Военнӧй учебник (1931ʼ вося небӧг) — различия между версиями

Материал из Коми тӧданін
(Содтӧд юӧр)
(Содтӧд юӧр)
Строка 157: Строка 157:
 
  мувын ӧԍӧԁанјасӧн > мувынԍӧԁанјасӧн (лб. 29)
 
  мувын ӧԍӧԁанјасӧн > мувынԍӧԁанјасӧн (лб. 29)
 
  Осоавіхім шԉенӧ > Осоавіахім шԉенӧ (лб. 29)
 
  Осоавіхім шԉенӧ > Осоавіахім шԉенӧ (лб. 29)
 +
стрӧітан уҗјасӧ; сіјӧс > стрӧітан уҗјассӧ; сіјӧс (лб. 30)
 +
ГПУ-лӧн, ӧтувтӧм > ГПУ-лӧн ӧтувтӧм (лб. 30)
 +
ԁа СССР, конвојнӧј >  ԁа СССР конвојнӧј (лб. 30)
 +
броԋірјтӧм автомобіԉјас > броԋірујтӧм автомобіԉјас (лб. 31)
 +
бӧјԁырјі отсаԍӧны > бојԁырјі отсаԍӧны (лб. 31)
 +
Јітӧԁкутыԍ вӧјска бој > Јітӧԁкутыԍ војска бој (лб. 31)
 +
понјасӧн гуԉујасӧн > понјасӧн, гуԉујасӧн (лб. 31)
 +
Војенӧј служба Сӧвет > Војеннӧј служба Сӧвет (лб. 31)
 +
нуӧны „Вӧјеннӧј служба > нуӧны „Војеннӧј служба (лб. 31)
 +
хоԅајственној уҗјас > хоԅајственнӧј уҗјас (лб. 31)
 +
лӧԍӧԁӧма всеобщеј војеннӧј > лӧԍӧԁӧма вԍеобщеј војеннӧј (лб. 32)
 +
Гӧԁармејечјас ԁа војеннобјазаннӧјјас > Гӧрԁармејечјас ԁа војеннообјазаннӧјјас (лб. 32)
 +
нуӧԁіг ічӧжыс > нуӧԁіг чӧжыс (лб. 32)
 +
респубԉікаса сојузса > респубԉікаса сојузса (лб. 32)
 +
слубжа прӧјԃітыԍјас > служба прӧјԃітыԍјас (лб. 36)
 +
кӧԉԉӧны сӧ кыԇі: > коԉԉӧны со кыԇі: (лб. 37)
 +
поԁчіԋоннӧјасыслы пріказаԋԋӧјјас > поԁчіԋоннӧјјасыслы пріказаԋԋӧјас (лб. 37)
 +
Комаоԃірыс-ко татчӧ > Команԃірыс-кӧ татчӧ (лб. 38)
 +
распоражеԋԋӧјјассӧ кывшутӧг > распоражеԋԋӧјассӧ кывшутӧг (лб. 38)
 +
кутчіԍӧм, коԉігјасӧн мунны > кутчіԍӧм, колігјасӧн мунны
 +
војеннослужашщӧјасыслы кынԇі ԋекӧԁлы > војеннослужашщӧјјасыслы кынԇі ԋекоԁлы (лб. 40)
 +
гӧрԁармјечјаслы колӧ > гӧрԁармејечјаслы колӧ (лб. 40)
 +
комполалы — полк > комполкалы — полк (лб. 41)
 +
поԅ, лібӧ матігӧгӧрас-кӧ > поԅ, ԉібӧ матігӧгӧрас-кӧ (лб. 42)
 +
куԅа ԋащаԉԋікјас — караулјас > куԅа нащаԉԋікјас — караулјас (лб. 42)
 +
ыҗыԁжык уҗјас > ыҗыԁҗык уҗјас (лб. 43)
 +
ревоԉуціоннӧј оружјӧ: 11 > ревоԉуціоннӧј оружјӧ; 11 (лб. 43)
 +
завоԁса клејмаыс бӧрла > завоԁса кԉејмаыс бӧрла (лб. 46)
 +
ӧруԃіјӧјас пуԉеметјас > ӧруԃіјӧјас, пуԉеметјас (лб. 47)
 +
ещаҗык а зараԁ > ещаҗык, а зараԁ (лб. 47)
 +
74 > 47 (лб. 47)
 +
тӧрја осколокјас > торја осколокјас (лб. 48)
 +
  
 
  Терминъяс (оригинал гижанногӧн):
 
  Терминъяс (оригинал гижанногӧн):

Версия 13:20, 8 сора 2026

Kv Пехота 1931.jpg

Военнӧй учебник : 1-й да 2-ӧд ступеня пехотнӧй кружокъяслы. Сыктывкар: Коми госиздат, 1931. 234 лб.

Небӧг йылысь

Сэкся гижанногӧн: Војеннӧј учебԋік I-ј ԁа II ступеԋа пехотнӧј кружокјаслы.
Оригинал ним (рочӧн): Учебник для пехотных кружков военных знаний I и II ступени.
Сетӧма наборӧ 1931-12-07.
Сетӧма печатьӧ 1931-12-15.
Лӧсьӧдӧмысь кывкутіс Шадрин.
Техн. лӧсьӧдіс Соснин.
Облит № А-930.
Вӧчӧдан № 6092.
Тиражыс 3000 ӧткодьтор.
Личкӧдлӧма КНЛ-са типографияын. Коммуна туй, 1.

Юриндалысь

I. Военнӧй да политическӧй юӧръяс.

  • 1. Мыйла колӧ Гӧрд армия. Лб. 5-7.
  • 2. Гӧрд армия — пролетариат диктатураӧс дорйысь. Лб. 7-14.
  • 3. ВКП(б) — Гӧрд армиялӧн вождь. Лб. 14-17
  • 4. Гӧрд армиялӧн боевӧй удж. Лб. 17-22.
  • 5. СССР капитал кытшын. Лб. 22-27.
  • 6. СССР-ӧс дорйысьны лӧсьӧдӧм. Лб. 27-29.

II. Общӧй положенньӧяс.

  • 1. Кыдзи тэчӧма Гӧрд армияӧс. Лб. 30-31.
  • 2. Военнӧй служба пыр мунӧм. Лб. 31-33.
  • 3. Кыдзи котыртӧма стрелковӧй отделенньӧ, взвод да рота. Лб. 33.
  • 4. Гӧрд армия тэчан сюрӧсъяс. Лб. 34.
  • 5. Гӧрд армеечьяслӧн праваясыс да обязанносьтъясыс. 34-36.
  • 6. Кыдзи мунӧ олӧмыс гӧрдармеечлӧн. Лб. 37.
  • 7. Воинскӧй дисциплиналӧн пытшкӧсыс. Лб. 37-38.
  • 8. Уставъяс — пытшкӧсса службаысь, гарнизоннӧй службаысь, дисциплинарнӧй да. Лб. 39-44.

III. Войска сикасъяс да косясян кӧлуйяс

  • 1. Артиллерия. Лб. 45-52.
  • 2. Пулемётъяс. Лб. 52-58.
  • 3. Киӧн шыблалан да ружейнӧй гранатаяс. Лб. 58-64.
  • 4. Конница. Лб. 64-67.
  • 5. Военно-химическӧй делӧ. Лб. 67-76.
  • 6. Сынӧдвывса флот, сыкӧд косясьӧмыс да. Лб. 76-80.
  • 7. Броняа вынъяс. Лб. 80-88.
  • 8. Йитӧд кутысь войскаяс да йитӧд кутан средствояс. Лб. 88-94.

IV. Стройын ветлыны велӧдчӧм.

  • 1. Панаса положенньӧяс. Винтовкатӧг ӧткӧн велӧдчӧм. Места вылын да мунігӧн бергӧдчӧм. Воськолӧн ветлӧм. Лб. 95-98.
  • 2. Винтовкаӧн велӧдчӧм. Винтовкаӧн сулалӧм, новлӧдлӧм, кутӧм, бергӧдчӧмъяс да воськолӧн мунӧм. Лб. 98-101.
  • 3. Котравны велӧдчӧм, котӧртігӧн бергӧдчӧм. Лб. 101-102.
  • 4. Стрелковӧй отделенньӧлӧн стройяс места вылас да мунігас. Лб. 102-104.

V. Ёнлун шедӧдӧм

  • 1. Панаса юӧръяс. Лб. 105-106.
  • 2. Ёнлун шедӧдӧм (физическӧй упражненньӧяс). Лб. 106-111.
  • 3. Ӧружйӧӧн зурӧдчӧм. Лб. 112-114.
  • 4. Лызьяс. Лб. 114-118.
  • 5. Урокъяс лӧсьӧдалӧм. Лб. 119-120.

VI. Лыйсьыны велӧдчӧм.

  • 1. Лыйсян техника. Лб. 121-128.
  • 2. Лыйсьӧм йылысь юӧръяс (теория). Лб. 128-137.
  • 3. Ӧружйӧӧс велӧдӧм. Лб. 137-150.

VII. Поле вылын велӧдчӧм

  • 1. Топография панасъяс. Лб. 151-156.
  • 2. Места серти сюрӧдчӧм (ориентируйтчӧм). Лб. 156-160.
  • 3. Синмӧн-кокӧн муртасьӧмӧн карта лӧсьӧдӧм. Лб. 160-161.

Б. Ӧтка боечӧс велӧдӧм

  • 1. Боечлӧн обязанносьтъяс. Лб. 161-163.
  • 2. Бой дырйи места вывті мунӧм. Лб. 163-166.
  • 3. Бой бӧрся видзӧдӧм. Лб. 166-168.
  • 4. Пас индӧм-аддзӧм. Лб. 168-169.
  • 5. Ылна мурталӧм. Лб. 169-171.
  • 6. Места серти ладмӧдчӧм, окопъяс перйӧм. Лб. 172-178.
  • 7. Маскировка (ылӧдчӧм). Лб. 178-180.

В. Лыйсьысь отделенньӧӧн тактика велӧдӧм

  • 1. Панаса положенньӧяс. Лб. 180-181.
  • 2. Лыйсьысь отделенньӧӧн разведка нуӧдӧм. Лб. 181-189.
  • 3. Лыйсьысь отделенньӧ сторожевӧй охраненньӧын. Лб. 189-196.
  • 4. Лыйсьысь отделенньӧ поход вылын. Лб. 196-198.
  • 5. Лыйсьысь отделенньӧ походнӧй охраненньӧын. Лб. 198-201.
  • 6. Лыйсьысь отделенньӧ шойччигӧн. Лб. 201-202.
  • 7. Лыйсьысь отделенньӧ наступайтігӧн. Лб. 203-210.
  • 8. Лыйсьысь отделенньӧлӧн атака. Лб. 210-213.
  • 9. Лыйсьысь отделенньӧлӧн дорйысьӧм. Лб. 213-221.
  • 10. Лыйсьысь отделенньӧлӧн бойысь петӧм. Лб. 222-224.
  • 11. Войся уджъяс. Лб. 224-228.
  • Терминъяс вежӧртӧдӧм. Лб. 229-230.
  • Юриндалысь. Лб. 231-232.
  • Ӧшыбкаяс. Лб. 233.

Пасйӧд

Сканералӧма Рочму войтыр небӧгаинын 2026 воын.
PDF лӧсьӧдӧма 2026-03-12.
Тексталӧма 2026-03-17. 48370 кылаин.

Содтӧд юӧр

Вежӧминъяс:
ӧрӧԁӧма > орӧԁӧма (лб. 4)
тӧркӧ > торкӧ (лб. 5)
фінԉанԃіјајаса > фінԉанԃіјаса (лб. 5)
воԇмӧстчӧмӧм > воԇмӧстчӧмӧн (лб. 7)
ԁорјӧ Імперіаԉіст > ԁорјӧ імперіаԉіст (лб. 7)
ԍурт чӧснас > ԍуртчӧснас (лб. 7)
кӧні власт берԁас > кӧні влаԍт берԁас (лб. 8)
вузаԍыԍјас, ԋемпанјас > вузаԍыԍјас, ԋепманјас (лб. 8)
ԁа ԋемпанјас > ԁа ԋепманјас (лб. 8)
меԁыҗыԁ торјалӧлӧмыс > меԁыҗыԁ торјалӧмыс (лб. 9)
креԍԏаналӧн, Сіјӧ >  креԍԏаналӧн. Сіјӧ (лб. 9)
сынӧг проԉетаріат > сыног проԉетаріат (лб. 9)
ԁырјі пӧԅӧ лӧԍӧԁны > ԁырјі поԅӧ лӧԍӧԁны (лб. 9)
граԋічајајассӧ > граԋічајассӧ (лб. 9)
чаԍтјалӧн коланлуныс > чаԍтјаслӧн коланлуныс (лб. 10)
аԁміјалыԍ бојеспособноԍтсӧ > арміјалыԍ бојеспособноԍтсӧ (лб. 10)
ԏехԋікаӧн, Ӧніја > ԏехԋікаӧн. Ӧніја (лб. 10)
јонжыка моторіԅірујтчӧ > јонҗыка моторіԅірујтчӧ (лб. 10)
граніча сајыԍ > граԋіча сајыԍ (лб. 10)
Сіјӧ сетіԍ гырыԍ > Сіјӧ ԍетіс гырыԍ (лб. 11)
вежӧра, бојечјас > вежӧра бојечјас (лб. 11)
ԁа ізобретатеԉство уҗ > ԁа ізобретаԏеԉство уҗ (лб. 13)
ԁа уԁарԋічествӧ Гӧрԁ > ԁа уԁарԋічество Гӧрԁ (лб. 13)
Сытӧԁ оз вермы > Сытӧг оз вермы (лб. 14)
чаԍтын вӧл котыртӧма > чаԍтын вӧлі котыртӧма (лб. 15)
вӧсна коԍаԍӧі Гӧрԁ > вӧсна коԍаԍӧ Гӧрԁ (лб. 15)
поԉіԏіко-мӧраԉнӧј > поԉіԏіко-мораԉнӧј (лб. 16)
кыԇі меԁԉоктӧркӧԁ > кыԇі меԁԉокторкӧԁ (лб. 16)
карын, Колчаккӧԁ коԍаԍігӧн > карын. Колчаккӧԁ коԍаԍігӧн (лб. 16)
Гӧрԁ арміјан, іԅменајасыс > Гӧрԁ арміјаын, іԅменајасыс (лб. 17)
ԇікӧԇӧԇ кіԍԍігас > ԇікӧԇ кіԍԍігас (лб. 18)
вынјалы, коԁі > вынјаслы, коԁі (лб. 18)
раԁјассӧ јӧнмӧԁӧмӧн > раԁјассӧ јӧнмӧԁӧмӧн (лб. 18)
1919-ԁ вӧԍа мајын > 1919-ԁ воԍа мајын (лб. 18)
кӧммуԋістјасӧн сіјӧс јонмӧԁӧԁӧмӧн > коммуԋістјасӧн сіјӧс јонмӧԁӧмӧн (лб. 19)
ԍӧмӧн-і, ӧружјӧн-і,  > ԍӧмӧн-і, ӧружјӧӧн-і, (лб. 19)
пӧшԏі, нач ӧткоԃӧԍ > пӧшԏі нач ӧткоԃӧԍ (лб. 20)
мі аԁԇам; став > мі аԁԇам: став (лб. 21)
СССР костын-ԁа > СССР костын — ԁа (лб. 22)
правіԏеԉствоӧс Шанхајыԍ > преԁставіԏеԉствоӧс Шанхајыԍ (лб. 22)
бојԋа ԋуӧԁӧм > бојԋа нуӧԁӧм (лб. 23)
мыјвермӧмԍыс вӧоружајтчӧны, > мыјвермӧмԍыс вооружајтчӧны, (лб. 25)
ԁа арталӧны сещӧм > ԁа арталӧны: сещӧм (лб. 26)
стрӧітӧмлы отсав, Осоавіахім > стрӧітӧмлы отсав. Осоавіахім (лб. 28)
мувын ӧԍӧԁанјасӧн > мувынԍӧԁанјасӧн (лб. 29)
Осоавіхім шԉенӧ > Осоавіахім шԉенӧ (лб. 29)
стрӧітан уҗјасӧ; сіјӧс > стрӧітан уҗјассӧ; сіјӧс (лб. 30)
ГПУ-лӧн, ӧтувтӧм > ГПУ-лӧн ӧтувтӧм (лб. 30)
ԁа СССР, конвојнӧј >  ԁа СССР конвојнӧј (лб. 30)
броԋірјтӧм автомобіԉјас > броԋірујтӧм автомобіԉјас (лб. 31)
бӧјԁырјі отсаԍӧны > бојԁырјі отсаԍӧны (лб. 31)
Јітӧԁкутыԍ вӧјска бој > Јітӧԁкутыԍ војска бој (лб. 31)
понјасӧн гуԉујасӧн > понјасӧн, гуԉујасӧн (лб. 31)
Војенӧј служба Сӧвет > Војеннӧј служба Сӧвет (лб. 31)
нуӧны „Вӧјеннӧј служба > нуӧны „Војеннӧј служба (лб. 31)
хоԅајственној уҗјас > хоԅајственнӧј уҗјас (лб. 31)
лӧԍӧԁӧма всеобщеј војеннӧј > лӧԍӧԁӧма вԍеобщеј војеннӧј (лб. 32)
Гӧԁармејечјас ԁа војеннобјазаннӧјјас > Гӧрԁармејечјас ԁа војеннообјазаннӧјјас (лб. 32)
нуӧԁіг ічӧжыс > нуӧԁіг чӧжыс (лб. 32)
респубԉікаса сојузса > респубԉікаса сојузса (лб. 32)
слубжа прӧјԃітыԍјас > служба прӧјԃітыԍјас (лб. 36)
кӧԉԉӧны сӧ кыԇі: > коԉԉӧны со кыԇі: (лб. 37)
поԁчіԋоннӧјасыслы пріказаԋԋӧјјас > поԁчіԋоннӧјјасыслы пріказаԋԋӧјас (лб. 37)
Комаоԃірыс-ко татчӧ > Команԃірыс-кӧ татчӧ (лб. 38)
распоражеԋԋӧјјассӧ кывшутӧг > распоражеԋԋӧјассӧ кывшутӧг (лб. 38) 
кутчіԍӧм, коԉігјасӧн мунны > кутчіԍӧм, колігјасӧн мунны
војеннослужашщӧјасыслы кынԇі ԋекӧԁлы > војеннослужашщӧјјасыслы кынԇі ԋекоԁлы (лб. 40)
гӧрԁармјечјаслы колӧ > гӧрԁармејечјаслы колӧ (лб. 40)
комполалы — полк > комполкалы — полк (лб. 41)
поԅ, лібӧ матігӧгӧрас-кӧ > поԅ, ԉібӧ матігӧгӧрас-кӧ (лб. 42)
куԅа ԋащаԉԋікјас — караулјас > куԅа нащаԉԋікјас — караулјас (лб. 42)
ыҗыԁжык уҗјас > ыҗыԁҗык уҗјас (лб. 43)
ревоԉуціоннӧј оружјӧ: 11 > ревоԉуціоннӧј оружјӧ; 11 (лб. 43)
завоԁса клејмаыс бӧрла > завоԁса кԉејмаыс бӧрла (лб. 46)
ӧруԃіјӧјас пуԉеметјас > ӧруԃіјӧјас, пуԉеметјас (лб. 47)
ещаҗык а зараԁ > ещаҗык, а зараԁ (лб. 47)
74 > 47 (лб. 47)
тӧрја осколокјас > торја осколокјас (лб. 48)


Терминъяс (оригинал гижанногӧн):
Аԅімут — угол, образуемый стрелкой компаса направлением движения.
Бӧжвыв вінт — хвостовой винт в винтовке образца 1891 года.
Бі — огонь (срельба из огнестрельных оружий).
Біа чут — огневая точка, место где стоит пулемет или какое либо другое огневое оружие.
Бӧрԉа — затыльник в пулеметах.
Веркӧс — поверхность.
Вына бі — мощный огонь.
Віԅ — линия.
Ԁырсулалан — стойкий ОВ
Ерԁ — поле.
Ерԁвывтор — местный предмет
Інмалан шор чут — средняя точка попадания.
Інмалан ерԁ — поражаемое пространство.
Інмалан ылна — прицельная дальность.
Јітан планка — соединительная планка.
Јенежтас — горизонт.
Јенежтас віԅ — горизонтальная линия
Јітасјас — соединения.
Јаԁјас — ядовитые ОВ.
Јаԁа ԍіԍјас — ядовитые свечи.
Јітӧԁ — связь.
Јітӧԁкутыԍ — связист (связной)
Јітӧԁ кутӧм — поддержание связи.
Јуӧр — донесение.
Јуӧрнуыԍ — посыльный.
Кыԇԍурӧаԍӧм ерԁ — неровная поверхность или местность пересеченая.
Кыјӧԁчыԍ — наблюдатель.
Кыјӧԁчан пункт — наблюдательный пунк.
Лаԁмӧԁчыны — приспособиться.
Лаԁмӧԁны — приспособить
Мунан нырвіԅ — направление движения.
Мынтӧԁан мехаԋізм — спусковой механизм.
Мегырјас — дуги в станине пулемета.
Мыҗӧԁјас — препятствия.
Меԏітчыԍ — наводчик.
Мыҗԍан вінт — винт упора
Меԏітчӧм — прицеливание
Меԏітчан — прицел.
Меԏітчан віԅ — линия прицеливания
Нырвіԅ — направление
Нырвіԅнуӧԁыԍ — направляющий.
Нуан вӧԋ — ведущий медный поясок в артенаряде (47 л. б.)
Ԋӧсјӧԁлана — чихательные газы
Ӧтвыјӧԁчӧм — равнение (строя и порядка)
Ӧтјӧԁчӧм — равнение.
Пас — цель.
Панас — основа
Пызан гыркса шӧра — стол в станине пулемета.
Пӧԁтана — удушающие О.В.
Печіктан-ԉічкан — отсечка-отражатель у винтовки образца 1891 г.
Рашща — Засека.
Регыԁ разалан — малостойкие ОВ
Ствол тупјӧԁ — ствольная накладка
Ԍурӧԁчан пас — ориентир.
Ԍурӧԁчӧм — ориентирование, нахождение себя по отношений стран света.
Ԍӧкта ӧтјӧԁӧм — приведение тяжести своего тела в равновесие
Течастор — часть какого либо предмета.
Затвор гум — стебель затвора.
Ылна — дальность.
Ылнамурталыԍ — дальномерщик.
Челӧм — рикашет.
Чуԋлыс-ӧзтыԍ — капсуль детонатор.