧм.
 
−
1. Боԍталӧј 9-ӧн.
 
−
[...] •
 
−
7. Гіжӧј јӧртӧԁјасӧ 9-ӧн ӧктан табԉітса.
 
−
8. Лӧԍӧԁӧј віԅӧн 9-ӧн ӧктан табԉітса.
 
−
9 пеԉӧ јуклӧм.
 
−
1. Шыблалӧ 9-ӧн 90-ыԍ.
 
−
2. 18 : 9
 
−
3. Чінталӧј 27-ыԍ ӧкмысӧн. Кымыныԍ поԅӧ чінтыны?
 
−
[...]
 
−
7. Чінталӧј 63-ыԍ 9-ӧн. Кымыныԍ поԅӧ чінтыны?
 
−
[...]
 
−
8. Јуклӧј 9-вылӧ ӧктан табԉітса-ԍерԏі.
 
−
9. Гіҗӧј віԅӧн 9-вылӧ јуклан табԉітса.
 
−
[...]
 
−
Заԁачајас.
 
−
120. Ваԍӧ-Прокӧлӧн 6 ԃеԍеԏіна му. Налог мынтӧ быԁ ԃеԍеԏінаыԍ 3 пуԁ. Таво сіјӧ чукӧртіс пуԁ ԋаԋ. Уна-ӧ коԉі ԋаԋ вот мынтӧм бӧрын?
 
−
121. Петыр-Ваԍлы колӧ мынтыны 8 ԃеԍеԏіныԍ налог, пуԁјӧн ԃеԍеԏінаыԍ. Сіјӧ тулысын ԋӧбіс 25 пуԁ-вылӧ ԋаԋ зајӧм (клебнӧј зајӧм).
 
−
Уна-ӧ вот ковмас мынтыны ԋаԋӧн?
 
−
122. Петыр-Іванлы пуктісны налог 45 пуԁ 5 ԃеԍеԏіна муыԍ. Ӧтчыԁ сіјӧ карӧ нуіс 2 ԃеԍеԏіныԍ. Уна-ӧ колӧ јешщӧ мынтыны?
 
−
123. Міјан грезԁын кујім ӧтыжта му-јӧр.
 
−
Быԁ му-јӧрыԍ быԁ 9 керка јурӧ воӧ 27 ԃеԍеԏіна му. Кымын ԃеԍеԏін воӧ быԁ керка јурӧ?
 
−
124. Быԁ ԃеԍеԏін му-вылӧ кӧԇԍӧ 9 пуԁовԋа ԍу. Кымын пуԁовԋа кӧԇԍас 3 ԃеԍеԏін-вылӧ?
 
−
125. Совкозын кӧԇӧмаӧԍ 72 пуԁ ԍу. Кымын ԃеԍеԏіна му совкозын?
 
−
126. Кӧԍта-Іван 6 ԃеԍеԏін віԇԇыԍ чукӧртіс 48 ԁоԃ турун: Піԉа-Ваԍкалӧн сещӧм-жӧ віԇ 4 ԃеԍеԏін. Уна-ӧ чукӧртіс турун Піԉа-Ваԍка?
 
−
127. Ӧԏі мӧслы вогӧгӧр-кежлӧ колӧ 9 ԁоԃ турун. Кӧԍта-Іванлӧн 4 мӧс. Сіјӧ заптіс 48 ԁоԃ турун. Кымын ԁоԃ коԉӧ сылӧн посԋі пемӧсјаслы?
 
−
128. 27 пуԁовԋа картупеԉ-улӧ лӧԍӧԁӧмаӧԍ 9 мешӧк. Кымын пуԁовԋа картупеԉ тӧрас ӧԏі мешӧкӧ?
 
−
129. Картупеԉ му-вылыԍ керісны 45 пуԁовԋа картупеԉ; лӧԁісны 8 мешӧкӧ кујім пуԁјӧн. Кымын мешӧк ковмас јешщӧ коԉас картупеԉ-улӧ?
 
−
130. Карԍаԋ міјан јепоӧ колӧ вајны 54 мешӧк шобԁі. Быԁ ԁоԃԃӧ тӧрӧ 6 мешӧкӧн. Кымын вӧла-ԁоԃ ковмас карӧ ыстыны шобԁіла?
 
−
131. Меԉԋічаын быԁ ізкі часӧн ізӧ 9 пуԁ. Кымын пуԁ ізас 8 часӧн?
 
−
132. Меԉԋічаын 4 ізкі. Кымын пуԁ ізасны часӧн?
 
−
133. Ԍемӧ-Іван нуіс меԉԋічаӧ 86 пуԁ ԍу. Кымын часӧн ізԍас Ԍемӧлӧн ԍу ӧԏі ізкіӧн?
 
−
 
−
134. Быԁ пуԁ ізӧмыԍ боԍтӧны 3 тув пыԅ, 1 тув мунӧ бус-вылӧ. Прокӧ вајіс меԉԋічаӧ 9 пуԁ ԍу. Кымын пуԁ пыԅ нуас гортас?
 
−
135. Ԍемјалы лун-кежлӧ колӧ 9 тув ԋаԋ. Кымын лун-кежлӧ тырмас 6 тувја 9 тупӧԍ ԋаԋ?
 
−
136. Мӧс быԁ лун лыԍтӧ 6 кріԋча јӧв. Кымын кріԋча лыԍтас вежонӧн?
 
−
137. Чеԏвертнӧј бутулкаӧ тӧрӧ 2 кріԋча јӧв. Кымын веԁра лыԍтас ӧԏі мӧс вежонӧн?
 
−
138. Ӧԏі мортлы воҗын-кежлӧ колӧ 9 пуԁ пыԅ. Уна-ӧ колӧ заптыны пыԅ 5 морта ԍемјалы во-кежлӧ?
 
−
139. Пуԁ порԍ јај-вылӧ карын ԍетӧны 9 пуԁ ԋаԋ. Прокӧ порԍ туша вузаліс 81 пуԁ ԋаԋыԍ. Кымын пуԁ кыскіс порԍ тушаыс?
 
−
 
−
7-ӧн ӧктӧм.
 
−
 
−
1. Ӧктӧј ԍіԅімӧн.
 
−
Рісујтӧј кваԁрат 49 јӧртӧԁӧн.
 
−
10. Гіжӧј јӧртӧԁјасӧ 7-вылӧ ӧктан табԉітса.
 
−
11. Вӧчӧј ӧктӧм табԉітса віԅӧн.
 
−
12. Кымын пут 5 сывјын, 8 сыв.; 4 сыв.; 8 сыв.; 9 сыв.
 
−
13. Посԋӧԁлӧј путӧ: 3 сыв.; 2 сыв. 1 пут.; 3 сыв. 6 пут.: 4 сыв. 2 пут; 5 сыв. 5 пут.; 6 сыв. 3 пут.
 
−
 
−
7 пеԉӧ јуклӧм.
 
−
 
−
1. 70-ыԍ чінталӧј 7-ӧн.
 
−
2. 14:7.
 
−
3 Чінталӧі 7-ӧн 21-ыԍ. Кымыныԍ поԅӧ чінтыны?
 
−
Заԁачајас.
 
−
140. Мі велӧԁчім 9 вежон ԁа 2 лун. Кымын лун мі велӧԁчім?
 
−
141. Тӧвԍа каԋікулӧԇ коԉі 56 лун. Быԁ вежонын ӧԏі шојтчӧг лун. Кымын велӧԁчан лун тӧвԍа каԋікулӧԇ?
 
−
142 Шӧркоԃԃӧма рӧԁтігӧн ԁоԃԃа вӧв мунӧ часӧн 7 верст. Кӧрттуј машіна мунӧ ԋоԉ ӧԁјӧ. Кымын верст мунӧ кӧрттуј машіна часӧн?
 
−
143. Школа јӧрын велӧԁчыԍјас мурталісны ӧміԇ ԁа сетӧр пуктыны јӧр-тор 56 пут куԅта, 49 пут паԍта. Јӧр куԅта кыкнан бокас ԁа ӧԏі паԍта бокас пукталісны ӧміԇ ԁа сетӧр пујас 1 сывјӧн кост. Кымын пу пуктісны?
 
−
144. Міјан ԍіктын уԉіча 7 сыв паԍта, куԅтаыс кӧкјамыс сымԁа. Мыј куԅта уԉіча?
 
−
145. Шкоԉԋік лыԃԃіс кԋігаыԍ 7 ԉістбок. Лыԃԃытӧм коԉі 6 сымԁа. Кымын ԉістбок кԋігаын?
 
−
146. Ваԍӧ ԋӧбіс 48 ԉіст кабала; 13 ԉіст ԍетіс ічӧт чојлы. Коԉан кабалаыԍ вуріс ӧткоԃ 7 ԏетраԃ. Кымын ԉіста ԏетраԃ сылӧн артміс?
 
−
147. Карын 1 уԉічаын 56 керка. Ԍіԅімӧԁ јукӧныс пу керка, мукӧԁыс каменнӧј. Кымын каменнӧј керка сіјӧ уԉічаын?
 
−
Ӧктӧм, јукӧм ԁасјасӧн ԁа ԁасјас-вылӧ:
 
−
[...]
 
−
9. Саԋԏіметрын 10 міԉіметр.
 
−
 
−
10 саԋԏіметр шуԍӧ ԃетсіметрӧн.
 
−
Куԅта мурталан метріческӧј табԉітса.
 
−
10 міԉіметрын (мм) 1 саԋԏіметр (см);
 
−
10 саԋԏіметрын 1 ԃетсіметр (ԃтс);
 
−
10 ԃетсіметрын 1 метр (м);
 
−
10 метрын 1 ԃекаметр (ԃкм);
 
−
10 ԃекаметрын 1 гектаметр (гм):
 
−
10 гектаметрын 1 кілометр (км).
 
−
 
−
Ԋімалыԁјас посԋӧԁлыны ԁа гырԍӧԁны метріческӧј муртјасӧн.
 
−
 
−
148. Посԋӧԁлӧј ԃтсм: 5 м.; 3 м. 5 ԃтсм.; 8 м. 3 ԃтсм.; 7 м. 5 ԃтсм. Посԋӧԁлӧј см: 2 ԃтсм; 4 ԃтсм. 2 см; 6 ԃтсм. 2 см; 9 ԃтсм 4 см. Посԋӧԁлӧј мм: 3 см; 4 см. 8 мм; 5 см. 5 мм; 7 см. 2 мм;
 
−
8 см. 8 мм.
 
−
 
−
149. Гырԍӧԁӧј поԍԋі мурталанјассӧ. ‘
 
−
20 м; 40 м; 75 м; 82 м; 64 м; 96 м; 100 м.
 
−
30 ԃтсм; 90 ԃтсм; 24 ԃтсм; 36 ԃтсм; 87 ԃтсм; 72 ԃтсм; 91 ԃтсм; 50 см; 80 см; 15 см; 45 см; 27 см; 38 см; 62 см; 84 см; 70 мм; 90 мм; 28 мм; 33 мм; 49 мм; 56 мм; 65 мм; 89 мм.
 
−
150. Мурталӧј (стӧч) кабала ԉіст куԅта, ԁа паԍта; ізтӧгтув куԅта: кос кызта, асԍыныԁ туша куԅта; кԋігалыԍ куԅта, кызта, паԍта.
 
−
Посԋӧԁлӧј, гырԍӧԁлӧј лыԁјассӧ.
 
−
 
−
Ӧктӧм ԁа јукӧм кыкпаса лыԁјас кыкпаса лыԁјас-вылӧ
 
−
[...]
 
−
14. 69-ыԍ чінталӧј 23-ӧн. Кымыныԍ поԅас чінтыны?
 
−
[...]
 
−
15. 70-ыԍ чінталӧј 14-ӧн. Кымыныԍ поԅас чінтыны?
 
−
[...]
 
−
16. 54-ыԍ чінталӧј 18-ӧн. Кымыныԍ поԅас чінтыны?
 
−
[...]
 
−
Выԉ мурталанјас.
 
−
1. Кабала мурталӧны ԃеԍтјасӧн.
 
−
Ԃеԍтын 24 ԉіст.
 
−
20 ԃеԍт ловӧ 1 стопа.
 
−
Кабала стопа кыскӧ 12 14 тувјӧԇ.
 
−
2. Тувјын 96 зӧлӧтԋік.
 
−
Кабала ԉістҗын (№ 7) кыскӧ 1 зӧлӧтԋік-мынԁа.
 
−
Тӧԁмалӧј ԍӧкта: ԍојан паԋтыр валыԍ, ԍојан паԋтыр сакар пыԅлыԍ, паԋтыр совлыԍ, каранԁашлыԍ, перӧлыԍ.
 
−
Посԋі ізјас шӧрыԍ корԍалӧј гірајас-вылӧ 1, 2, 3, 5, 10 зӧлӧтԋік ԍӧкта; пукталӧј најјас-вылӧ пасјас. (Поԅас із торјассӧ вуравны ічӧԏік мешӧкјасӧ).
 
−
3. Апԏекаын ԉекарствојас веԍітӧны граммјасӧн; 1 зӧлӧтԋікын ічӧԏіка 4 граммыԍ унҗык. 50 ԍутуԍ кыскӧ грамм мынԁа; шщај јуан паԋ-тыр на кыԍкӧ 4 грамм-мынԁа.
 
−
Посԋі ізјас-шӧрыԍ корԍалӧј 1, 2, 3, 5, 10, 25, 50 грамм ԍӧкта ізјас; вӧчӧј најјас-вылӧ пасјас.
 
−
Веԍіталӧј граммјас-вылӧ ԋаԋ туԍјас, лыа, мукӧԁтор.
 
−
Корԍалӧј посԋі суԉіја чукӧрыԍ меԁ 25, 50, 100, 200 грамм ԍӧкта тӧрас ва.
 
−
 
−
Заԁачајас.
 
−
 
−
151. Ӧԅім јона щыкӧԁӧны ӧԅім гагјас. Коԉан во најјас міјан грезԁыԍ ԇікӧԇ щыкӧԁісны кӧԇа 2 ԃеԍеԏіна-вылыԍ. Креԍԏанајас коԁјісны му бокјасас җуҗыԁ канавајас. Сы бӧрын гагјас мукӧԁ му-вылӧ ез вермыны вуҗны, сы-понԁа кӧԇа коԉі ԇоԋ. Щыкӧԁтӧм кӧԇа коԉі 15-пӧв унҗык щыкӧԁӧм му ԁорыԍ. Грезԁын кымын ԃеԍеԏіна-вылын вӧлі кӧԇа?
 
−
152. Гагјасыԍ мынтӧԁчыны поԅӧ кӧјԁыс весалӧмӧн. Кӧјԁыс весалӧны сорԏірујтан машінаӧн.
 
−
Прокӧ кӧԇтӧԇ весаліс кӧјԁыс. Сылӧн быԁ пуԁовԋа кӧјԁысыԍ уԍі 12 тув јог турун кӧјԁыс.
 
−
Кымын тув јог турун кӧјԁыс шыбытчіс 3 ԋоԉ пуԁовԋаа мешӧкыԍ?
 
−
153. Пуԁовԋа ԍу кыскӧ 1 пуԁ 5 тув. Кымын пуԁ кыскас 8 пуԁовԋа?
 
−
154. Выԉ мујас-вылӧ кӧԇісны бобӧԋаԋ. Сіјӧ кӧԇасӧ зев јона
 
−
щыкӧԁісны гагјас; рочӧн најјасӧс шуӧны кԉебнӧј щелкун. Посԋі-ԁырјі вегыԉјас (ԉічінкајасыс) налӧн олӧныму пыщкын, ԍојӧны кӧԇалыԍ вуж-шӧрсӧ.
 
−
 
−
Чеԉаԃ гӧрігӧн боԍтчісны чукӧртны вегыԉјасӧс. Пеԏа чукӧртіс 36 вегыԉ, Варук — 10 вегыԉӧн ещаҗык Пеԏаыԍ, ічӧԏік Мікулај — ԋоԉыԍ ещаҗык Пеԏаыԍ. Кымын вегыԉ најӧ чукӧртісны?
 
−
155. Тулысын сещӧм вегыԉјасӧс поԅӧ муыԍ кыскавны быԁ пӧлӧс пӧрјӧгӧн.
 
−
Картупеԉ торјас, морков, ԍвеклӧ торјас кӧрталӧны беԃ помӧ, ԍујӧны му-пыщкӧ. Сіјӧ беԃ&сӧ колӧ быԁ лун кыскывны муыԍ, чукӧртны сеԍ ԋіԇувјас. Ӧԏі асывын Пеԏа чукӧртіс 15 вегыԉ, рытнас — 5 сымԁа. Кымын вегыԉ сіјӧ чукӧртіс лунӧн?
 
−
156. Лунвылын ԍу кӧԇа ԁа тувсов шобԁі кӧԇа зев јона щыкӧԁӧ гаг, рочӧн сіјӧ шуԍӧ кԉебнӧј жук-куԅкаӧн. Сіјӧ ԍојӧ шептыԍ вотӧм туԍсӧ.
 
−
Пеԏа, Ваԍа ԁа Мікулај боԍтісны бобув, гаг куталан тыв, мунісны мујас-вылӧ најӧс кутавны. Пеԏа кутіс 29 гаг, Ваԍа 18 гагјӧн унҗык Пеԏаыԍ, Мікулај куталіс ԋоԉпӧв ещаҗык најӧ кыкыԍ. Кымын гаг кутіс Мікулај?
 
−
157. Быԁ омӧԉ гагјасыԍ, бобувјасыԍ міјанӧс віԇӧны скворечјас. Најӧ гагјасӧн верԁӧны асԍыныс чеԉаԃјассӧ.
 
−
Мікулај 2 сквореч бӧрԍа віԇӧԁӧма ԁа лыԃԃӧма, мыј најӧ ӧԏі часӧн чеԉаԃыслы вајалӧмаӧԍ 8 гаг. Міјан саԁын олӧны 11 гоз сквореч. Кымын гаг најӧ ставныс часӧн куталасны? Кымын гаг верԁас ӧԏі сквореч гоз аслас чеԉаԃыслы 12 часӧн?
 
−
158. Каԋлӧн бӧркокјасас 4 чуԋӧн, воԇас — 5-ӧн. Кымын чуԋ 5 каԋлӧн?
 
−
159. Пеԏа Іванкӧԁ вӧрын лыԃԃісны кӧклыԍ кӧкӧм. Пеԏалы кӧкіс 13-ыԍ, Іванлы 3 сымԁаыԍ. Кымыныԍ кӧкісыԍ& Іванлы кӧк?
 
−
2 ԍекунԁын кӧк вермӧ кӧкны ӧԏікыԍ; ԁырӧ кӧк кӧкіс Іванлы?
 
−
160. Кӧк коԉкјалӧ пыр јӧз позјӧ. Унҗыкыԍ сіјӧ вежонын коԉкјалӧ ӧԏікыԍ. Кымыныԍ сіјӧ коԉкјалас 35 лунӧн?
 
−
161. Шкоԉԋікјас мурталӧмаӧԍ воԍсаіныԍ лым-җуҗԁа.
 
−
Сек-кежлӧ лым вӧлі уԍӧма 21 см. суԁта. Кык вежонӧн
 
−
лым җуҗԁа соԁӧма 3 сымынԁа. Кымын см. җуҗԁа соԁӧма 2 вежонӧн лым? Уна-ӧ соԁӧ лым-җуҗԁа 1 лунӧн?
 
−
162. Пеԏа мурталіс 1 му-помыԍ, лым-суԁта, сені вӧлі 14 ԃујм. Коԉа мурталіс мӧԁ му-помыԍ, лоі 8 вершӧк суԁта. Коԁ му-помас җуҗыԁҗык лымјыс?
 
−
163. Бур ԍу кӧјԁыс чужӧ 3 лунӧн. Часјасӧн-кӧ лыԃԃыны, кымын часӧн чужас бур ԍу кӧјԁыс?
 
−
Кымыныԍ часӧвӧј стрелка бергӧԁчас ԍу кӧјԁыс чужіг-кості?
 
−
164. Кымыныԍӧн мінутнӧј стрелка бергӧԁчӧ ӧԁјӧҗык часӧвӧј стрелкаыԍ?
 
−
165. Міјан урӧкјас овлывлӧны 4 час. Кымынӧԁ јукӧн бергӧԁчас часӧвӧј стрелка?
 
−
166. Кор часӧвӧј ԁа мінутнӧј стрелкајас вӧчасны веԍкыԁ пеԉӧс?
 
−
Јоԍ, веԍкыԁ аԉі щӧщыԁ пеԉӧсјас лоӧны 2, 10, 4, 8, 9, 6 часын?
 
−
 
−
Заԁачајас маті-гӧгӧрса уҗалӧм-јылыԍ.
 
−
 
−
167. Міјан грезԁын олӧ кӧрта-кӧлуј вӧчыԍ. Сіјӧ кӧртыԍ ԁа жӧԍтыԍ вӧчалӧ веԁрајас, тазјас, мыԍԍанԁозјас.
 
−
Коԉан вежонын вӧчіс школаӧ веԁрајас. Быԁ веԁра-вылӧ муні 8 тув жӧԍт. Став веԁрајас-вылӧ муніс 4 тувја 7 ԉіст ԁа 5 тувја 12 ԉіст. Кымын веԁра сіјӧ вӧчіс школаӧ?
 
−
168. Пыԁӧстӧм веԁра-вылӧ колӧ 1 аршін куԅа, 10 вершӧк паԍта жӧԍт ԉіст. Кымын пыԁӧстӧм веԁра петас 2 аршін куԅта, 1 аршін ԁа веԍт паԍтаа жӧԍт ԉістыԍ?
 
−
169. Грішлӧн баԏыс вӧчалӧ пу чачајас. Ӧԏі чача сіјӧ вӧчӧ 2 час. Кымын чача вӧчас вежонӧн,& кӧ уҗавны кутас быԁ лун 10 часӧн?
 
−
170. Чачајас вузавлӧ копераԏівӧ. Копераԏів быԁ чачаыԍ мынтӧ 8 тув пыԅ. Уна-ӧ пыԅ боԍтас вежонԍа уҗыԍ?
 
−
171. Міјан школакӧԁ паныԁ воԍтісны маԍԏерскӧј, сені вӧчалӧны пожӧм вужјыԍ, баԃ ԋӧрјыԍ кӧрӧбјас. Быԁ кӧрӧб-вылӧ мунӧ 60 ԋӧрја ԁа вужја чукӧр. Сещӧм чукӧрын баԃ ԋӧрјасыс 4 сымԁа, мынԁа сен пожӧм вужјас. Кымын баԃ ԋӧр мунӧ 1 кӧрӧб-вылӧ, кымын — пожӧм вуж?
 
−
172. Вежонӧн вӧчісны сен 36 кӧлуј віԇан ԁа тујӧ ветлан кӧрӧб. Кӧлуј віԇан кӧрӧбјассӧ вӧчісны 8 сымԁа, мыјԁа тујӧ ветлан. Кымын кӧрӧб вӧчісны тујӧ ветлан? Кымын — кӧлуј віԇан?
 
−
173. Сԉесар Макԍім вӧчіс 7 ԃужіна ӧԇӧс каԉіч. Којмӧԁ јукӧнсӧ сеԍ боԍтісны школаӧ. Кымын каԉіч сылӧн нӧшта коԉі?
 
−
174. Сԉесар лунӧн вермӧ вӧчны 8 посԋі томан. Гырыԍӧс кӧ — сӧмын 2. Сіјӧ 18 лун вӧчаліс посԋі томанјас ԁа 7 лун гырыԍјасӧс. Кымын томан ставсӧ сԉесар вӧчіс?
 
−
175. Тӧԁмалӧј ԍԏеклӧ ԉістлыԍ ыҗтасӧ.
 
−
Мурталӧј асланыԁ школаса ӧшіԋ рама.
 
−
Тӧԁмалӧј кымын ԍԏеклӧ ԉіст ковмас 6 сещӧм рамаӧ?
 
−
176. Тӧԁмалӧј веԁра-вӧчан кӧрт-ԉістлыԍ ыҗта.
 
−
Кабалаыԍ ԁаԍ веԁра-ԍерԏі вӧчӧј веԁра-кыщлыԍ ԁа пыԁӧслыԍ мерка. Тӧԁмалӧј мерка-ԍерԏі, кымын веԁра петас 1 кӧрт-ԉістыԍ?
 
−
177. Тӧԁмалӧј класԍыныԁ пӧтӧлӧк паԍта.
 
−
Арталӧј кымын кабала ԉіст ковмас сіјӧ пӧтӧлӧксӧ кԉеітны?
 
−
178. Гіжтӧј план ԃеԍеԏін мулыԍ, 80 сыв куԅтаа, 30 сыв паԍтаа. Јукӧј ӧтыжтаа 10 пеԉӧ.
 
−
179. Гіжтӧј граԁ план 2 аршін паԍта, 5 сыв куԅта. План-вылас пасјалӧј капуста рӧсаԁа пуктан туј; пасјалан костјассӧ коԉалӧј аршін паԍтаӧн. Кымын капуста рӧсаԁа поԅас пуктыны сіјӧ граԁ-вылӧ?
 
−
180. Гіжтӧј классныԁлыԍ план. Тӧԁмалӧј кымын кв. аршінӧн воас морт-вылӧ?
 
−
Сіԇі-жӧ вӧчӧј метріческӧј мурталанӧн.
 
−
181. Тӧԁмалӧј 1 класс ԍԏенлыԍ суԁтасӧ ԁа паԍтасӧ. Гіжтӧј план. Тӧԁмалӧј, кымын шпаԉер-пома ковмас сіјӧ ԍԏенсӧ шпаԉерітны?
 
−
Пома 12 аршін куԅта, 10 вершӧк паԍта.
 
−
182. Тӧԁмалӧј, уна-ӧ ковмас замазка став ӧшіԋ школаыԍ сувтӧԁны? Быԁ 2 ӧшіԋ-вылӧ мунӧ 1/4 тув замазка.
 
−
183. Тӧԁмалӧј, кымын 15 аршін куԅта ԁа 4 вершӧк кызта кер ковмас 24 кер суԁта јукмӧс струб-вылӧ? Куԅта ԁа паԍта струблӧн 2 1/2 аршін.
 
−
 
−
Јӧзкост уҗнуӧԁанінјас.
 
−
 
−
184. Копераԏівӧ вајісны 96 пуԁ сов 6 пуԁја мешӧкјасын. Вајігӧн быԁ ԁоԃԃӧ пукталӧмаӧԍ вӧлі 4 мешӧкӧн. Кымын ԁоԃԃӧн совсӧ вајісны?
 
−
185. Сов-улыԍ мешӧк (тара) кыскӧ 14 тув.
 
−
Тӧԁмалӧј, уна-ӧ кыскӧ быԁ вӧв-ԁоԃԃын груз?
 
−
186. Копераԏівса щајнӧјын 1/4 тув щај заварітӧны 12 мортлы. Тӧԁмалӧј, кымын мортлы заварітӧны 1 зӧлӧтԋік щај?
 
−
187. Тӧԁмалӧј, уна-ӧ кыскӧ 1 булкі, ԁонаӧ сіјӧ, тӧԁмалӧј ԁон тув јеҗыԁ ԋаԋлыԍ. Лыԃԃӧј коԁсӧ барышнӧҗык ԋӧбны?
 
−
188. Копераԏівӧ вајісны бӧчка караԍін. Сетчӧ тӧрӧ 8 1/2 пуԁ караԍін. Куш бӧчкаыс кыскӧ сылыԍ 4-ӧԁ јукӧнсӧ. Тӧԁмалӧј, уна-ӧ кыскӧ караԍін бӧчканас?
 
−
189. Ӧԏі рытӧн лампаын сотчӧ тувҗын караԍін. Уна-ӧ ковмас караԍін ԋоԉ вежон-кежлӧ?
 
−
190. Міјан копераԏів пӧжалӧ јеҗыԁ ԋаԋ. Быԁ 10 тув пыԅыԍ артмӧ 14 тув ԋаԋ. Кымын тув ԋаԋ артмӧ пуԁ пыԅыԍ?
 
−
191. Пуԁ пыԅыԍ пӧжалӧны пуԁјӧн җынјӧн ԋаԋ. Кымын тув ԋаԋ поԅӧ пӧжавны 10 тув пыԅыԍ?
 
−
192. Копераԏівын куш 1 часӧн ԋӧбалісны сакар 18 морт. 6 морт ԋӧбіс 5 тувјӧн; мукӧԁјасыс ԋӧбісны 4 тувјӧн. Уна-ӧ вузалісны сакар 18 мортлы?
 
−
193. Міјан ԍемјалы быԁ лун кыкыԍ щај јуігӧн тув сакар тырмӧ 6 лун-кежлӧ. Кымын зӧлӧтԋік сакар колӧ быԁ щај јуіг-кежлӧ?
 
−
194. Тувјӧ лыбӧ 48 сакар тор. Кымын сакар тор колӧ быԁ щај јуіг-кежлӧ?
 
−
195. Копераԏівын уҗ нуӧԁӧ правԉеԋԋӧ. Сетчӧ бӧрјӧны јӧзӧс уполномоченнӧјјас общеј собраԋԋӧ-вылын.
 
−
Меԁ-бӧрја чукӧртчӧмын чукӧрмыліс 15 нывбаба, мужікјас — 5 сымԁа. Кымын уполномоченнӧј чукӧрмыліс секі?
 
−
196. Корԍӧј гаԅет кабала ԉіст. Тӧԁмалӧј, кымын гіжан кабала ԉіст сеԍ петас?
 
−
197. Ветлӧј пошта-вылӧ, тӧԁмалӧј, ԁона-ӧ сулалӧ ыстыны прӧстӧј піԍмӧ. Мыј ԍӧкта вермас кыскыны прӧстӧј піԍмӧ.
 
−
Веԍітӧј канверт кабалаӧн, сеԍԍа лӧԍӧԁӧј заԁачајас?
 
−
198. Тӧԁмалӧј, уна-ӧ боԍтӧны ԏеԉеграмм кучкӧмыԍ.
 
−
Лӧԍӧԁӧј ԏеԉеграмма, сеԍԍа арталӧј уна-ӧ ковмас мынтыны
 
−
сіјӧс кучкӧмыԍ?
 
−
199. Тӧԁмалӧј пӧсылка ыстӧмыԍ кыԇ боԍтӧны. Лӧԍӧԁӧј заԁачајас быԁ-пӧлӧс пӧсылка ԍӧкта ыстӧм-јылыԍ.
 
−
200. Тӧԁмалӧј быԁ-пӧлӧс-пошта маркајаслыԍ ԁонјассӧ. Лӧԍӧԁӧј заԁачајас марка ԋӧбӧм-јылыԍ?
 
−
201. Копераԏівԍыныԁ тӧԁмалӧј быԁ тӧварлыԍ ԁонјассӧ. Лӧԍӧԁӧј заԁачајас ԋӧбаԍӧм-вылӧ.
 
−
202. Тӧԁмалӧј, ԁоныԍ-ӧ поԅӧ вузавны ԍу, іԁ, капуста, картупеԉ, нӧшта-на мукӧԁ креԍԏана гортса тӧварјас-вылӧ.
 
−
203. Гіжӧј щӧт вузалӧм торјас-вылӧ; ԉаскӧј гербӧвӧј
 
−
маркајас щӧт-вылӧ, меԁ-воԇ тӧԁмалӧј мыјԁон-вылӧ ковмас ԋӧбны маркајас.
 
−
Маркалыԍ ԁон щӧт-вылӧ нуӧј.
 
−
Лӧԍӧԁӧј заԁачајас.
 
−
 
−
Школаса олан-јылыԍ.
 
−
 
−
204. Міјан школаын старшӧј класса шкоԉԋікјас леԇӧны журнал. Журналыс ԋоԉӧԁ јукӧн кабала ԉіст-ыжта. Меԁ-бӧрјаыԍ леԇісны 48 ԉістбока журнал. Уна-ӧ кабала ковмас 3 сещӧм журнал-вылӧ?
 
−
205. Міјан школаын меԁ-мічаа, меԁ-ӧԁјӧ гіжӧны Гріш ԁа Саш. Часӧн-җынјӧнӧн најӧ гіжӧны морт ԉістӧн. Мынта ковмас налы пӧра морт-ӧԏі журналӧн гіжны?
 
−
206. Сашлы перӧ тырмӧ 32 ԉістбок гіжны. Кымын перӧ ковмас сылы 2 журнал гіжны?
 
−
207. Журнал гіжӧны, лӧԍӧԁӧны арԏеԉӧн 42 морт. На-піын 8 рісујтчыԍ, гіжыԍ — 3 сымԁа, мукӧԁыс леԇӧны журнал. Кымын морт леԇӧ журнал?
 
−
208. Тӧԁмалӧј кабалалыԍ ԁа перӧјаслыԍ ԁонјассӧ. Арталӧј, уна-ӧ сувтас кујім журнал леԇӧм?
 
−
209. Старшӧј классјасын міјан ем комсомол јачејка (Коммун. Сојуз Молоԃежі). Коԉан воын сетчӧ гіжԍісны 13 морт, таво 3 сымԁа. Кымын морт ӧні јачејкаын?
 
−
210. Јачејка чукӧртлӧ быԁ тӧлыԍ 2 общӧј собраԋԋӧ; преԅіԃіумыс чукӧртчывлӧ быԁ вежонын кыкыԍ. Велӧԁчыны завоԃітӧмԍаԋ, тӧлын леԇавтӧԇ кымыныԍ јачејка чукӧртліс общӧј собраԋԋӧ, преԅіԃіумыс кымыныԍ чукӧртчыліс?
 
−
211. Кущӧм кружокјас уҗалӧны тіјан школаын? Тӧԁмалӧј, кымын морт быԁ кружокын, кымыныԍ быԁ кружок чукӧртчылӧ, мыј керӧны кружокјаԍын?
 
−
Лӧԍӧԁӧј заԁачајас кружокјас-јылыԍ?
 
−
 
−
Јукӧн.
 
−
 
−
Рісујтӧј кыщлыԍ вітӧԁ-јукӧн; кык ԁасӧԁ јукӧн.
 
−
Коԁыс ыҗыԁҗык: 1/10 аԉі 1/5?
 
−
Рісујтӧј 2/5; 4/5; 3/10; 7/10 кыщлыԍ.
 
−
Коԁыс ыҗыԁҗык: 1/2 аԉі 5/10?
 
−
— 44 —
 
−
1 кв. сывјын 9 кв. аршін (3х3)
 
−
1 кв. сывјын 47 кв. пут (7х7).
 
−
212. Ԍԏен-вылӧ гіжтӧј кв. сыв. Јуклӧј сіјӧс кв. аршінјас-
 
−
вылӧ?
 
−
213. Ԍԏен-вылӧ гіжтӧј кв. сыв. Јуклӧј кв. путјас-вылӧ.
 
−
214. Кԉејітӧј кабалаыԍ кв. сыв. Вунԁалӧј сіјӧс кв. аршінјаԍ-вылӧ.
 
−
215. Вӧчӧј веԍкыԁԋоԉпеԉӧса јӧртӧԁ (прамоугоԉԋік)
 
−
9 аршін куԅта, 1 аршін паԍта.
 
−
216. Вунԁӧј кв. сыв кык пеԉӧ — пеԉӧсԍаԋ воча пеԉӧсӧԇ.
 
−
217. Течісны сывјӧ 9 аршін куԅта пес. Мыј суԁта чіпасыс?
 
−
218. Боԍтӧј 4 1/2 аршін куԅта, мыј суԁта чіпас?
 
−
219. Кыԇ поԅӧ течны сывҗын пес?
 
−
220. Кыԇ поԅӧ течны ԋоԉӧԁ-јукӧн пес-чіпаслыԍ?
 
−
221. Течӧј школа-ԁінӧ пес-чіпас.
 
−
222. Кымын пес-ԁоԃ ков-мас чіпасӧ?
 
−
223. Мурталӧј мыј куԅта пес-плака.
 
−
224. Тӧԁмалӧј, ԁыр-ӧ тырмас сыв пес ӧԏі школа пачӧ, уна-ӧ ковмас тӧлыԍкежлӧ?
 
−
225. Тӧԁмалӧј песлыԍ ԁон. Пес-чіпас 3 арш. куԅта, 3 арш. суԁта.
 
−
226. Кԉејітӧј кабалаыԍ кв. метр, сеԍԍа јуклӧј сіјӧс кв. ԃетсіметрјас-вылӧ.
 
−
[Кв. ԃетсіметр. Сен 100 кв. саԋԏіметр (10х10).]
 
−
 
−
Мӧԁ јукӧн.
 
−
Лыԁ.
 
−
 
−
227. Веԍітӧј 1 тув аԋкыщ.
 
−
Лыԃԃӧј тувјын кымын аԋкыщ.
 
−
Гріш, Марја ԁа Оԃӧ лыԃԃӧны аԋкыщ, пукталӧны ӧтчукӧрӧ быԁ ԁас анкыщ.
 
−
Віттор Іванкӧԁ лыԃԃӧны ԁасӧн-ԁасӧн, пукталӧны ԁозмукӧ ԍоӧԇ.
 
−
Каԏа лыԃԃӧ ԍоӧн-ԍоӧн, пукталӧ быԁ бекарӧ ԁасыԍ ԍоӧн.
 
−
Ԁасыԍ-кӧ боԍтан ԍоӧн лоӧ ԍурс.
 
−
228. Гіжӧј ԍурс -- 1.000
 
−
229. Шщӧткі-вылын пукталӧј ԁасӧн-ԁасӧн.
 
−
Ԁасыԍ ԁасӧн-пыԃԃі поԅӧ пуктыны шщӧткі којмӧԁ сутугаса 1 моԉ. Сіјӧ лоӧ ԍо.
 
−
230. Шщӧткі-вылын лыԃԃӧј ԍоӧн-ԍоӧн.
 
−
Ԁасыԍ ԍоӧн-пыԃԃі поԅӧ пуктыны ԋоԉӧԁ сутуга-вывса 1 моԉ.
 
−
Сіјӧ лоӧ ԍурс.
 
−
231. Пуктӧј шщӧткі-вылын кыкыԍ ԍоӧн; лоӧ кыкԍо.
 
−
Пукталӧј шщӧткі-вылӧ ԁа гіжалӧј:
 
−
Кыкыԍ ԍо — кыкԍо — 200.
 
−
Кујімыԍ ԍо — кујімԍо — 300.
 
−
Ԋоԉыԍ ԍо — ԋоԉԍо — 400.
 
−
Вітыԍ ԍо — вітԍо — 500.
 
−
Квајтыԍ ԍо — квајтԍо — 600.
 
−
Ԍіԅімыԍ ԍо — ԍіԅімԍо — 700.
 
−
Кӧкјамысыс ԍо — кӧкјамысԍо 800.
 
−
Окмысыԍ ԍо — ӧкмысԍо — 900.
 
−
Ԁасыԍ ԍо — ԍурс — 1000.
 
−
232. Лыԃԃӧј: 120, 240, 350, 460, 520, 630, 780, 890, 970. 235, 483, 192, 596, 628, 739, 841, 963, 130.
 
−
233. Пукталӧј тајӧ лыԁјасԍӧ шщӧткі-вылӧ.
 
−
234. Гіжалӧј: ԋоԉԍо, ԍо кӧкјамысԁас, кујімԍо ԁас ӧԏі, вітԍо кыԅ кујім, квајтԍо ԁас віт, ӧкмысԍо кыԅ ӧкмыс, кӧкјамысԍо ветымын ԋоԉ, кујімԍо комын кујім.
 
−
235. Пукталӧј тајӧ лыԁјассӧ шщӧткі-вылӧ.
 
−
236. Кущӧм лыԁјас ем ԍо ӧкмысԁас ӧкмыс ԁа кыкԍо ӧԏі костын: 280 — 302; 390 — 401; 899 — 901; 699 — 701.
 
−
237. Гіжӧј: кујімӧс, 3 ԁас, 3 ԍо, 5, 5 ԁас, 5 ԍо, 8, 8 ԁас, 8 ԍо.
 
−
 
−
Выԉ мурталанјас.
 
−
 
−
1000 метр шуԍӧ кілометрӧн; кілометр ԋеуна ещаҗык верстыԍ — 469 сыв сен.
 
−
1000 грамм шуԍӧ кілограммӧн, мӧԁ-ногӧн, җеԋыԁҗыка, шуԍӧ кіло:
 
−
Кілограмм кыскӧ кык тувјӧн җынјӧн-кымын.
 
−
238. Кымын грамм кыскӧ 1 суԉіја, куш ва. (Тӧԁмалӧј веԍітӧмӧн). Гіжалӧј.
 
−
239. Корԍӧј паԍкыԁ гоԉаа суԉіја, меԁ сетчӧ тӧрас 500 грамм ва, пасјалӧј сы-вылӧ ԍо грамм ва, 200, 300, 400, 500.
 
−
240. Корԍӧј паԍкыԁ гоԉаа суԉіја, меԁ сетчӧ тӧрас кілограмм ва; пасјалӧј сы-вылӧ — 100, 200, 300, 400, 500, 600, 700, 800, 900, 1000 грамм ва.
 
−
241. Тӧԁмалӧј кымын ԍу, іԁ, зӧр, шобԁі туԍ 1 грамм-вылӧ воас?
 
−
242. Бӧрјӧј ԍу-пыщкыԍ меԁгырыԍсӧ туԍјассӧ, тӧԁмалӧј кымын воас сещӧм гырыԍ ԍу туԍыс 1 грамм-вылӧ?
 
−
243. Бӧрјӧј ԍу-пыщкыԍ коԋӧр (посԋі) туӧјас, тӧԁмалӧј кымын воас сещӧм ԍу туԍыс 1 грамм-вылӧ?
 
−
244. Тӧԁмалӧј ԍӧкта: ізтӧг тувлыԍ, булавкалыԍ, шӧркоԃԃӧм јемлыԍ, перӧлыԍ, каранԁашлыԍ.
 
−
245. Мурталӧј асԍыныԁ тушаыԁлыԍ куԅтанытӧ саԋԏіметрӧн. Рісујтӧј сіјӧс віԅӧн-віԅӧн.
 
−
246. Тӧԁмалӧј асԍыныԁ ԍӧктанытӧ кілограммӧн ԁа граммӧн. Рісујтӧј бара-жӧ сіԇ.
 
−
247. Вӧчӧј табԉітса асланыԁ туша куԅтаԍыныԁ ԁа ԍӧктаԍыныԁ став класԍыԁ.
 
−
248. Лӧԍӧԁӧј ԃіаграмма став класса велӧԁчыԍ туша куԅтаԍыныԁ ԁа ԍӧктаԍыныԁ.
 
−
249. Тӧԁмалӧј веԍітӧм-ԍерԏі кымын грамм тувјын?
 
−
250. Тӧԁмалӧј стӧкан ва ԍӧкта.
 
−
Сетчӧ гуԁралӧј щај јуан паԋ тыр сов; тӧԁмалӧј сы-бӧрын ԍӧктасӧ.
 
−
 
−
Ԋіма лыԁ пасјалӧм.
 
−
 
−
5 м. 25 см. поԅӧ гіжны 5, 25 м.
 
−
8 м. 5 см. „ „ 8, 05 м.
 
−
1. Гіжалӧј со-кыԇ:
 
−
15 м. 40 см.
 
−
25 м. 75 см.
 
−
90 м. 15 см.
 
−
75 м. 48 см.
 
−
16 м. 23 см.
 
−
7 м. 5 ем.
 
−
29 м. 8 см.
 
−
44 м. 1 см.
 
−
96 м. 10 см.
 
−
— 25 см.
 
−
2. Гіжалӧј мӧԁ-ног: 26,50 11,25 15,44 90,40 81,02 24,02 37,75 50.40 29,04 0,45
 
−
3 кгр. 150 гр. пыԃԃі поԅӧ гіжны 3,150 кгр.
 
−
1 кгр. 85 гр. „ ,, „ 1,085 кгр.
 
−
3.Гіжалӧј со-кыԇ: 2 кгр. 315 гр. 10 кгр. 508 гр. 25 кгр. 240 гр. 7 кгр. 215 гр. 48 кгр. 75 гр. 50 кгр. 250 гр. 7 кгр. 4 гр. 1 кгр. 105 гр. 80 кгр. 750 гр. кгр. 450 гр.
 
−
4. Гіжалӧј мӧԁ-моз: 15,015 кгр. 35,195 кгр. 6,040 кгр. 10,005 кгр. 75,275 кгр. 2,500 кгр. 17,208 кгр. 62,014 кгр. 25,010 кгр. 0.096 кгр.
 
−
Соԁталӧм.
 
−
1. 26,14 м. + 13,11 м. 15,05 м.+ 45,64 м. 11,75 м.+ 5,20 м. 50,40 м.+ 35,20 м. 96.12 м. + 3,27 м. 42,14 м.+ 0,05 м.
 
−
2. 10.34 м. +10,48 м.
 
−
5.25 м. + 7,38 м. 25,44 м. +15,37 м. 65,58 м.Ԉ 0,15 м. 0,46 м.ԁ- 25,08 м. 24,90 м.Ԉ 0,06 м.
 
−
3. 5,13 кгр.Ԉ 2,16 кгр.
 
−
0,20 кгр.+ 15,27 кгр 48,05 кгр.+ 12,22 кгр. 15,88 кгр.+ 0,25 кгр. 24,50 кгр.+ 24,35 кгр. 0,48 кгр.+ 0,05 кгр.
 
−
Гіжавтӧг соԁталӧм.
 
−
1. 100 + 100 200 + 100 400 + 100
 
−
200+200 300 + 200 500+200 700 + 100 900+100 800+200 600 + 200
 
−
2. 300+300 600+300 400+300 700+300 500 + 300 400+400 600+400 200+300 100 + 300 300+400
 
−
3. 500+500 300+500 100 + 500 100 + 600 300 + 600 400+600 200+700 100+800 200+800 100+900
 
−
4. 200 + 400 400+500 300+700 100+700 200 + 600 100+200+300 200+ 200 + 500 300+ 100+400 500 + 200 + 300 100 + 5004 300
 
−
5. 250-г 150 650+250 450+450 250 + 350 680+120 260 + 240 790+210 570 + 330 410+ 290 130+370
 
−
6. 175 +125
 
−
250+225 450+325 675 + 225 525+ 75 425+575 825 + 250 465 + І00 525+ 300 400 +530
 
−
7. 800+ 60
 
−
50+400 240+200 100 + 480 280+110 650+220 350+640 220+440 240+250 360 + 830
 
−
8. 80+40 50+ 90 75 + 60 95+80 40+68 75 + 50 65 + 52 73 + 64 95 + 28 48+84
 
−
9. 400+50+І00 200+ 40Ј-300 150+200+ 50 260 + 300+ 40 450+200-Ы50 250+100+250 180+200+100 420+100+300 175+100+225 325+ 75 + 200
 
−
10. х — 100 = 200 х — 300 = 400 х — 450 = 250 х — 250= 150 х — 120 = 180 х — 400 = 550 х — 200 = 640 х_ 25 = 175 х — 225 = 275 х — 375 = 125
 
−
Гіжалӧмӧн соԁталӧм.
 
−
[...]
 
−
Соԁталӧј шщӧткі-вылын.
 
−
[...]
 
−
Уҗ.
 
−
 
−
251. Школа гӧгӧр колӧ вӧчны забор.
 
−
Школа ԍтенјасԍаԋыс заборӧԇ кост 4 метр паԍта. Лӧԍӧԁӧј школалыԍ заборкӧԁ план. Тӧԁмалӧј став заборыслыԍ куԅтасӧ
 
−
252. Велӧԁчыԍјас став классӧн мӧԁӧԁчісны ыҗыԁ пыжӧн ва куԅа мӧԁлапӧлӧ. Пыжын вӧліны велӧԁчыԍјас сӧмын міјан классыԍ. Кымын пуԁ лептіс пыж? (Асланыԁ ԏетраԃјасӧ гіжалӧј асԍыныԁ ԍӧктанытӧ).
 
−
253. Мунӧј ԍеԉсӧветӧ, тӧԁмалӧј, уна-ӧ тіјан грезԁын му кӧԇа-улын, віԇјас-улын, пӧскӧԏіна-улын?
 
−
Лӧԍӧԁӧј ԃіаграммајас.
 
−
254. Тӧԁмалӧј ԍеԉсӧветаныԁ кымын морт тіјан школаувса грезԁјасын. (Торјӧн нывбабајасӧс мужікјасыԍ).
 
−
Лӧԍӧԁӧј ԃіаграмма.
 
−
255. Јуаԍӧмӧн тӧԁмалӧј кӧԇа быԁ керка јурыԍ ас грезԁԍыныԁ. (Торјӧн ԍу, іԁ, зӧр, шобԁі).
 
−
Тӧԁмалӧј став кӧԇа грезԁԍыныԁ. (Торјӧн ԍу, іԁ, зӧр, шобԁі).
 
−
256. Тӧԁмалӧј, уна-ӧ тіјан грезԁын быԁ ԍемја-вылӧ тӧлыԍын мунӧ пыԅ?
 
−
Тӧԁмалӧј, уна-ӧ тӧлыԍын мунӧ пыԅ став грезԁын?
 
−
Лӧԍӧԁӧј ԃіаграмма.
 
−
257. Лӧԍӧԁӧј во-гӧгӧрԍа рӧскоԁ асланыԁ ԍемјааныԁ.
 
−
Лӧԍӧԁӧј ԃіаграмма.
 
−
253. Тӧԁмалӧј быԁ аԋлыԍ, уна-ӧ налӧн мӧсјасыс лыԍтӧны 1 лунын?
 
−
Тӧԁмалӧј, уна-ӧ лыԍтӧны тіјан грезԁын став мӧсјасыс 1 лунын?
 
−
Лӧԍӧԁӧј ԃіаграмма.
 
−
259. Гіжалӧј, уна-ӧ сотчӧ тіјан караԍін быԁ тӧлыԍын. Тӧԁмалӧј во-гӧгӧрԍа караԍін рӧскоԁ.
 
−
Лӧԍӧԁӧј ԃіаграмма.
 
−
260. Гіжалӧј во-гӧгӧрԍа вотӧс тіјан ԍемјалыԍ.
 
−
Лӧԍӧԁӧј ԃіаграмма.
 
−
 
−
Заԁачајас.
 
−
 
−
261. Піоԋер праԅԋік лунын чукӧртчісны 2 піоԋер чукӧр (ӧтраԁ). Ӧԏі чукӧрас вӧлі 8 шеренга, 10 мортӧн шеренгаын, мӧԁас — 5 шеренга 12 мортӧн. Кымын піоԋер вӧлі кыкнан чукӧрас?
 
−
262. Праԅԋікын најӧ вермаԍісны путболӧн ԁа котралӧмӧн. Путболӧн ворсісны 3 парԏіја, 24 мортӧн парԏіја-вылӧ, котралісны 36 морт. Кымын морт вермаԍісны кыкнан ворсӧмногнас?
 
−
263. Рытлаԋыс праԅԋік лунын јӧктісны ԁа мукӧԁ-ног ворсісны. Јӧктісны 33 гоз, ворсісны 45 мортӧн унҗык. Кымын морт ворсіс?
 
−
264. Чеԉаԃ јі куԅта іслалӧны коԋкіӧн, ԉампа-вылын котралӧны. Ԉампа-вылын котралыԍјасӧс мі лыԃԃім. 24 мортӧԇ, коԋкіӧн іслалыԍјасӧс — 65 мортӧн унҗык. Кымын чеԉаԃ іслалӧ?
 
−
265. Міјан ваԁор чој зев җуҗыԁ, крут. Јулӧн паԍта 96 метр. Ваԁор чој 47 метр куԅта. Чој-вывԍаԋ леԇӧны ԁаԃ; сіјӧ моԁлапӧлӧԇыс оз во 15 метр. Кымын метр ісковтӧ ԁаԃԃыс?
 
−
Рісујтӧј тајӧ заԁачасӧ.
 
−
266. Чеԉаԃ мачаԍӧны 2 парԏіјаӧн. 1 парԏіјаыс 88-ыԍ кучкіс мачӧн, мӧԁыс — 2-ыԍ ещаҗык. Ԁырӧ најӧ мачаԍісны, быԁ кучкӧм костӧ-кӧ пӧра мунӧ 1 мінут?
 
−
267. Проԋа ԋӧҗјӧԋік мунігӧн мунӧ 48 метр мінутӧн; котӧрӧн — 2 сымынԁа. Уна-ӧ мунас 1 мінут котӧртӧмӧн ԁа 2 мінут воԍласӧн мунӧмӧн?
 
−
268. Ва кывтчӧс 1 мінутын пыж нуӧ 39 метр. Сынӧмӧн пыж мунӧ 1 мінутын 62 метр. Кымын метр куԅта кывтас пыж, кор Проԋа кывтас сынтӧг 2 мінут ԁа 1 мінут сынӧмӧн?
 
−
Кӧԅајство.
 
−
269. 1 ԃеԍеԏіна ԍу му уҗалӧмыԍ рӧскоԁ.
 
−
(Ԋаԋӧн мынтыԍны).
 
−
Кущӧм уҗјас ковмас вӧчны. Уҗалан лунјас. Рӧскоԁ.
 
−
Вӧла. Муж. Нывбаба Пуԁ Тув.
 
−
Арын гӧрны 3 — — 3 30
 
−
Тулысын піԋовтны 1 — — 1 15
 
−
Кујӧԁ петкӧԁӧм 2 — 4 3 30
 
−
Кујӧԁ-вывті гӧрӧм 3 — 2 30
 
−
Коԍкӧм піԋовтны 1 — — 1 15
 
−
Гӧрны кӧԇӧм воԇвылын о — 4 15
 
−
Кӧԇны — 1/2 15
 
−
Кӧԇӧм-бӧрын ніԋовтны . . ј 1 — - 1 15
 
−
Вԏнԁыны ; — — 12 6 —
 
−
Гумла-вылӧ коԉтајас нуны . 1 — 1 10
 
−
Вартны ԁа тӧлӧԁны .... — 12 12 15 —
 
−
Кӧјԁыс ԁон — — — 9 —
 
−
Арталӧј куш ԁокоԁ 1 ԃеԍеԏіна ԍу му-вылыԍ, вајас-кӧ сіјӧ ԋаԋ 5 сымынԁа, мыјԁа кӧԇлӧма; 6, 7, 8 сымынԁа.
 
−
Кыԇ колӧ верԁны мӧскӧс.
 
−
Лун-чӧжԍа кӧрым.
 
−
Мӧсјас. ?????????????????????
 
−
 
−
Сулалан 30 — 11 — 11 16 12 — о 1 — п
 
−
Важ-лыԍтан 21 1Г, 8 Ӧ 13 8 9 5 •) о 2 — 13
 
−
Кукаԋа Тувъя лыԁ 27 . • 27 9 9 18 8 9 10 2 о о 30 18
 
−
Во-чӧжԍа кӧрым
 
−
(Подерживающий) кӧрым шӧркоԃԃӧм мӧслы тӧв-чӧж-кежлӧ
 
−
Вына кӧрым шӧркоԃԃӧм ԉыԍтан мӧслы
 
−
Став тӧвԍа кӧрым...........97 п. оЗ п. 271/2 28 п. 55 н. —
 
−
Арталӧј, уна-ӧ ковмас тіјан мӧсјаслы кӧрым во-гӧгӧр-кежлӧ.
 
−
 
−
Чінталӧм.
 
−
Гіжтӧг арталӧј.
 
−
 
−
7. 400 - 250 = 150
 
−
 
−
Тані 400 шуԍӧ, чінанӧн, 250 чінтыԍӧн, 150 шуԍӧ коԉасӧн.
 
−
Гіжӧмӧн арталан уҗ.
 
−
7. Чінталӧј шщӧткі-вылын.
 
−
Уҗ.
 
−
 
−
270. Пыж лептӧ 90 пуԁ. Арталӧј, уна-ӧ оз суԁчы 90-ӧԇ аԉі унҗык лоӧ груз, кор пукԍасны пыжӧ тіјан класԍыԍ велӧԁчыԍјас?
 
−
271. Тӧԁмалӧј, мыј мынԁа быԁміԁ коԉан воԍаԋ, уна-ӧ ԍӧкта соԁі?
 
−
Гіжалӧј аслыныԁ ԏетраԃјасӧ.
 
−
Лӧԍӧԁӧј ԃіаграмма.
 
−
272. Тӧԁмалӧј ва-тыра суԉіја аԉі јӧв-тыра ԍӧкыԁҗык.
 
−
273. Тӧԁмалӧј ԍу-тыра стӧкан аԉі іԁ-тыра ԍӧкыԁҗык.
 
−
Заԁачајас.
 
−
 
−
274. Пабрікын уҗалыԍјаслы овны вӧчісны казарма 850 морт-вылӧ. Пабрік-ԁінса ԍіктын олӧны 567 мортӧн ещаҗык. Кымын морт сіјӧ ԍіктын?
 
−
275. Кіјев кар-ԁінын Ԃԋепр ју 973 метр паԍта; Твер кар-ԁінын Волга ју 184 метр паԍта. Јона-ӧ Ԃԋепр паԍкыԁҗык Кіјев кар-ԁінын Волгаыԍ Твер кар-ԁінын?
 
−
Тӧԁмалӧј, тіјан ју аԉі Волга Твер кар-ԁінын паԍкыԁҗык?
 
−
276. Мӧскуаын ем 210 пут суԁта Сукарев башԋа.
 
−
Тӧԁмалӧј, тіјан школаныԁ аԉі Сукарев башԋаыс җуҗыԁҗык?
 
−
Тӧԁмалӧј, тіјан школаныԁ аԉі сыкӧԁ ортча сулалыԍ керкаыс
 
−
җуҗыԁҗык.
 
−
277. Тӧвар новлӧԁлан вагонӧ сӧвтӧны 990 пуԁ тӧвар. Тӧвар-новлӧԁлан автомобіԉыԍ Міш лыԃԃіс 24 ноԉ пуԁја мешӧк.
 
−
Унаӧн-ӧ унҗык сӧвтӧны вагонӧ?
 
−
278. Аероплан часӧн лебԅӧ 160 верст. Јӧз-новлӧԁлыԍ појезԁ 3 часӧн мунӧ 99 верст.
 
−
Кымын верстӧн лебӧ аероплан ӧԁјӧҗык појезԁыԍ?
 
−
279. Јӧз-новлӧԁлан појезԁ мінутӧн мунӧ 275 сыв; тӧвар-новлӧԁлыԍ — 425 сывјӧн ещаҗык.
 
−
Кымын сыв мунӧ тӧвар-новлӧԁлан појезԁ мінутӧн?
 
−
280. Бур вӧв 1 мінутын котӧртӧ 270 метр. Морт поԁӧн мунӧ 75 метр. Кымын метрӧн вӧв мунӧ унҗык мортыԍ?
 
−
Тӧԁмалӧј, унаӧн-ӧ унҗык мунаԁ ті котӧрӧн воԍковјаыԍ.
 
−
281. Мӧскуаԍаԋ Піԏірӧԇ 609 верст. Сіјӧ карјас костын сулалӧ Твер кар. Мӧскуаԍаԋ Тверӧԇ 156 верст. Кымын верст Тверԍаԋ Піԏірӧԇ?
 
−
282. Кԋігаын 168 ԉістбок. Проԋа лыԃԃіс 2 глава, 49 ԉістбокӧн глава. Кымын ԉістбок коԉі сылы лыԃԃыны?
 
−
 
−
283. Воын 365 лун. Праԅԋікјас-вылӧ ԁа каԋікулјас-вылӧ воӧ 165 лун. Кымын лун ті велӧԁчаԁ?
 
−
Лыԃԃӧј, кымын лун тіјан школаын ез велӧԁны?
 
−
Лӧԍӧԁӧј ԃіаграмма.
 
−
284. Твер кар-ԁінын Волга-вылын јі сувтіс нојабрԍа, 2-ԁ лунӧ кывтіс апреԉԍа 2-ԁ лунӧ. Саратов кар-ԁінын јі сулаліс 127 лун. Кымын лунӧн унҗык јі сулаліс Твер кар-ԁінын?
 
−
285. Лыԃԃӧј, кымын лун тіјан ју-вылын сулаліс јі. Кымын лун ва вӧлі воԍса?
 
−
288. Шкоԉԋікјас школа-ԁінаныс сувтӧԁісны лым мурталан. Выԉ-во-лунӧԇ лым уԍі 78 саԋԏіметр суԁта. Тӧлыԍӧн-жынјӧн бӧрын віԁлісны бара, лым-суԁта вӧлі-ԋін 1 метр 45 саԋԏіметр. Кымын саԋԏіметр суԁта уԍӧма лым тӧлыԍӧн-җынјӧнӧн?
 
−
287. Волоԃа аслас ԏетраԃас гіжіс: ԍӧԁ ракајас міјаныԍ лебісны шоныԁ муӧ окԏабра 16-ӧԁ лунӧ; бӧр воісны марта 14. Кымын лун-кежлӧ леблісны најӧ шоныԁ муӧ? Кымын лун олісны міјанын? Кӧн ԁырҗык олісны, кымын лунӧн унҗык?
 
−
288. Волоԃа мурталіс школа-ԁінса топоԉлыԍ вуҗӧр суԁта ԁа школалыԍ вуҗӧр суԁта. Топоԉлӧн вуҗӧр җуҗыԁҗык школаыԍ 149 вершӧкӧн. Тӧԁмалӧј школалыԍ суԁтасӧ. Топоԉ 9 сыв ԁа 6 вершӧк суԁта.
 
−
289. Пабрік труба 85 путӧн җуҗыԁҗык казармаыԍ. Ԏелеграп ԍурја 9 путӧн ԉапкыԁҗык казармаыԍ. Тӧԁмалӧј, мыј суԁта ԏеԉеграп ԍурја; мыј суԁта казарма. Пабрік труба 20 сыв ԁа 2 пут суԁта.
 
−
290. Черепака олӧ 160 воӧн унҗык слӧныԍ: слӧн олӧ 85 воӧн унҗык мортыԍ. Тӧԁмалӧј кымын во олӧ черепака, слӧн. Мортлыԍ нем лыԃԃӧј 55-во.
 
−
291. 1 стона кабалаыԍ школаын вӧчісны кык 48 ԉіста кԋіга, кык 34 ԉіста ԏетраԃ. Кымын кабала ԉіст-на нӧшта коԉі?
 
−
292. Шкоԉԋікјас лыԃԃісны 1 сыв пескыԍ 323 пес-плака. Ломтісны 2 вежон 7 пес-плакаӧн лун-кежлӧ. Кымын пес-плака нӧшта коԉі?
 
−
 
−
Јӧзкост уҗаланін.
 
−
 
−
292. Завоԁјасын пабрікјасын уҗалыԍјас-ԁор сулавны бӧрјӧны пабрічнӧ-завоԁскӧј коміԏет (пабзавком). Пабзавком бӧрјӧны уҗалыԍјас, служашщӧјјас аспыщкыԍ собраԋԋӧ-вылын. Собраԋԋӧ вылын вӧлі 195 мужік ԃеԉегат, нывбаба ԃеԉегат — 98 мортӧн ещаҗык. Кымын ԃеԉегат бӧрјісны пабзавкомсӧ?
 
−
 
−
294. Пабрік завоԁјасын јӧз велӧԁӧм нуӧ куԉткоміԍԍіја. Куԉткоміԍԍіјасӧ бӧрјӧ пабзавком; куԉткоміԍԍіја воԍталӧ гырыԍ-јӧзӧс, чеԉаԃос велӧԁан школајас. Таво пабрік школаын велӧԁчӧны 840 чеԉаԃ; гырыԍ уҗалыԍ јӧз 456 мортӧн ещаҗык. Кымын гырыԍ морт велӧԁчӧ?
 
−
295. Пабрікын уҗалыԍԍіјаслы& куԉткоміԍԍіја воԍтіс клуб. Коԉан тӧлыԍын гіжԍісны 236 морт. На-піыԍ 148 мортӧн унҗык уҗалыԍјас, мукӧԁыс служашщӧјјас. Кымын уҗалыԍ клубса шлен?
 
−
296. Пабрікын ем ворсан керка (ԏеатр). Сетчӧ тӧрӧ 320 морт. Залӧ тӧрӧ 222 мортӧн унҗык бокіас вӧчӧм местајасыԍ. Кымын морт тӧрӧ бокі местајас?
 
−
297. Ԏеатрын петкӧԁлӧны жівӧј карԏінајас (кіԋематограп). Жівӧј карԏінајас петкӧԁлӧны унаыԍ чеԉаԃјаслы.
 
−
Куԉткоміԍԍіја быԁ карԏіна-вылӧ коԉӧ 5 раԁ 14 местаӧн, 3 раԁ — 18 местаӧн велӧԁчытӧм чеԉаԃлы, мукӧԁ коԉан местајасас ԍетӧны-пукԍӧԁӧны велӧԁчыԍ чеԉаԃјасӧс. Кымын места ԍетӧны велӧԁчыԍ чеԉаԃјаслы?
 
−
298. Пабрік клубын коԉан тӧлыԍын лӧԍӧԁлісны кыан выставка. Кык лунӧн выставка-вылӧ волісны 165 чеԉаԃ. Меԁ-воԇ луннас волісны 7 чукӧр (группа) 13 мортӧн быԁ чукӧрын. Кымын чеԉаԃ волісны мӧԁ луннас?
 
−
299. Тӧлыԍ-сајын Мішлӧн баԏыс мынтіс 5 пуԁ пыԅыԍ 175 ур. Ӧні сымынԁа-жӧ пыԅ сулалӧ 205 ур. Тӧԁмалӧј, јона-ӧ ԁонԍатӧма пыԅ?
 
−
300. Ԋеважӧн міјан воԍтісны сберегаԏеԉнӧј касса. Мішлӧн баԏыс тӧлыԍԍа меԁ-воԇԇа луннас пуктіс сетчӧ 418 шајт. 3 вежо-
 
−
нӧн сылӧн ԍӧм сені соԁі 502 шајтӧԇ. Кымын шајтӧн соԁі ԍӧм
 
−
быԁ-лунӧн?
 
−
301. Воԇԇа воӧ міјан ԍіктын воԍԍіс сеԉско-кӧзајственнӧј тӧварішщество. Тӧварішщество боԍтчіс ԋурјас коԍтыны віԇјас-улӧ.
 
−
Уҗавны завоԃітчісны арԍаԋ; арнас коԁјісны 32 метр куԅта кујім канава; тулыс-пом-кежлӧ коԁјісны 365 метр куԅта став канавајассӧ. Кымын метр куԅта тулысын коԁјісны канава?
 
−
302. Коԍтӧм ԋурӧ вајалӧны ԍој. Арын вајісны ԍој 8 морт
 
−
12 ԁоԃԃӧн морт-вылӧ; 7 морт 7 ԁоԃԃӧн. Тулысын вајісны 48 ԁоԃԃӧн ещаҗык. Кымын ԁоԃ ԍој вајісны ԋурӧ?
 
−
303. Коԍтӧм ԋур-вылӧ кӧԇӧны бобӧԋаԋ, ԏімопејевка. Ԃеԍеԏіна ва-улӧ пыралан віԇјас-вылыԍ чукӧртӧны 175 пуԁ турун. Ԃеԍеԏіна коԍтӧм ԋур віԇ-вылыԍ чукӧртӧны 340 пуԁјӧԇ. Мынԁаӧн унҗык чукӧрмӧ ԃеԍеԏіна коԍтӧн ԋурыԍ турун?
 
−
 
−
Ӧктӧм ԁа јукӧм.
 
−
 
−
[...]
 
−
36 х 4 = 144. Тані 36 шуԍӧ ӧктанӧн , 4 — ӧктыԍӧн , 144 — ӧктас.
 
−
 
−
Уҗ.
 
−
 
−
334. Кваԁратлӧн быԁ бок 45 метр куԅта.
 
−
Тӧԁмалӧј кваԁратлыԍ став бок куԅтасӧ.
 
−
Гіжталӧј.
 
−
305. Треугоԉԋіклӧн быԁ бок 75 метр куԅта.
 
−
Тӧԁмалӧј треугоԉԋіклыԍ став бок куԅтасӧ.
 
−
Гіжталӧј.
 
−
306. Кԋіга ԉістбокын 37 строчка. Кымын строчка 8 ԉістбокын?
 
−
307. Быԁ суԁтаын ыҗыԁ карса керкаын 35 ӧшіԋ. Кымын ӧшіԋ 4 суԁтаын?
 
−
308. 1 верстын 500 сыв. Кымын сыв 2 верстын?
 
−
309. 7 метрын кымын саԋԏіметр?
 
−
310. 8 аршінын кымын вершӧк? Кымын вершӧк 2 сывјын?
 
−
311. Ва веԁра кыскӧ 40 тув. Тӧԁмалӧј ԍӧкта 9 веԁраа бӧчкалыԍ?
 
−
312. 5 часын кымын мінут? Кымын зԁук 3 мінутын?
 
−
313. 9 ԃужінаын кымын перӧ?
 
−
314. Јӧзӧс новлӧԁлан појезԁ мунӧ часын 39 верст. Мӧскуаԍаԋ Тверӧԇ сіјӧ мунӧ 4 час. Кымын верст сіјӧ 2 кар костын мунӧ?
 
−
315. 2 стопа кабалаын кымын ԉіст?
 
−
316. Вагонын 48 уԅан места. Кымын уԅан места 9 сещӧм
 
−
вагонын?
 
−
317. Тӧԁмалӧј, уна-ӧ кыскӧ пуԁовԋа ԍу, іԁ, зӧр, шабԁі, шобԁі кӧјԁыс?
 
−
318. Тӧԁмалӧј јӧв веԁралыԍ ԍӧкта.
 
−
319. Волга ју-куԅта паракоԁ мунӧ часӧн 15 верст. Кымын верст мунас лунја 3 часԍаԋ војԍа 12 часӧԇ?
 
−
[...]
 
−
320. Кваԁратлӧн став бокјасыс 120 метр куԅта. Тӧԁмалӧј
 
−
быԁ боклыԍ куԅтајассӧ.
 
−
Гіжталӧј.
 
−
321. Ӧткуԅта бокјаса треугоԉԋіклӧн став бокјасыс 150 метр куԅта. Тӧԁмалӧј быԁ боклыԍ куԅтајассӧ.
 
−
 
−
Гіжталӧј.
 
−
 
−
322. 120 ԏӧс течӧма раԁӧн-раԁӧн, 8 ԏӧсӧн быԁ раԁын. Кымын раԁӧ течісны ԏӧсјассӧ?
 
−
323. Паракоԁ 8 часӧн муніс 176 верст. Кымын верст мунӧ сіјӧ часӧн?
 
−
324. 8 ԃеԍеԏіна-вылыԍ чукӧрміс 418 пуԁ ԍу. Кымын пуԁ ԍу чукӧрміс быԁ ԃеԍеԏіныԍ?
 
−
325. Гріша мурталӧмӧн тӧԁмаліс ӧԏі сывјын 213 ԇоԋ саԋԏіметр. Ті тӧԁмалӧј, кымын ԇоԋ саԋԏіметр аршінын?
 
−
326. Кык тувјын 919 грамм. Кымын грамм 1 тувјын?
 
−
327. Клашалы Мікулкӧԁ ԍетісны 156 ԉіст кабала, Петырлы — мӧԁӧԁ јукӧнсӧ. Кымын ԉіст кабала ԍетісны став чеԉаԃлы?
 
−
328. Кымын кабала ԉіст стопаҗынјын, ԋоԉӧԁ-јукӧнын, кӧкјамысӧԁ-јукӧнын ?
 
−
329. Кык кілометрын 937 ԇоԋ сыв. Кымын сыв ӧԏі кілометрын?
 
−
330. Кымын лун-кежлӧ ԍемјалы тырмас 9 пуԁ ԋаԋ, быԁ лун-кӧ ԍојӧны 6 тувјӧн.
 
−
331. Лампаын сотчӧ 3 тувјӧн рыт-вылӧ караԍін. Кымын лун-кежлӧ тырмас 6 пуԁ 12 тув караԍін?
 
−
332. Кымын 2 кв. аршіна кӧрт ԉіст ковмас тупкыны 127 кв. аршіна керка-выв?
 
−
Тӧԁмалӧј, уна-ӧ кыскас став керка вевт тупкан кӧрт ԉістыс, быԁ кӧрт ԉіст-кӧ кыскӧ 9 тув?
 
−
333. Школаын 5 класс. Быԁ классын 36 велӧԁчыԍӧн. Кымын ковмас кыкӧн-пукалан парта став велӧԁчыԍјаԍыслы?
 
−
334. 9 морт арԏеԉӧн боԍтчісны пуктыны 549 кв. сывја јӧр. Кымын кв. сыв воас быԁ морт-вылӧ?
 
−
335. Кӧрӧбкаын 144 перӧ. Сіјӧс јукісны шкоԉԋікјас-костын 6 перӧӧн морт-вылӧ. Кымын шкоԉԋік классын?
 
−
336. Петрӧ-Іванлыԍ быԁ ԃеԍеԏіна муыԍ боԍтӧны вот (налог) 3 пуԁ 5 тув. Сылӧн 7 ԃеԍеԏіна. Уна-ӧ мынтӧ сіјӧ вот?
 
−
337. Му-вылӧ кӧԇісны 1 пуԁ 5 тув ԍу. Уна-ӧ воіс ԋаԋ сіјӧ му-вылыԍ, урожај-кӧ воіс віт сымынԁа?
 
−
338. Пуԁовԋа ԍу кыскӧ 1 пуԁ 5 тув. Уна-ӧ кыскӧ чеԏверт ԍу?
 
−
339. Чеԉаԃ кышан-вылӧ колӧ 1 метр 60 саԋԏіметр ԁӧрӧм ԁӧра. Уна-ӧ ковмас ԋоԉ сещӧм кышанјас-вылӧ?
 
−
340. Трамвај 10 мінутӧн мунӧ 2 верст 100 сыв. Кымын верст мунас часӧн?
 
−
341. Прамӧја бура коԋкі-вылын іслалыԍ 1 зԁукын ісковтӧ-котӧртӧ 12 метр 80 саԋ., автомобіԉ — кујім сымынԁа. Кымын метр мунӧ автомобіԉ?
 
−
342. 8 аршін 12 вершӧк куԅта пӧв вунԁісны 1 ӧтыжта пеԉӧ. Тӧԁмалӧј куԅта быԁ јукӧнлыԍ.
 
−
343. Му-вылыԍ чукӧртісны 6 пуԁовԋа зӧр. Чукӧртісны
 
−
3 сымынԁа, мыјԁа кӧԇлісны. Уна-ӧ кӧԇлӧмаӧԍ му-вылӧ?
 
−
344. Ԇік ӧткоԃ 5 кԋіга-вылӧ мынтӧмаӧԍ 4 шајт 60 ур. Ԁона-ӧ 1 кԋіга?
 
−
345. 7 сыв куԅта гез вунԁӧј ӧтыжта пеԉӧ.
 
−
346. Пощӧс 22 метр куԅта, ӧтыжта 4 пош, куԅта. Тӧԁмалӧј быԁ пощлыԍ куԅтасӧ.
 
−
347. Мешӧк ԍу кыскӧ 6 пуԁ. Мешӧкӧ тӧрӧ 4 пуԁовԋа. Тӧԁмалӧј, уна-ӧ кыскӧ пуԁовԋа ԍу?
 
−
348. 2 аршін куԅта ԁа аршін паԍта кӧрт-ԉіст вунԁісны
 
−
4 ӧтыжта пеԉӧ. Тӧԁмалӧј быԁ кӧрт-ԉіст јукӧнлыԍ куԅтасӧ ԁа паԍтасӧ?
 
−
349. Ԍемја ԍојӧ вежонӧн 1 пуԁ ԁа 2 тув ԋаԋ. Уна-ӧ најӧ ԍојӧны лунын?
 
−
350. Веԁра јӧлыԍ артмӧ 1 тув 46 зӧлӧтԋік выј. Уна-ӧ артмас выј 4 суԉіја јӧлыԍ?
 
−
Гіжтӧг ӧктӧј, јукӧј ԁас-вылӧ ԁа ԍо-вылӧ.
 
−
Ԁасӧԁ ԁа ԍоӧԁ јукӧнјас.
 
−
 
−
8. Гіжалӧј:
 
−
Ԍіԅім ԁасӧԁ јукӧн, кујім ԁасӧԁ јукӧн, ԇоԋ ӧԏі ԁа кык ԁасӧԁ јукӧн, ԇоԋ квајт ԁа ԋоԉ ԁасӧԁ јукӧн, ԇоԋ ԁас віт ԁа кӧкјамыс ԁасӧԁ јукӧн.
 
−
 
−
Уҗ.
 
−
 
−
Кабалаыԍ вунԁӧј 0,1 метр. Кыԇ тајӧс шуанныԁ?
 
−
Рісујтӧј ԏетраԃјасаныԁ 0,3 ԃетсіметр. Кыԇ сіјӧс шуанныԁ?
 
−
351. Течӧј кабала стопаӧ 0,5 саԋԏіметр кызта.
 
−
352. Кыԇ шуԍӧ 0,1 саԋԏіметр?
 
−
353. Кымын саԋԏіметр 0,1 метрын;
 
−
[...]
 
−
354. Перемена вӧлі 0,2 час. Кымын мінут вӧлі переменаыс?
 
−
355. 0,5 пуԁјын кымын тув?
 
−
356. Мӧс ӧԏікыԍ лыԍтӧмӧн ԍетӧ 0,4 веԁра јӧв. Кымын суԉіја јӧв лыԍтӧм-вылӧ воас?
 
−
357. Кымын саԋԏіметр метрын?
 
−
Кымынӧԁ јукӧн метрлӧн лоӧ саԋԏіметр?
 
−
358. 1 шајтын кымын ур?
 
−
Ур кымынӧԁ јукӧн шајтлӧн?
 
−
10. 0,01 ԍоӧԁ јукӧн.
 
−
0,02 — кык ԍоӧԁ јукӧн.
 
−
11. Лыԃԃӧј: Гіжалӧј:
 
−
Ԋоԉ ԍоӧԁ јукӧн, ԁас кујім ԍоӧԁ јукӧн, ԇоԋ ӧԏі ԁа кыԅ кӧкјамыс ԍоӧԁ јукӧн, ԇоԋ кӧкјамыс ԁа квајтымын ԋоԉ ԍоӧԁ јукӧн.
 
−
359. Кымын саԋԏіметр 0,07 метрын?
 
−
,, ,, 0,15 ,,
 
−
360. Кымын грамм 0,5 кілограммын; 0,8-ын, 0,2-ын?
 
−
361. 0,09 шајтын кымын ур; 0,16-ын; 3,25-ын; 8,56-ын. Мукӧԁ-ԁырјі ԍоӧԁ јукӧнсӧ шуӧны прӧчентӧн.
 
−
 
−
% — Прӧчент.
 
−
 
−
362. Корԍӧј 5% 1 метрыԍ. Кымын сені лоӧ саԋԏіметр? 10% — кілограммыԍ. Кымын сені лоӧ грамм. 25% — шајтыԍ. Кымын сені лоӧ ур?
 
−
363. Классын 55 велӧԁчыԍ. Талун 4 морт ез волы. Кымын прӧчент велӧԁчыԍ-пыщкыԍ ез волы?
 
−
364. Ԋеважӧн-на мешӧк пыԅ вӧлі 16 шајт. Ӧні гіжӧмаӧԍ гаԅетӧ быԏԏӧ-пӧ ԁонԍалӧма 10%-вылӧ. Тӧԁмалӧј, ԁона-ӧ ӧні мешӧк пыԅ.
 
−
365. Мішлӧн баԏ наҗӧвітӧма завоԁын 90 шајт; вот-вылӧ мынтіс 20% нажеткаԍыс. Уна-ӧ сылӧн коԉі ԍӧм вот мынтӧм бӧрын?
 
−
366. Му-тыра ԁозмукӧ пуктӧј 60 туԍӧн ԍу, іԁ, зӧр, шобԁі. Віԇӧԁӧј кыԇ кутасны чужны. Вӧчӧј табԉітса.
 
−
№№ Ԋімыс.
 
−
Ԍу Зӧр Іԁ Шобԁі Шабԁі
 
−
Тајӧ табԉітса-ԍерԏі којԁыс чужӧм-јылыԍ лӧԍӧԁӧј ԃіаграмма.
 
−
367. Ԇік-жӧ таԇі вӧчӧј быԁ пӧлӧс граԁ-пуктас кӧјԁысјаскӧԁ (пуктавны поԅас 25 ԉібӧ 10 кӧјԁыс туԍӧн).
 
−
368. Гіжалӧј ԍоӧԁ јукӧнјасӧн ԁа %%
 
−
[...]
 
−
Гіжалӧј ԁасӧԁ јукӧнјасӧн:
 
−
0,40 70%
 
−
0,60 20%
 
−
0,20 60%
 
−
0,50 80%
 
−
0,30
 
−
0,10 30%
 
−
369. Тӧԁмалӧј ԁа лыԃԃӧј міԉԉіметрјасӧн 1% 40 саԋԏіт метрлыԍ; 30 см.; 80 см.; 50 см.: 60 см.; 10 см.
 
−
Лӧԍӧԁӧј ԃіаграммајас.
 
−
370. Тӧԁмалӧј мурталӧмӧн кымын ԇоԋ прӧчент лоӧ 30 ԍаԋԏіметрыԍ 5 саԋԏіметр; 20 см. — 3 см.; 50 м. — 8 см.; 70 см. — 10 см.; 60 см. — 6 см.; 90 см. — 10 саԋԏ.
 
−
 
−
&Октӧм ԁа јукӧм тыр ԃеԍатка-вылӧ ԁа ԍо-вылӧ.
 
−
 
−
Гіжтӧг арталӧј.
 
−
 
−
371. Ԏеԉеграп ԍурјајас кост 30 сыв куԅта. Школаԍаԋ боԉԋічаӧԇ сулалӧ 21 ԍурја. Мыј куԅта туј боԉԋічаԍаԋ школаӧԇ?
 
−
372. 480 сыв паԍта му креԍԏана јукісны 20 сывја паԍта мујас-вылӧ. Кымын му артміс?
 
−
373. Кӧрттуј реԉс вӧчӧны 21 ԁа 20 пут куԅта. Реԉс пут куԅта кыскӧ 30 тув. Кымын тув кыскӧ быԁ реԉс? Кымын пуԁ?
 
−
374 Верст куԅта ԏеԉеграп сутуга кыскӧ 10 пуԁ 20 тув. Уна-ӧ кыскас 20 верст куԅта сутуга?
 
−
375. Кымын верст куԅта ԏеԉеграп сутуга поԅӧ течны тӧвар новлӧԁлан вагонӧ? Вагоныс лептӧ 945 пуԁ.
 
−
376. Верст мунны појезԁ паровозлы колӧ 17 веԁра ва. Кык стантсіја кост 40 верст. Кымын веԁра ва ковмас паровозлы мунны сіјӧ стантсіја кост?
 
−
377. Сывҗын коз-пу-пес кыскӧ 31 пуԁ. Вагонӧ течӧны 10 сыв. Тӧԁмалӧј, кымын пуԁ кыскӧ 10 сыв пес?
 
−
378. Кымын вӧв ковмас сіјӧ вагоныԍ пес кыскыны, кутасны-кӧ быԁ ԁоԃԃӧ течны 20 пуԁјӧн?
 
−
379. Бура кужӧмӧн велоԍіпеԁ-вылын поԅӧ мінутҗынјӧн мунны 270 метр. Кымын метр мунас ӧԏі сԁукӧн?
 
−
380. Јӧз новлӧԁлыԍ (пассажірскӧј) појезԁ вермӧ мунны 2 мынԁаӧн унҗык велоԍіпеԁ-ԁорыԍ. 1 пос-вывті појезԁ муніс 20 сԁукӧн. Тӧԁмалӧј мыј куԅта поскыс?
 
−
381. Ӧԏі му 80 ԃеԍеԏін; кымын пуԁ ковмас сетчӧ ԍу кӧјԁыс, кутасны-кӧ кӧԇны 9 пуԁјӧн ԃеԍеԏіна-вылӧ?
 
−
382. Котласӧ міјан копераԏівјаслы вајісны 900 пуԁја вагон пыԅ. Віԁлалігӧн 12% пыԅ лоі шыбытны — пӧԁӧма. Кымын пуԁ коԉі бур пыԅыс?
 
−
383. Міјан вӧлӧԍтын 400 вӧв; 8% віԍміс. Кымын вӧв коԉі ԇоԋвіԇа?
 
−
384. Менам баԏӧ ԋӧбліс ԋаԋ зајӧм 40 шајтӧн пуԁјыԍ. Ӧні ԋаԋ зајӧм ԁонԍалӧма 50%-вылӧ. Ԁона-ӧ ӧні ԋаԋ зајӧм& пуԁ-вылӧ?
 
−
385. Школаын 200 велӧԁчыԍ. 65% сеԍ зонпосԋі. Кымын нывпосԋі велӧԁчӧ сіјӧ школаын?
 
−
386. Јуӧ шыбітісны пес-плака, сіјӧс візылыс часӧн-җынјӧнӧн нуіс 960 метр куԅта. Тӧԁмалӧј, мінутӧн мыј куԅта нуас візыв?
 
−
&Октӧм, јукӧм ԉубӧј лыԁ-вылӧ.
 
−
Гіжӧмӧн арталӧм.
 
−
[...]
 
−
25. Гіжӧј коԉастӧг јукԍан лыԁјас 40-вылӧ, 70-вылӧ, 30; 25; 55; 200; 300; 32: 45-вылӧ.
 
−
[...]
 
−
387. Рісујтӧј кв. аршін. Јукӧј сіјӧс кв. вершӧкјас-вылӧ. Кыԇ сіјӧ вӧчанныԁ? Кымын кв. вершӧк лоас?
 
−
388. Рісујтӧј кваԁратнӧј пут. Јукӧј сіјӧс кв. ԃујм-вылӧ. Кымын кв. ԃујм артмас?
 
−
389. Рісујтӧј ԃеԍеԏіна: јукӧј ӧтгырԍа 4 пеԉӧ. Кымын кв. сыв ԃеԍеԏіна ԋоԉӧԁ јукӧнын?
 
−
[...]
 
−
390. Кыԇі вӧчны первоја ԃеԍеԏінаыԍ мӧԁӧс? Вӧчӧј сіјӧс-вунԁӧмӧн.
 
−
391. Граԁ 30 сыв куԅта, кык сыв паԍта. Кымын сен кваԁ. аршін? Кымын кв. сыв?
 
−
Гіҗтӧј граԁ план.
 
−
392. 45 сыв куԅта, 7 арш. паԍта му-вылӧ пуктӧмаӧԍ јаблӧк пујас. Быԁ 4 кв. сыв паԍтаӧ пуктӧны 1 јаблӧк пу. Кымын јаблӧк пу пуктісны став му паԍтаӧ?
 
−
[...]
 
−
393. Ӧԏі му 21 метр куԅта, 22 метр паԍта, мӧԁ му 36 метр куԅта, 15 метр паԍта. Коԁ муыс ыҗыԁҗык?
 
−
394. Кымын ԉіст 18 ԃеԍт кабалаын?
 
−
395. 648 ԉіст кабала пукталӧј ԃеԍтӧн-ԃеԍтӧн. Кымын ԃеԍт
 
−
лоӧ?
 
−
396. Кԋіга ԉістбокын 33 віԅ, быԁ віԅын 29 шыпас.
 
−
Кымын шыпас тӧрӧ ԉістбокӧ?
 
−
397. Кымын зӧлӧтԋік 8 тувјын 42 зӧл.?
 
−
398. Кымын тув 21 пуԁ 18 тувјын?
 
−
399. Кымын мінут суткіҗынјын?
 
−
400. Карыԍ тӧлын копераԏівӧ вајісны 825 пуԁ &пуԅ.
 
−
Кымын вӧв ковміс сіјӧс кыскыны, быԁ ԁоԃԃӧ-кӧ пуктаԍны 25 пуԁјӧн.
 
−
401. 4 пуԁ щај торјӧԁлісны воԍмушкајасӧ. Кымын воԍмушка лоі?
 
−
402. 12 ԃужіна шуԍӧ гроссӧн. Перӧ пуктӧны ԇоԋ гроссӧн кӧрӧбкаӧ. Кымын перӧ 5 кӧрӧбкаын?
 
−
403. 1 перӧ кӧрӧбка јукісны классын 36 велӧԁчыԍлы. Кымын перӧ воіс 1 велӧԁчыԍлы?
 
−
404. Ӧԏі кыԇ-пуԍаԋ мӧԁӧԇ 15 сыв. На костӧ течісны пес 2 аршін суԁта. Кымын сыв пес течԍіс сетчӧ?
 
−
405. Ԃеԍеԏіна муыԍ нуісны 22 ԁоԃ бобӧԋаԋ. Быԁ ԁоԃԃӧ течісны 15 пуԁјӧн. Уна-ӧ воіс бобӧԋаԋ?
 
−
406. Граԁ куԅта 16 сыв, ӧԏі віԅӧ пуктісны ӧгурчі 4 вершӧкӧн быԁ туԍ кост. Кымын ӧгурчі туԍ ковміс віԅӧ?
 
−
407. Пуԁовԋаӧ тӧрӧ 200 шӧркоԃԃӧм картупеԉ. Тырмас оз сіјӧ пуктыны 48 сыв куԅта граԁ віԅӧ, пуктӧны-кӧ 12 вершӧкӧн ӧтамӧԁ кост?
 
−
408. Јем вузавлӧны унҗыкыԍ бумажкаӧн. Быԁ бумажкаын овлывлӧ 2 ԃужіна. Кымын јем 15 бумажкаын.
 
−
409. Суԋіс трубічаын 265 аршін. Кымын суԋіс трубіча ковмас верст куԅаӧ?
 
−
410. Тув сакарын 52 тор. Кымын грамм кыскӧ ӧԏі сакар тор?
 
−
411. Ԉӧԍӧԁӧј роч мерајасӧ метріческӧј мерајас: 6 метр; 24 метр; 42 метр, 50 метр, 36 метр.
 
−
412. Лӧԍӧԁӧј метріческӧј мерајасӧ (лыԃԃӧј 22 вершӧкӧн метрын): 44 ар.; 66 ар.; 50 ар. 14 вер.; 34 ар. 6 вер.; 24 ар. 12 вер.
 
−
413. Суԉіја ва кыскӧ тувјӧн-җынјӧн. Кымын зӧлӧтԋік кыскӧ стӧкан-ва?
 
−
Лыԃԃӧј кымын ԍојан паԋ ва тӧрас ӧԏі стӧканӧ. Тӧԁмалӧј, уна-ӧ кыскас ԍојан паԋ ва?
 
−
414. 1 чігарка-вылӧ мунӧ 4 зӧлӧтԋік табак. Уна-ӧ ковмас табак курітчыны-кӧ кутан лунын 16 чаԍ быԁ 10 мінут кост?
 
−
 
−
Уна пӧлӧс заԁачајас.
 
−
 
−
415. Быԁ быԁман турун аслас быԁмігӧн боԍтӧ муыԍ ва. Ԍу боԍтӧ быԁ тув іԇасӧ, туԍӧ, кыԁјӧ 240 тув ва. Кымын пуԁ ва ковмас пуԁ ԍу кӧјԁыс артмыны? 1 пуԁ ԍу вартчӧ 20 коԉтаыԍ, шӧркоԃԃӧм коԉта кыскӧ 6 тув.
 
−
416. Тӧԁмалӧм ва лӧԍӧԁӧј веԁра лыԁӧ (веԁра ва кыскӧ 30 тув).
 
−
417. 5 ԁуша ԍемјалы 4 лун-кежлӧ колӧ сымԁа ва, мыјԁа мунӧ 1 тув ԍу кӧјԁыслы воны. Мыјԁа ва мунӧ ԍемјалы 1 лунын.
 
−
418. 100 тув веж турун бура коԍтӧм бӧрын кыскӧ сӧмын 20 тув. Тӧԁмалӧј, уна-ӧ коԍтӧм бӧрын кыскас 20 пуԁја веж турун ԁоԃ?
 
−
419. Тӧԁмалӧј, уна-ӧ сен вӧлӧма ва?
 
−
420. 20 тув кос турун сотӧм бӧрын коԉӧ пӧјім тувјӧн-җынјӧн. Став мукӧԁ-торјыс сеԍ щынӧн кајӧ вылӧ (возԁукӧ). Уна-ӧ кыскас пӧјім 20 пуԁја веж-турун ԁоԃԃыԍ?
 
−
421. Ԉежанка пач во-гӧгӧрын сотӧ 6 сыв нес. Сыв песлӧн ԍӧкта 70 пуԁ. Быԁ пуԁ пескыс лоӧ тувҗын пӧјім. Уна-ӧ кураласны ԉежанкаыԍ пӧјім во-гӧгӧрын?
 
−
422. 3 тув пӧјім кујӧԁалӧ 1 кв. сыв граԁ јӧр. Кымын кв. сыв поԅас кујӧԁавны во-гӧгӧрԍа ԉежанкаса пӧјімӧн?
 
−
423. Јаблӧк пујас ԁа мукӧԁ прукта пујас-вылыԍ веж корјассӧ ԍојӧны ічӧԏік јеҗыԁ бобув-возјас. Быԁ сещӧм воз вајӧ коԉк комынӧԇ, сеԍ чужӧны выԉ бобувјас.
 
−
На піын зев-ԋін кулас којмӧԁ јукӧныс. Быԁ ловја коԉан бобув ԍојӧ 25 корјӧԇ. Кымын веж кор ԍојасны 1 бобувлӧн чужтӧмјасыс?
 
−
424. Волоԃа тӧԁмаліс вуҗӧр-ԍерԏі ԏеԉеграпнӧј ԍурјалыԍ суԁта; 4 сыв суԁта вӧлӧм. Школа ӧшіԋувса кыԇ пу — 9 метр суԁта. Коԁыс җуҗыԁҗык? Мыј мынԁаӧн җуҗыԁҗык?
 
−
425. Базар-вылын 1 тув мӧс выј вузалӧны 50 урӧн. Копераԏівын вузалӧны 1 шајт 15 урӧн кілограмм. Кӧні ԁонтӧмҗыка вузаԍӧны? Унаӧн-ӧ ԁонтӧмҗыка?
 
−
426. 1 кв. пут паԍта коԍтӧм ԋур-вылыԍ лыԃԃісны 150 быԁман турун. На-піјын 16% јог турун. Кымын бур, колан турун быԁмӧ 1 кв. пут коԍтӧм ԋур-вылын?
 
−
427. 1 кв. метр граԁ јӧрса му-вылыԍ поԅӧ лыԃԃыны 950 быԁман турун. На-піјын 80% јог турунјас. Кымын јог турун поԅӧ аԁԇыны 1 кв. метр граԁ јӧрса му-вылыԍ?
 
−
428. Шкоԉԋікјас лыԁӧн, ԃіаграммајас-ԍерԏі, ԍеԋԏаб тӧлыԍын вӧлі 10 міча, гожја лун: мукӧԁ лунјасыс вӧліны ԉібӧ зера, ԉібӧ кымӧра. Кымын % % лоӧ ԍеԋԏабын міча, гожја лунјас?
 
−
429. Воԇԇа во тӧв кысԍіс 200 лун; таво — 192 лун. Кымын %% куԅҗык коԁ воас вӧлі тӧв?
 
−
430. Кос щак тувјӧ лыбӧ 80 щӧркоԃԃӧм кос јеҗыԁ гріб. Копераԏів ԋӧбӧ кос щак кілограммјасӧн. Кымын кос јеҗыԁ гріб лыбӧ 1 кілограммӧ?
 
−
431. Ԁӧрӧм-вылӧ колӧ 4 1/2 аршін ԁӧрӧм ԁӧра. Копераԏів вузаԍӧ метрӧн мурталӧмӧн. Кымын метр ковмас ԁӧрӧм-вылӧ ԁӧра?
 
−
432. Міјан ԍіктса выј вӧчан машіна 1 пуԁ шабԃі кӧјԁысыԍ вермӧ вӧчны 8 тув выј. Выј-вӧчан завоԁјасын выј артмӧ 60%-вылӧ унҗык. Кымын тув выј вошӧ 5 пуԁ шабԁі кӧјԁысыԍ ԍіктса выј вӧчан машінаӧн?
 
−
 
−
Заԁачајас уҗалӧм олӧм-јылыԍ.
 
−
 
−
433. Ваԍ-Гріш кӧԇӧ аслас му-вылӧ пемӧсјасӧс верԁан ԍоркԋі — турԋепс.
 
−
12 тув турԋепс мунӧ 3 тув бур, кос турунлы воча. Му-вылыԍ сіјӧ керіс 4 пуԁја ԁа җынја 20 мешӧк. Кымын пуԁ бур, кос турунлы воча мунас чукӧртӧм турԋенсыс?
 
−
434. Мӧԁ му-вылӧ сіјӧ кӧԇіс пемӧсјасӧс верԁан ԍвекла. Ԍвекла зев бура быԁміс. Ваԍ-Гріш арталӧмӧн ԍвекла тырмас ԇоԋ тӧлыԍ-кежлӧ, кутас-кӧ быԁ лун верԁны 28 тувјӧн.
 
−
8 тув ԍвекла мунӧ 4 тув іԁ іԇаԍ воча. Кымын пуԁ іԁ іԇас вештас воԇӧ чукӧртӧм ԍвекла?
 
−
435. Шӧркоԃԃӧм лыԍтан мӧс ԍојӧ луԁ-вылын 6 пуԁ 10 тув мынԁа веж турун лунын. Мынԁа турун ԍојас гожӧмбыԁӧн луԁ-вылӧ-кӧ леԇан мај 5-ӧԁ лунын, пыртан окԏабрын 10-ӧԁ ԉунӧ.
 
−
436. Карын віԇӧны уна кӧза. Тӧлын колӧ кӧзалы 3 тув бур турун ԁа тувјӧн-җынјӧн іԁ іԇас лун-кежлӧ.
 
−
Тӧԁмалӧј, тырмас оз 36 пуԁ турун, 18 пуԁ іԁ іԇас кӧзалы, кутасны-кӧ верԁны тӧлын 220 лунӧԇ?
 
−
437. Кӧза зев раԃејтӧ корӧԍјас; сыыԍ соԁӧ сылӧн јӧв. Јӧв соԁны сылы колӧ 1 тувјӧԇ корӧԍ кор лун-кежлӧ. Тӧԁмалӧј тырмас оз тӧвбыԁ-кежлӧ сылы 2 тувја 100 корӧԍ?
 
−
438. Міјан креԍԏаналӧн кујім муыԍ ӧԏік пыр шојтчӧ коԍкӧм-улын.
 
−
Лука-Ԍемӧ овмӧԁчіс пӧчінокын, вӧчіс уна му. Мујассӧ ԋекор ез кут коԉны коԍкӧм-улӧ. Сетчӧ сіјӧ пуктіс пыр ӧԁјӧ воан картупеԉ сорт. 1 кв. сыв паԍта-вылӧ пуктӧ 60 куст посԋі картупеԉ. Уна-ӧ сіјӧ чукӧртас 24 сыв куԅта ԁа 5 сыв паԍта му-вылыԍ картупеԉ, 60 кустыԍ-кӧ чукӧрмӧ пуԁовԋа картупеԉ?
 
−
439. Лука-Ԍемӧ мӧԁ-җын коԍкӧм му-вылӧ кӧԇӧ віка турун кӧјԁыс зӧр сорӧн, сеԍ арын чукӧртӧ бур турун. Быԁ 2 тув
 
−
турун кӧјԁысыԍ быԁмӧ 2 пуԁ ԁа 10 тув віка турун. Уна-ӧ Лука-Ԍемӧ чукӧртас віка турун 1 пуԁ кӧјԁысыԍ?
 
−
440. Шӧркоԃԃӧма коԉкјалӧмӧн чіпан вајӧ вогӧгӧрын 73 коԉк. Кымын чіпан ковмас віԇны, быԁ лун-кӧ ԍојны 2 коԉкјӧн?
 
−
441. 1 чіпаныԍ гӧн лоӧ 125 грамм. Јурлӧслӧн ԍӧкта 5 тув. Кымын чіпанлыԍ ковмас гӧн ԋещкыны меԁ артмас 1 јурлӧс?
 
−
442. Прокӧ-Ԏіма прӧст пӧрајасын вӧчӧ куран ԁа вузалӧ копераԏівӧ. 12 кураныԍ сылы мынтӧны 30 тув пыԅ. Тӧвбыԁӧн сіјӧ нажӧвітіс 24 пуԁ пыԅ. Кымын куран вӧчіс Прокӧ-Ԏіма?
 
−
443. Сіјӧ ԁаԍ пуыԍ вӧчӧ часӧн 1 куран. Кымын лунӧн вӧчіс став курансӧ, лун-вылӧ-кӧ пуктам 8 час уҗалӧм?
 
−
444. 2 морт јукмӧс коԁјӧмаӧԍ 15 лунӧн. Кымын лунӧн коԁјасны сещӧм-жӧ јукмӧс 3 морт?
 
−
445. 6 морт вӧчісны москі керка бокыԍ 3 лун. Кымын лунӧн вӧчасны сы куԅа-жӧ москі 9 морт?
 
−
446. Пожар кусӧԁігӧн ԍіктын бырӧԁісны став васӧ јукмӧсыԍ 1 ч. 10 м. Кымын веԁра ва вӧлі јукмӧсын, васӧ-кӧ ԁугԁывтӧг лепталісны 3 морт. Ӧԏі веԁра суԇӧԁны быԁ мортлы вӧлі колӧ пӧра 30 зԁук.
 
−
447. 40 кујіім ԃујмӧвӧј кӧрттув кыскӧ 1 тув. Мыј куԅа сутуга ковмас 1 пуԁ кӧрттув вӧчны.
 
−
448. Кроԉік ԍетӧ 600 грамм пук 200 лунӧн.
 
−
Кымын лунӧн чукӧртны верман 1 тув пук?
 
−
449. 1 кроԉік гоз воӧн вајасны 2 ԃеԍатка кроԉік піјан.
 
−
3 тӧлыԍԍа кроԉік веԍітан-кӧ кыскас 3 кіло. Кымын тув јај ԍетасны најӧ?
 
−
1. Ԉоԉӧ-бобӧ мунӧ...............6 метр часӧн.
 
−
2. Шыԉыԁінса ва-кывтчӧс .... 2 км. „
 
−
3. Шӧркоԃ воԍласа морт .... 4 „ „
 
−
4. Вӧв гӧԋечӧн...................7 „ „
 
−
5. Паракоԁ ва-кывтчӧс мунігӧн . . 15 „ „
 
−
6. Трамвај.......................6 метр зԁукӧн.
 
−
7. Велоԍіпеԁа морт...............8 ,, „
 
−
8. Коԋкі-вылын морт.............13 ,, ,,
 
−
9. Ӧԁјӧ муныԍ појезԁ............17 „
 
−
10. Каԉа.........................32 „ „
 
−
11. Чікыш........................48 „ „
 
−
12. Аероплан.....................55 „ „
 
−
Тајјас ԍерԏі лӧԍӧԁӧј заԁачајас ԁа ԃіаграммајас.
 
−
Кос турун ԉібӧ іԇас (сі)
 
−
Кӧԇа
 
−
 
−
1. Ԍу 9 45 180
 
−
2. Зӧр 15 40 100
 
−
3. Іԁ 10 50 100
 
−
4. Картупеԉ 90 720 —
 
−
5. Шобԁі 9 40 150
 
−
6. Шабԁі 5 20 20
 
−
7. Турԋепс 1/4 3000 —
 
−
8. Ԍвекла ’. . 1 2000 —
 
−
9. Бобӧԋаԋ 3/4 15 15 250
 
−
10. Ԏімопејевка 1/4
 
−
11. Віка зӧр-сора 12 — 200
 
−
Кујім перемена.
 
−
№№ мујаслӧн Мыјјас кӧԇӧма Кымын ԃеԍеԏіна
 
−
1 Коԍкӧм 1 —
 
−
2 Су 1 45
 
−
3 Іԁ кӧԇа 1 40
 
−
Став кӧјԁысыс . 3 85
 
−
Квајт перемена
 
−
№№ мујаслӧн Мыјјас кӧԇӧма Кымын ԃеԍеԏіна
 
−
1 Коԍтӧм віка-улын турун 1/2 125
 
−
2 Сіјӧ-жӧ му-вылын вікабӧрын — ӧԁјӧ-воԇ воан картупеԉ рӧԁ 250
 
−
3 Ԍу 1/2 35
 
−
4 Ԍвекла, пемӧсјасӧс верԁан 1/2 1000
 
−
5 Тувсов кӧԇа 1/2 25
 
−
6 Тувсов кӧԇа віка — турун . . . 1/2 125
 
−
7 Тувсов кӧԇа 1/2 25
 
−
Ставыс . . . Кӧјԁыс 3 85
 
−
Турун — 250
 
−
Ԍвекла — 1000
 
−
Картупеԉ *. . . — 250
 
−
Лӧԍӧԁӧј тајјас-вылӧ заԁачајас ԁа ԃіаграммајас
 
−
450. Мішалы віԍігӧн ԍетісны јуны ԉекарство, щӧктісны
 
−
јуны 3 лун-кежлӧ 15 војтӧн.
 
−
Суԉаын вӧлӧма ԉекарство 1 ԍојан паԋтыр.
 
−
Быԁ ԍојан паԋӧ тӧрӧ 4 щај-јуан паԋ, а щај-јуан паԋӧ 45 војт ԉекарство. Колӧ тӧԁны, кымын лун-кежлӧ тырмас ԉекарствоыс?
 
−
451. Щајнӧј паԋ ԉекарство кыскӧ 3 грамм. Кымын војт ԉекарство 1 граммын?
 
−
Щајнӧј паԋӧн ԁа мензуркаӧн тӧԁмалӧј кымын војт ва кыскӧ 1 грамм.
 
−
452. 1 стӧкан сакарнӧј песок кыскӧ 1 тув. 2 паԋ песокыԍ стӧкан щај лоӧ јумов.
 
−
Кымын грамм песок вӧчӧ шщај стӧкан јумолӧн?
 
−
453. Стӧкан ва кыскӧ 250 грамм. Кышыԁ лым кокԋіԁҗык ваыԍ ԁасмынԁаӧн.
 
−
Тӧԁмалӧј, мынԁа кыскас веԁраҗын лым (Веԁраын — 50 стӧкан).
 
−
461. Табԉітса заԁачајас вӧчны.
 
−
Веԁра воча 50 стӧканкӧԁ.
 
−
Стӧкан — 17 ԍојан паԋкӧԁ.
 
−
Ԍојан паԋ — 1 щај јуан паԋкӧԁ.
 
−
Щајнӧј паԋын — 45 војт.
 
−
Стӧкан ва кыскӧ — 250 гр.
 
−
Стӧкан выј — 230 гр.
 
−
Стӧкан лым — 25 гр.
 
−
Стӧкан сакар песок кыскӧ 410 гр.
 
−
Стӧкан посԋі васлӧј сак. песок 470 гр.
 
−
Стӧкан сов кыскӧ 640 гр.
 
−
Стӧкан ԍој — 555 гр.
 
−
Кірпіч — 10 1/2 тув.
 
−
Ԉіст гіжан кабала 6 № кыскӧ 10 грамм.
 
−
 
−
1 сыв пес піԉітны сулалан вӧрыԍ — 1/2 уҗалан лун (2 морт.). Та-ԍерԏі вӧчалӧј заԁачајас ԁа ԃіаграммајас.
 
−
454. Тӧԁмӧԁ мувыв быԁмас-јылыԍ. (Заԁачајас вӧчны).
 
−
Ԋімјас Уна-ӧ кыскӧ мера (чеԏвер.) Шӧрчужан % Шӧркоԃԃӧм быԁман пӧра Кымын туԍ кӧјԁыс кыскӧ 1 гр.
 
−
тув. кілогр.
 
−
Ԍу 45 18,42 90 340 лун. 45 — 50
 
−
Зӧр 30 12,28 92 110 — 120 45 — 50
 
−
Іԁ 38 15,56 92 115 — 125 35 — 40
 
−
Шабԁі 38 15,56 85 100-110 220 — 280
 
−
Аԋкыщ 50 20,47 90 95 — 100 5 — 6
 
−
455. Та-ԍерԏі вӧчалӧј ԃіаграммајас, заԁачајас.
 
−
Вунԁыны 1 ԃеԍеԏіна чарлаӧн колӧ 80 морта час. Вунԁыны 1 ԃеԍеԏіна вунԁан машінаӧн — 3 час (колӧ 2 вӧв, 1 уҗалыԍ, 1 морт, 9 коԉтаалыԍ).
 
−
Вартны вартанӧн — 15 коԉта часын 1 морт.
 
−
Гӧрны плугӧн 1 ԃеԍеԏін — 3 уҗалан лун.
 
−
Піԋовтны 1 ԃеԍеԏін — 1 уҗалан лун.
 
−
Гӧрны тракторӧн 1 ԃеԍеԏін 1 уҗалан час.
 
−
Кіӧн кӧԇны 1 ԃеԍеԏін — 2 1/2 — 3 уҗалан час.
 
−
Косаӧн ыщкыны 1 ԃеԍеԏін — 30 уҗалан час.
 
−
Ыщкыны машінаӧн 1 ԃеԍеԏін — 6 уҗалан час.
 
−
Пуктыны 1 ԃеԍеԏін картупеԉ — 2 уҗалан лун (1 вӧв ԁа 4 морт уҗалыԍ).
 
−
Картупеԉ керны 1 ԃеԍеԏін — 10 уҗалан лун (1 вӧв ԁа 4 уҗалыԍ).
 
−
Шабԁі ԋещкыны 1 ԃеԍеԏін — 15 уҗалан лун.
 
−
 
−
456. Рочӧ лӧԍӧԁны метріческӧј муртајас табԉітса.
 
−
Метр — 1,4 арш. = 39,4 ԃм.
 
−
Кілометр — 468,7 сыв. = 0,94 вер.
 
−
Ԃетсіметр — 4 ԃм.
 
−
Саԋԏіметр = 0,39 ԃм. 0,22 вер.
 
−
Кілограмм — 2 тув = 42,4 зӧл.
 
−
Грамм — 0,23 зӧл.
 
−
Вӧчӧј аԍныԁ табԉітса 1 — 20 метр. вӧчан аршінӧ.
 
−
Вӧчӧј аԍныԁ табԉітса 1 — 20 кілогр. вӧчан тувјасӧ.
 
−
457. Метріческӧј муртјасӧ роч мера лӧԍӧԁан табԉітса.
 
−
Верст — 1 км. 66 м. 80 см.
 
−
Аршін = 71,1 см.
 
−
Сыв — 2 м. 13 см.
 
−
Вершӧк — 4,4 см.
 
−
Пут = 34,8 см.
 
−
Ԃујм — 2,5 см.
 
−
Пуԁ = 16 кгр. 380 гр.
 
−
Тув = 409,5 гр.
 
−
Зӧлӧтԋік = 4,3 гр.
 
−
Аԍныԁ вӧчӧј табԉітса: 1 — 100 верст; 1 — 100 сыв.; 1 — 10 ар; 1 — 10 п., 1 — 40 тув.
 

Версия 14:56, 17 моз 2016